Voorstellen Europese aanbestedingsrichtlijnen (officieel document & samenvatting)

De Europese Commissie heeft op 20 december 2011 een aantal voorstellen gepubliceerd voor nieuwe richtlijnen op het terrein van aanbesteden. Het gaat om de volgende voorstellen:

  1. COM (2011) 896: Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het gunnen van overheidsopdrachten (klassieke overheid).
  2. COM (2011) 895: Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad over het gunnen van opdrachten door de aanbestedende diensten werkzaam in de sectoren water, energievoorziening, vervoer en post.
  3. COM (2011) 897: Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de gunning van concessies.

Op deze pagina vindt u een samenvatting van PIANOo, de officiële Nederlandstalige documenten en links naar de Engelstalige documenten.

Datum inwerkingtreding

De conceptrichtlijnen worden op dit moment besproken met de lidstaten. De commissie streeft ernaar de richtlijnen in de loop van 2012 vast te stellen. Daarna hebben de lidstaten nog 1,5 tot 2 jaar de tijd om de richtlijnen in eigen regelgeving te implementeren. Volgens de planning van de Commissie zal implementatie van de nieuwe richtlijnen in nationale regelgeving uiterlijk 30 juni 2014 moeten plaatsvinden. Dat betekent dus aanpassing van een nieuwe Aanbestedingswet.

Samenvatting inhoud voorstel het gunnen van overheidsopdrachten (klassieke overheid)

Het voorstel heeft tot doel de doeltreffendheid en efficiëntie van overheidsaanbestedingen te vergroten en aanbesteders in staat te stellen overheidsopdrachten beter te gebruiken om strategische maatschappelijke doelen te bereiken (o.a. milieu, innovatie, werkgelegenheid, maatschappelijke integratie).

De belangrijkste voorgestelde wijzigingen:

Wijziging van procedures

  • Meer mogelijkheden om de onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking en de concurrentiegerichte dialoog te gebruiken bij werken, bijvoorbeeld voor geïntegreerde opdrachten.
  • De onderhandelingsprocedure is uitgeschreven.
  • In een aantal bijzondere situaties mag naar keuze onderhandelingprocedure met aankondiging of concurrentiegerichte dialoog gebruikt worden.
  • Het verlichte aanbestedingsregime voor opdrachten met weinig grensoverschrijdend effect (zogenaamde 2B-diensten) is verdwenen. Zij volgen het gewone aanbestedingsregime, met uitzondering van sociale en andere specifieke diensten waarvoor een aparte regeling is opgesteld.
  • Er is een speciale eenvoudige procedure voor het aanbesteden van sociale en andere specifieke diensten (bijvoorbeeld gezondheidszorg, maatschappelijke diensten en onderwijsvoorzieningen). Voor opdrachten boven de € 500.000 behoeven alleen de beginselen van transparantie en gelijke behandeling in acht worden genomen, daaronder geen regels.
  • Er is een nieuwe procedure, het innovatiepartnerschap, voor het ontwikkelen en ook de aankoop van innovatieve werken, leveringen en diensten.
  • Voor aanbestedende diensten niet zijnde rijksoverheid, zoals lokale en regionale overheden en publiekrechtelijke instellingen, zijn procedures vereenvoudigd. Een (jaarlijkse) vooraankondiging volstaat, termijn van inschrijving mag worden vastgesteld i.o.m. deelnemers.

Toegang MKB en lastenverlichting

  • De toegang van het MKB tot overheidsopdrachten wordt verbeterd en de lasten worden beperkt door:
    - verplicht gebruik van de eigen verklaring en een Europees aanbestedingspaspoort,
    - digitalisering van het grootste deel van het aanbestedingsproces,
    - expliciete opname in de richtlijn van het proportionaliteitsbeginsel,
    - verplichte splitsing in percelen bij opdrachten boven de € 500.000 (tenzij gemotiveerd),
    - een maximale te vragen omzeteis van 300%.

Uitsluiting

  • Een onderneming die bij een eerdere opdracht aanzienlijk of herhaaldelijk tekort is geschoten, mag worden uitgesloten.
  • Een aanbestedende dienst mag een onderneming waarop een uitsluitingsgrond van toepassing is, toch toelaten als maatregelen zijn genomen, bijvoorbeeld om herhaling te voorkomen.

