Normen
Innovatie is een van de sleutels tot duurzame welvaartsgroei. De overheid kan door haar inkoopkracht bedrijven een impuls geven voor de ontwikkeling van innovatieve producten, processenen diensten. Een van de manieren waarop de overheid concreet en effectief kan stimuleren is door normen in inkooptrajecten te stellen.
Het toepassen van normen in aanbestedingen zorgt voor uitwisseling van kennis, voldoende kritische massa en vertrouwen om een vernieuwend product succesvol op de markt te introduceren, of juist voor het openbreken van een markt met monopolistische kernmerken.
Soorten normen
Toepassing van normen in aanbestedingen kan zorgen voor uitwisseling van kennis, voldoende kritische massa en vertrouwen om een vernieuwend product succesvol op de markt te introduceren, of juist voor het openbreken van een markt met monopolistische kenmerken.
Er zijn drie soorten normen:
- Een formele norm is een document met regels, richtlijnen of kenmerken die worden opgesteld met consensus en worden goedgekeurd door een erkende normalisatieinstelling als NEN, CEN of ISO. Dit zijn normen voor meetmethodes, processen en producten
- Informele normen zijn vergelijkbaar met formele normen, maar worden ontwikkeld door industriële fora en consortia, zonder goedkeuring van een erkende instelling
- Een overheidsnorm wordt eenzijdig door een overheidsorgaan opgelegd aan leveranciers. Bijvoorbeeld de eis dat alle elektriciteit die het Rijk inkoopt afkomstig is uit duurzame bronnen
Bovenstaande informatie over normen is afkomstig uit de factsheet Overheidsinkoop als motor voor innovatie van Regiebureau Inkoop Rijksoverheid.
Afwegingskader normtoepassing
Het afwegingskader is toepasbaar voor elk willekeurig inkoopsegment (bijvoorbeeld ICThardware, beveiliging of civiele betonbouw) en geeft u aan de hand van antwoorden op vier vragen aan of normtoepassing binnen een inkoopsegment kansen biedt om innovatie te stimuleren.
Wanneer is normtoepassing een kansrijke interventie?
Aandachtspunten
Het succesvol kunnen toepassen van normen in de inkoopvraag wordt voor een groot deel bepaald door het volume dat wordt aanbesteed en de impact daarvan op een zekere leveranciersmarkt. Inkoopinitiatieven van grote (of gezamenlijke) overheden bieden perspectief.
Een multidisciplinair team, met inhoudelijk deskundigen, marktexperts, behoeftestellers en inkoopadviseurs, heeft een centrale rol:
Inhoudelijke deskundigheid ten behoeve van de gestelde eisen in een Programma van Eisen en beschikbare normen; + Marktexperts om te bepalen of een markt over de genoemde (imperfecte) kenmerken beschikt en welke toegevoegde waarde van normstelling verwacht mag worden; Inkoopadviseurs om de behoeftestellers te adviseren over de toepasbaarheid van de beschikbare normen en andere mogelijke interventies in inkoopvraag en inkoopproces.
Informatie over toe te passen formele normen is te vinden op de site van NEN
Bovenstaande informatie over normen is afkomstig uit de factsheet Overheidsinkoop als motor voor innovatie van Regiebureau Inkoop Rijksoverheid.
Factsheet Overheidsinkoop als motor van innovatie (pdf)
STEPPIN (STandards in European Public Procurement lead to Innovation)
Europe Innova (gefinancierd door de Europese Commissie) is het project STEPPIN gestart. Het project heeft als doel het uitwisselen van kennis en praktijkervaringen over het toepassen van normen in overheidsaanbestedingen.
E-mail deze pagina
