Schoonmaakbranche: partijen pleiten voor dialoog

Op 28 april organiseerden PIANOo en Nevi een regionale bijeenkomst in Zwolle. Hamvraag bij de deelsessie over de schoonmaakbranche: hoe kan een goede aanbesteding ervoor zorgen dat opdrachtgevers de kwaliteit krijgen die ze willen en de opdrachtnemers verantwoord hun boterham kunnen verdienen? (mei 2011) 

Trends en ontwikkelingen:
prijs boven kwaliteit

Nico Koch, beleidssecretaris van de branchevereniging voor schoonmakers (OSB), schetst in de ochtendsessie de trends en ontwikkelingen:

  • weinig vertrouwen tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers;
  • een (te) grote rol voor schoonmaakmakelaars / intermediairs;
  • strategisch aanbesteden (zo laag mogelijk zodat je in ieder geval de opdracht binnen haalt en daarna proberen de opdracht bij te stellen of het in minder uren doen dan afgesproken). 

Dialoog aangaan en opdrachtnemer ruimte bieden

Volgens Koch kunnen bovenstaande problemen verholpen worden als partijen anders met aanbestedingen om gaan. 'De aanbestedende partij zet heel precies, vaak met intermediairs die vooral op prijs letten, in een bestek wat er moet gebeuren. Dat levert een strak werkprogramma op. Als schoonmaakbedrijf kun je alleen nog maar zeggen voor hoeveel geld je het doet. Beter is het als opdrachtgever en opdrachtnemer de dialoog aan gaan: wat verstaat een opdrachtgever onder schoon en hoe gaat de opdrachtnemer dat invullen?' Daarnaast kan een ondernemer bij de huidige lage prijzen niet meer investeren in opleidingen. Beter opgeleid personeel leidt tot beter schoonmaakwerk en dat zorgt uiteindelijk voor een beter imago van de branche. Een duidelijke reden dus om niet te gunnen op de laagste prijs, aldus Koch. 

Aanbesteden: proces vaak belangrijker dan uitkomst

Schoonmaakondernemer Jacco Vonhof sluit in de middagsessie grotendeels bij Koch aan. 'Bij een aanbesteding is het proces vaak belangrijker dan de uitkomst: de aanbesteding is weliswaar netjes verlopen, maar krijgt de opdrachtgever werkelijk waar hij om gevraagd heeft? Het juk van de aanbestedingsrichtlijn leidt tot risicomijdend gedrag. Een concurrentiegerichte dialoog kan in onze branche een oplossing zijn. Benadruk niet alleen de prijs, maar kijk of je qua cultuur bij elkaar past. Dan krijg je de kans om te laten zien waar je als bedrijf goed in bent en ontdekt de opdrachtgever de verschillen tussen aanbieders.' Een aantal nuttige tips die Vonhof zijn toehoorders bovendien nog meegeeft zijn:

  • Kijk naar de voorkant van het inkoopproces, kies eens voor een alternatieve minder veilige procedure, stel in de selectiefase geen vragen die niet beantwoord kunnen worden, beperk het prijselement in emvi en houd het simpel.
  • Controleer de gemaakte afspraken en sanctioneer desnoods. Communiceer zowel met de schoonmaakbedrijven als met de schoonmakers zelf.
  • Stel geen onnodige duurzaamheideisen en beperk de administratieve lasten.

Tot slot vestigt hij de aandacht op het feit dat schoonmaakwerk dat overdag wordt uitgevoerd tot meer wederzijds begrip leidt.

Kennis en expertise bij alle partijen opkrikken

De sessie over schoonmaak werd ook op de regionale bijeenkomst op 10 mei in Amsterdam gehouden. Daar pleit Rahma El Mouden, directeur van schoonmaakbedrijf MAS, voor meer mededogen met het mkb. 'Stel geen onredelijke eisen aan omzet of ervaring, want daardoor komen sommige bedrijven niet aan de bak, terwijl ze goede kandidaten zouden zijn.' De ervaren zakenvrouw wil graag investeren in haar eigen personeel. Nederlands leren en de tijd krijgen het werk goed te doen is belangrijk om kwaliteit te kunnen leveren, aldus El Mouden. Aan de andere kant wijst zij op het belang dat ook inkopers goed moeten weten wat schoonmaak inhoudt. 'Meer kennis bij de inkopers en minder ingewikkelde procedures zorgen ervoor dat zij en ook wij geen dure adviseurs meer hoeven in te schakelen.'

Wat betreft Social return on investment is er ook in de schoonmaakbranche een wereld te winnen, voegt Peter Specker, Categoriemanager Schoonmaak Rijksoverheid, eraan toe. 'Ook dat is maatwerk waar aanbestedende diensten meer kennis en expertise voor nodig hebben.'
Een reden te meer, vindt branchevertegenwoordiger Nico Koch, om met elkaar in gesprek te blijven: 'Vraag vooral aan de bedrijven welke mogelijkheden zij zien om mensen met grote afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen.' 

Code Verantwoordelijk Marktgedrag als oplossing

Mooi nieuws is dat opdrachtgevers, werkgevers, werknemers en intermediairs werken aan een Code Verantwoordelijk Marktgedrag, die de problemen rond prijs en communicatie tackelt.

De code benadrukt onder andere goed opdrachtgeverschap. In concreto:

  • Zorgvuldigheid: de prijs moet in evenwicht zijn met kwaliteit en maatschappelijke waarden, en opdrachtgevers zorgen ervoor dat het contract naar letter en geest wordt nageleefd.
  • Sociale betrokkenheid: opdrachtgevers letten erop dat schoonmakers goed worden behandeld, en ze dagen bedrijven uit met innovatieve oplossingen te komen.

En de code formuleert eisen voor goed werkgeverschap:

  • Zorgvuldigheid: opdrachtnemers communiceren op een open en heldere wijze.
  • Transparantie: opdrachtnemers offreren een realistische prijs en staan controle door de opdrachtgever toe.

De code wordt op 25 mei aangeboden aan minister Kamp van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Op 21 juni wordt de code aan alle betrokken partijen gepresenteerd op een bijeenkomst in Groenekan (zie www.osb.nl voor meer informatie). 

De presentatie vindt u rechts op deze pagina.

 

Dit is een verslag van de sessie Schoonmaak op de regionale bijeenkomst van 28 april en op 10 mei 2011, die PIANOo organiseert als opmaat naar het PIANOo-congres op 26 mei 2011.

Startpagina Regionale bijeenkomst voorjaar 2011 
PIANOo-congres 2011