Selectie en gunning

  • Het gunningscriterium laagste prijs is vervangen door laagste kosten zodat de levenscycluskosten (inclusief interne kosten en externe milieukosten) kunnen worden meegewogen.
  • Er worden voorbeelden van EMVI-criteria gegeven.
  • Bij gunning mag rekening worden gehouden met kwaliteit van personeel dat opdracht zal uitvoeren.
  • Lidstaten mogen bepalen dat bepaalde opdrachten alleen volgens EMVI gegund mogen worden.
  • Het verband tussen te stellen eisen en het voorwerp van de opdracht blijft in tact, dit bekent dat het stellen van een algemene eis van MVO nog steeds niet is toegestaan.
  • Sociale- en milieucriteria mogen worden voorgeschreven.
  • Het vragen naar keurmerken is breder toegestaan.
  • In de openbare procedure is de volgorde toetsing van selectie- en gunningscriteria naar keuze.
  • De doorlooptijd van een aanbesteding wordt beperkt door verkorting van termijnen voor selectie en gunning.

Toezicht en ondersteuning

  • De lidstaten zijn verplicht voor coördinatie en toezicht op alle aanbestedende diensten een onafhankelijke toezichtinstantie aan te wijzen die:
    - toeziet op toepassing van de aanbestedingsregels en overtredingen meldt bij audit-instanties en rechter,
    - juridisch advies geeft aan aanbestedende diensten over toepassing van de regels,
    - op eigen initiatief adviezen en richtsnoeren verstrekt over interpretatie en toepassing van de regels,
    - nationale instanties bewust maakt van specifieke schendingen en systeemgebonden problemen,
    - rechterlijke uitspraken gaat monitoren,
    - klachten van burgers en ondernemingen over toepassing van de regels onderzoekt,
    - aan de Commissie rapporteert over naleving en controleactiviteiten verricht,
    - alle gegunde opdrachten boven de € 1 mln. bij leveringen en diensten en € 10 mln. bij werken controleert.
  • Daarnaast moet een lidstaat een structuur ter beschikking stellen om aanbestedende diensten te voorzien van juridisch en economisch advies, voorlichting en bijstand bij de voorbereiding en uitvoering van aanbestedingsprocedures. Ook voor individuele aangelegenheden.
  • Ook zorgt de lidstaat ervoor dat ondernemers, met name MKB, passende bijstand (juridisch en economisch advies, voorlichting) kunnen verkrijgen. Voor aanbestedingen in andere lidstaten betreft dit ten minste info over elektronische aanbestedingen en administratieve verplichtingen.

PPS

  • De toepassing van de regelgeving op publiek private samenwerking wordt beter afgebakend.

Wijziging in contracten

  • Beschreven wordt welke wijzigingen in contracten tijdens de looptijd zijn toegestaan.

Drempelbedragen

  • De aanbestedings-drempelbedragen worden niet gewijzigd ten opzichte van de huidige. De economische effecten van de drempelbedragen worden in 2017 geëvalueerd.

PIANOo, 16 januari 2012

 

Documenten

 

  • bron: Europees Parlement

    Voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het gunnen van overheidsopdrachten. COM(2011) 896 definitief. (20 december 2011)

  • bron: Europees Parlement

    Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de gunning van concessieopdrachten. COM(2011) 897 definitief. (20 december 2011)

  • bron: Europees Parlement

    Voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het gunnen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten. COM(2011) 895 definitief. (20 december 2011)

  • bron: PIANOo

    De Europese Commissie publiceerde op 20 december 2011 drie nieuwe concept richtlijnen op het terrein van aanbesteden. In deze samenvatting vindt u de belangrijkste elementen van het voorstel voor het gunnen van overheidsopdrachten, het eerste standpunt van de Nederlandse regering hierover en meer informatie over de inwerkingtreding. (januari 2012)

  • In deze twee fiches van het ministerie van Buitenlandse Zaken (werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen, BNC) geeft zij een eerste oordeel over de Europese richtlijnen voor het gunnen van overheidsopdrachten en de Europese richtlijn betreffende de gunning van concessieopdrachten. (20 januari 2012) 

  • COM (2011) 896: Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het gunnen van overheidsopdrachten (klassieke overheid) en
    COM (2011) 895: Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad over het gunnen van opdrachten door de aanbestedende diensten werkzaam in de sectoren water, energievoorziening, vervoer en post. Engelstalig (20 december 2011)

  • Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de gunning van concessies. COM (2011) 897, Engelstalig (20 december 2011)