Rechtbank 's-Gravenhage: Oracle Nederland tegen de Staat

Uitspraak

Op 17 december 2010 heeft de Rechtbank 's-Gravenhage uitspraak gedaan in de zaak Oracle Nederland BV tegen de Staat der Nederlanden (ministerie van Financiën, ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (LJN:BO9287). PIANOo vat samen en beschrijft de relevantie voor de praktijk. 

Trefwoorden: Bao, of gelijkwaardig

De Zaak

De Staat wil kwalitatieve procesverbeteringen en besparingen realiseren in de ontwikkelings- en exploitatiekosten van de ondersteunende financiële systemen en de uitvoeringskosten van de verwerking van betalingen, facturen e.d. De in gebruik zijnde systemen bij de ministeries worden vergeleken. Hieruit komt dat het systeem van SZW genaamd '3F' het best voldoet aan de eisen. Het SZW-systeem zal moeten worden verbouwd voordat deze kan worden toegepast bij de andere ministeries. Hierdoor is er (ook) behoefte aan levering, onderhoud en support van SAP-licenties. De Staat is eigenaar van het systeem.

De Staat (Het ministerie van Financiën, ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) besteedt hierop de inhuur van ICT-personeel en de levering, onderhoud en support van softwarelicenties van het programma '3F'.aan.

Oracle vindt dat de aanbesteding in strijd is met de aanbestedingsregels. De aanbesteding is toegeschreven op het gebruik van SAP, dat mag niet. Hierdoor staat Oracle buiten spel. Een bepaald merk of fabrikaat mag niet worden voorgeschreven. Oracle stapt naar de rechter.

De Rechtbank

De aanbestedende dienst bepaalt in beginsel de uitvraag. De ministeries hebben besloten om gebruik te maken van één ICT-systeem. Het systeem 3F dat SZW toepast sinds 2003. SZW heeft hiervan de vereiste gebruiks- en licentierechten. Dit systeem moet voor de gezamenlijke ingebruikneming nog wel worden aangepast ('generiek gemaakt'), zoals het voorzien van een update en het 'multi-company' inrichten ervan. Hiervoor wordt bij deze aanbesteding gevraagd om de inhuur van ICT-personeel. Voor twee van de ministeries is het een nieuw systeem. Echter het systeem is eigendom van de Staat. Het Bao en de richtlijn merken alleen de Staat aan als aanbestedende dienst en niet (ook) de ministeries. Er is dan ook geen reden om in dit geval onderscheid te maken tussen één of meer ministeries, ook al opereren deze veelal als zelfstandige onderdelen van de Staat.

Er wordt niet gehandeld in strijd met het aanbestedingsrecht door personeel in te huren om een systeem, dat in eigendom van de Staat is, te verbouwen in plaats van een nieuw systeem te kopen. Dat het personeel ervaring moet hebben met SAP-software is hierdoor gerechtvaardigd. De term 'of gelijkwaardig' hoeft niet te worden toegevoegd aan de gestelde SAP-eisen (art. 23 lid 12 onder b), Oracle vindt dit namelijk niet relevant. Van schending van het fundamentele beginsel van gelijke behandeling is onder deze omstandigheden dan ook geen sprake. Het gaat hier niet om producenten van ICT-software, zoals Oracle en SAP-vennootschappen, maar om inhuur van personeel dat hier ervaring mee heeft.

Door de gewenste uitbreiding van het in eigendom van de Staat zijnde SAP systeem ontstaat de behoefte aan de levering, onderhoud en support van (uitsluitend) SAP-licenties. Dit kan ook niet anders immers andere licenties zijn hiermee onverenigbaar.

Conclusie

De vorderingen van Oracle worden afgewezen . De Staat krijgt gelijk. Voor uitbreiding van een systeem moet hierop zowel door personeel als door software aangesloten kunnen worden.

(PIANOo, 8 februari 2011)

