Gratis maakt nog niet (goed)koop - Evaluatie Wet Gratis Schoolboeken

bron: Ministerie van OCW

In 2008 is de Wet Gratis Schoolboeken (WGS) ingevoerd, met als doel om de kosten voor ouders te beperken en de marktwerking op de educatieve boekenmarkt te verbeteren. In opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben Oberon en SEO Economisch Onderzoek de werking van de wet geëvalueerd. (februari 2016)

Hoofdvraag evaluatie

De hoofdvraag van het onderzoek is:

  • Werkt de Wet Gratis Schoolboeken en de (daaruit voortvloeiende) aanbestedingsplicht?

Conclusies

  • Totale kosten blijven beperkt door kleinere boekenpakketten en beperkte innovatie
  • Scholen voeren bewuster leermiddelenbeleid, maar er is nog veel te winnen.
  • De concurrentie tussen aanbieders is beperkt, vooral tussen distributeurs.
  • Effect van de WGS is positief, maar heeft onderliggende problemen niet opgelost.
  • De aanbestedingsplicht draagt in deze markt onvoldoende bij aan haar doelen.

Concluderend zijn de positieve ontwikkelingen en de kanttekeningen bij de negatieve effecten onvoldoende om een positief oordeel te geven over de werking van de Aanbestedingswet op de leermiddelenmarkt.

Aanbevelingen

  • Aan de overheid: behoud de WGS, maar kijk opnieuw naar de beste afbakening van de wet en de bijdrage van overheid en ouders op basis van een gelijkgetrokken BTW-tarief voor digitaal en foliomateriaal.
  • Aan alle betrokkenen: onderzoek of de werking van de Aanbestedingswet kan worden verbeterd.
  • Aan overheid en scholen: vergroot de professionaliteit en assertiviteit van scholen.
  • Aan alle betrokkenen: vergroot de transparantie van de markt.
  • Aan alle betrokkenen: onderzoek hoe om te gaan met (de dreiging van beperkte concurrentie in) een verder geconsolideerde markt van one-stop-shops.
  • Aan de overheid: bevorder vrije prijsvorming op de markt.