Inkopen GWW

De sector grond-, weg- en waterbouw (GWW) heeft een lange traditie van aanbesteden. Mede daardoor heeft de inkoop- en aanbestedingspraktijk in de GWW ook specifieke kenmerken. In dit themadossier Inkopen en aanbesteden in de GWW wordt een aantal kenmerken, begrippen, ontwikkelingen en instrumenten toegelicht, die vooral binnen de GWW-praktijk worden gehanteerd. Dit dossier wordt beheerd door het GWW Inkoopplatform, een samenwerkingsverband tussen PIANOo, Rijkswaterstaat, Unie van Waterschappen en Platform WOW. Het platform stimuleert kennisuitwisseling tussen opdrachtgevers in de grond-, weg- en waterbouw.

In dit dossier Inkopen GWW staan alleen GWW-specifieke aspecten van het inkoopproces, die als aanvullend op het generieke inkoopproces beschouwd moeten worden.

Dossier: (generieke) Inkoopproces

Korte schets GWW

Al honderden jaren wordt in de GWW sector aanbesteed: verdedigingswerken, dijken, kanalen, polders e.d. Traditioneel schrijven opdrachtgevers alle details voor met laagste prijs als gunningscriterium. Deze aanpak is, onder instigatie van Rijkswaterstaat, een dertig jaar geleden gestandaardiseerd in de vorm van de RAW-besteksystematiek, een stelsel juridische, administratieve en technische voorwaarden voor het samenstellen van contracten. RAW geldt als het meest gebruikte standaardbestek in de GWW. CROW actualiseert en beheert dit.

Aanbesteden of inkopen

In de GWW-sector lopen de begrippen aanbesteden en inkopen meer door elkaar dan bij leveringen en diensten. De oorzaak: de zeer lange traditie van aanbesteden in de GWW. Daarin werd nooit over inkopen gesproken maar alleen over aanbesteden. Terwijl toch het gehele inkoopproces van voorbereiding tot uitvoeren van de opdracht bedoeld werd. In de beschrijving van het inkoopproces op de PIANOo website en ook op de website van Rijkswaterstaat wordt een strikt onderscheid gehanteerd: inkopen is het gehele proces van voorbereidingen en oriëntatie tot contractering en aanbesteden alleen de stap waarin opdrachten op de markt geplaatst (aangekondigd) worden tot en met de gunning.

Trends en ontwikkelingen

De laatste tien jaar verandert het aanbesteden/inkopen in de GWW sector drastisch, met Rijkswaterstaat als belangrijke inspirator. Met het beleid "Markt tenzij" heeft Rijkswaterstaat gekozen voor integrale aanbestedingen en uit vragen op een hoger abstractieniveau. Zo kan de creativiteit van de markt beter benut worden. In toenemende mate schrijven veel aanbestedende diensten niet alle details meer voor. Het uitbesteden van het ontwerp, soms gecombineerd met het onderhoud, maakt dat 'de markt' meer taken krijgt. Geïntegreerd of innovatief inkopen wordt deze aanpak genoemd. Functioneel specificeren en aanbesteden op beste prijs-kwaliteit (voorheen: EMVI) zijn belangrijke aspecten hierbij. Ook meenemen van de totale kosten van de volledige levenscyclus wordt hierin steeds belangrijker. Verder neemt de aandacht voor het benutten van de inkoop voor de realisatie van beleidsdoelstellingen sterkt toe. Hinder, innovaties, duurzaam inkopen en social return zijn hier mooie voorbeelden van.

Bij steeds meer opdrachtgevers, zoals waterschappen en Rijkswaterstaat staan in hun inkoopvisie of inkoopbeleid deze trends en ontwikkelingen als leidend voor inkopen.

Leidraad Aanbesteden Bouwopdrachten

Een nog steeds nuttige handreiking om professioneel aan te besteden in de GWW of de B&U is de Leidraad Aanbesteden Bouwopdrachten van de Regieraad Bouw uit 2009. Dit ondanks het feit dat de Leidraad (nog) niet is aangepast aan de Aanbestedingswet 2012. Deze leidraad is opgesteld voor (semi-) overheidsaanbesteders. Zij besteden vooral bouwopdrachten in de GWW-sector en in mindere mate in de B&U sector aan. De leidraad is in beide sectoren goed toepasbaar. De Leidraad Aanbesteden biedt de nodige informatie over het aanbestedingsproces, over de afweging van de bouworganisatievorm en de contracten, enzovoort Naast de leidraad is ook een overzicht gepubliceerd, waarin alle aanbevelingen en beslissingen uit de leidraad zijn verwerkt.

Document: Leidraad Aanbesteden Bouwopdrachten

Meer informatie:
Inkoopstrategie
Contractvormen
GWW thema's
Communiceren met de markt
Vraagspecificaties 
Aanbestedingsprocedures 
Publiek Private Samenwerking (PPS)