Home :: Inkoopproces :: Aanbestedingsprocedures :: Nationale procedures

Nationale procedures

Bedraagt de geschatte waarde van uw opdracht minder dan de Europese drempelwaarden, of gaat het om een 2B-dienst (zonder grensoverschrijdend karakter), dan zijn Europese procedures niet verplicht. 

In dat geval volgt u eigen regels, een nationale procedure, of een verlicht Europees regime. Naast de enkelvoudige en meervoudige onderhandse procedure kunt u ook kiezen voor een procedure met voorafgaande bekendmaking, waaraan alle inschrijvers mogen meedoen (openbare nationale procedure). De inkooprichtlijnen van uw organisatie beschrijven wanneer (onder welke grensbedragen) u van welke procedure gebruik kunt maken. Een onderhandse procedure wordt ook wel onderhands gunnen genoemd. 

Zie voor 2B-diensten met een duidelijk grensoverschrijdend karakter Bijzondere Europese procedures paragraaf 2B-diensten. 

Bijzondere Europese procedures: 2b-diensten

Drie nationale procedures:

Bij een onderhandse procedure of een procedure met aankondiging op nationaal niveau kunt u kortere termijnen hanteren dan de verplichte Europese minimum termijnen. De termijnen moeten wel redelijk zijn. Wat redelijk is hangt af van de bijzondere kenmerken van de opdracht. De complexiteit van de opdracht bepaalt hoeveel tijd een inschrijver nodig heeft om een inschrijving te doen. De Europese minimumtermijnen gelden in ieder geval als redelijk. Bij een onderhandse procedure kondigt u niets aan. Bij een procedure met aankondiging op nationaal niveau hoeft u niet vooraf in het Europese publicatieblad aan te kondigen. Dit kan via andere media, zoals de aanbestedingskalender en lokale of landelijke dagbladen. De aard en omvang van de opdracht bepaalt wat passend is.    

Enkelvoudige onderhandse procedure

U vraagt één aanbieder een offerte in te dienen. Na eventueel onderhandelen, plaatst u de opdracht. Deze procedure komt voor bij opdrachten onder de EU-drempel en bij 2B-diensten zonder grensoverschrijdend belang. De inkooprichtlijnen van uw organisatie beschrijven wanneer (onder welke grensbedragen) u van deze procedure gebruik kunt maken. 

Voordelen:

  • Korte procedure
  • Lage procedurekosten
  • Onderhandelen is mogelijk
  • Eigen ervaringen met leverancier kunnen worden betrokken, onderlinge vertrouwensrelatie speelt vaak grote rol
  • Veel vrijheid bij het inrichten van de procedure
  • Soepele omgang opdrachtgever-opdrachtnemer, bijvoorbeeld bij meerwerk of aanpassing van opdracht.
  • Opdrachtnemer heeft een reputatie hoog te houden. Hij zal goede kwaliteit willen leveren om te voorkomen dat u de opdracht in het vervolg bij een andere leverancier of in concurrentie zult plaatsen

Nadelen:

  • Geen concurrentie, daardoor krijgt u niet altijd de beste prijs-kwaliteit verhouding
  • Vereist goed inzicht in de markt
  • Risico van belangenverstrengeling bij te innige band met één leverancier.
  • Procedure is niet transparant, subjectief

Meervoudige onderhandse procedure

U vraagt een aantal inschrijvers een offerte in te dienen. Daarna gunt u de opdracht aan de aanbieder die de laagste prijs biedt of de Economisch Meest Voordelige Inschrijving doet. Er bestaat in principe geen ruimte tot onderhandelen. Deze procedure is toegestaan voor opdrachten onder de EU-drempel en voor 2B-diensten zonder grensoverschrijdend belang. De inkooprichtlijnen van uw organisatie beschrijven wanneer (onder welke grensbedragen) u van deze procedure gebruik kunt maken. 

Voordelen:

  • Korte procedure
  • Lage procedurekosten
  • Eigen ervaringen met leverancier kunnen betrokken worden bij de keuze van de uit te nodigen aanbieders
  • Veel vrijheid bij het inrichten van de procedure
  • Soepele omgang opdrachtgever-opdrachtnemer, bijvoorbeeld bij meerwerk of aanpassing van opdracht. Let wel, de rechtmatigheid van de procedure mag niet in het geding komen. Als meerwerk niet voorzien is in de oorspronkelijke overeenkomst, is feitelijk sprake van een nieuwe overeenkomst. Let op dat bij onvoorzien meerwerk de drempels in de inkooprichtlijnen en/of de Europese drempels niet worden overschreden
  • De opdrachtnemer heeft een reputatie hoog te houden

Nadelen:

  • Slechts een klein deel van markt wordt benaderd. Door beperkte concurrentie krijgt u niet altijd de beste prijs-kwaliteit verhouding
  • Vereist goed inzicht in de markt. Door bijvoorbeeld vooraf een belangstellingregistratie te houden, kan dit inzicht worden verkregen
  • Risico van belangenverstrengeling bij te innige band met enkele leveranciers
  • Weinig transparant
  • Onderhandelen met een partij is formeel niet mogelijk

Nationale openbare en nationale niet-openbare procedures

Bij grotere opdrachten onder de Europese drempelwaarden, of bij de aanbesteding van 2B-diensten zonder grensoverschrijdend belang, kunt u ervoor kiezen de hele nationale markt te benaderen door de opdracht vooraf aan te kondigen. De opdracht kunt u gunnen via een nationale openbare of niet-openbare procedure. U kunt ook een verlicht Europees regime toepassen. De inkooprichtlijnen van een organisatie bepalen soms dat de opdrachten boven bepaalde grensbedragen vooraf moeten worden aangekondigd. Zo wordt invulling geven aan het transparantiebeginsel.

De aankondiging plaatst u op aanbestedingskalender, in het Europese publicatieblad, in vak- en dagbladen of op uw eigen website. Via de eerste twee bereikt u maximale nationale transparantie. Als u kiest voor een variant van een Europese procedure kunt u kortere termijnen hanteren dan voorgeschreven in de Europese regelgeving. Afwijkingen van de EU-procedure moet u duidelijk aangeven in uw aankondiging. Daarbij kunt u verwijzen naar andere reglementen (bijvoorbeeld het ARW 2005).

Zie voor de voor –en nadelen van openbare en niet-openbare (Europese) procedures Europese standaardprocedures. De daar genoemde nadelen van lange procedures zijn wat minder aan de orde bij nationale procedures waarbij u immers termijnen wat kunt inkorten. 

Wat zijn de kenmerken van de Europese standaardprocedures?
Wat zijn de kenmerken van de Bijzondere Europese procedures?
ARW 2005