Lees voor nuancering de volledige uitspraak op rechtspraak.nl 

Meer informatie

Regelgeving

Bao; Artikel 23

1. Een aanbestedende dienst neemt de technische specificaties op in de aanbestedingsstukken.
2. De technische specificaties bieden de inschrijvers gelijke toegang en leiden niet tot ongerechtvaardigde belemmeringen in de mededinging voor de openstelling van overheidsopdrachten.
3. Een aanbestedende dienst formuleert de technische specificaties:
a. door verwijzing naar technische specificaties en naar nationale normen waarin Europese normen zijn omgezet, de Europese technische goedkeuringen, de gemeenschappelijke technische specificaties, internationale normen, andere door de Europese normalisatie-instellingen opgestelde technische referentiesystemen, of, bij ontstentenis daarvan, de Staatsblad 2005 408 12 nationale normen, de nationale technische goedkeuringen dan wel de nationale technische specificaties inzake het ontwerpen, het berekenen en het uitvoeren van werken en het gebruik van producten,
b. in termen van prestatie-eisen en functionele eisen, waaronder milieukenmerken, die zodanig nauwkeurig zijn bepaald dat de inschrijvers het voorwerp van de overheidsopdracht kunnen bepalen en de aanbestedende dienst de overheidsopdracht kan gunnen,
c. in termen van prestatie-eisen en functionele eisen als bedoeld in onderdeel b, waarbij onder vermoeden van overeenstemming met deze prestatie-eisen en functionele eisen wordt verwezen naar de specificaties, bedoeld in onderdeel a, of
d. door verwijzing naar de specificaties, bedoeld in onderdeel a, voor bepaalde kenmerken, en verwijzing naar de prestatie-eisen en functionele eisen, bedoeld in onderdeel b, voor andere kenmerken.
4. Een aanbestedende dienst vergezelt een verwijzing als bedoeld in het derde lid, onderdeel a van de woorden «of gelijkwaardig».
5. Wanneer een aanbestedende dienst verwijst naar de specificaties, bedoeld in het derde lid, onderdeel a, kan hij een inschrijving niet afwijzen met de reden dat de aangeboden producten en diensten niet beantwoorden aan de specificaties waarnaar hij heeft verwezen, indien de inschrijver in zijn inschrijving tot voldoening van de aanbestedende dienst aantoont dat de door hem voorgestelde oplossingen op gelijkwaardige wijze voldoen aan de eisen die in de technische specificaties zijn bepaald.
6. Een aanbestedende dienst wijst, wanneer hij gebruik maakt van de in het derde lid, onderdeel b en c, geboden mogelijkheid prestatie-eisen of functionele eisen te stellen, een aanbod van werken, producten of diensten niet af indien die beantwoordt aan een nationale norm waarin een Europese norm is omgezet, aan een Europese technische goedkeuring, aan een gemeenschappelijke technische specificatie, aan een internationale norm of aan een door een Europese normalisatieinstelling opgestelde technisch referentiesysteem, wanneer deze specificaties betrekking hebben op de prestaties of functionele eisen die hij heeft voorgeschreven.
7. Een inschrijver toont in zijn inschrijving aan dat het product, de dienst of het werk in overeenstemming is met de norm en voldoet aan de functionele en prestatie-eisen van de aanbestedende dienst.
8. Een aanbestedende dienst die milieukenmerken voorschrijft door verwijzing naar prestatie-eisen of functionele eisen als bedoeld in het derde lid, onderdeel b, kan gebruik maken van de gedetailleerde specificaties of van gedeelten daarvan, zoals vastgesteld in milieukeuren, voorzover:
a. die geschikt zijn voor de omschrijving van de kenmerken van de leveringen of diensten waarop de overheidsopdracht betrekking heeft,
b. de vereisten voor de keur zijn ontwikkeld op grond van wetenschappelijke gegevens,
c. de milieukeuren zijn aangenomen via een proces waaraan alle betrokkenen, zoals regeringsinstanties, consumenten, fabrikanten, kleinhandel en milieuorganisaties kunnen deelnemen, en
d. de keuren toegankelijk zijn voor alle betrokken partijen.
9. Een aanbestedende dienst kan aangeven dat de van een milieukeur voorziene producten of diensten worden geacht te voldoen aan de technische specificaties van het beschrijvend document. De aanbestedende dienst aanvaardt hierbij elk ander passend bewijsmiddel, zoals een technisch dossier van de fabrikant of een testverslag van een erkende organisatie.
10. Een aanbestedende dienst aanvaardt certificaten van in andere lidstaten van de Europese Unie gevestigde erkende organisaties. Staatsblad 2005 408 13 11. Een aanbestedende dienst maakt in de technische specificaties geen melding van een bepaald fabrikaat, een bepaalde herkomst of een bijzondere werkwijze, noch van een verwijzing naar een merk, een octrooi of een type, een bepaalde oorsprong of een bepaalde productie, waardoor bepaalde ondernemingen of bepaalde producten worden bevoordeeld of geëlimineerd, tenzij dit door het voorwerp van de overheidsopdracht gerechtvaardigd wordt.
12. Een aanbestedende dienst mag de melding of verwijzing, bedoeld in het elfde lid, opnemen in de technische specificatie wanneer:
a. een voldoende nauwkeurige en begrijpelijke beschrijving van het voorwerp van de overheidsopdracht niet mogelijk is door toepassing van het derde en vijfde lid, en
b. deze melding of verwijzing vergezeld gaat van de woorden «of gelijkwaardig». 

Dossiers

Dossier ICT