Beleidsonderzoek inbesteden gemeenten

02-01-2019 | Bron: Rijksoverheid  

Met betrekking tot de uitvoering van de motie Amhaouch c.s. heeft de staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat in een gezamenlijk overleg met overheden en ondernemers afgesproken een extern onderzoek te doen naar de hoeveelheid inbestedingen bij gemeenten en hebben VNO-NCW/MKB-Nederland en VNG afgesproken concrete casussen van inbestedingen bij gemeenten te analyseren. Het externe onderzoek is afgerond en aangeboden aan de Kamer.

Onderzoek

In het onderzoek is gekeken naar 93 verschillende activiteiten die overheden zelf kunnen verrichten of op de markt kunnen zetten. Het gaat om uiteenlopende activiteiten, zoals afvalvoorziening, catering, schoonmaak, onderzoek, onderhoud van overheidsgebouwen en onderhoud aan het weggennet. De enquête is ingevuld door 113 gemeenten. Het onderzoek geeft antwoord op 2 vragen: hoe vaak besteden gemeenten activiteiten in en welk proces doorlopen zij wanneer ze een activiteit uit de markt halen?

Inbesteden en aanbesteden

Gemeenten geven aan 16 procent van hun activiteiten geheel of grotendeels in te besteden. 74 procent van de activiteiten wordt volledig of grotendeels aanbesteed. In het onderzoek is geen verschil gevonden in deze verhouding tussen gemeenten op basis van grootte, politieke kleur van de raad, of lidmaatschap van een samenwerkingsverband.

Wijziging activiteiten

Van de 113 gemeenten geven er 76 aan in de periode 2012-2017 geen activiteit te hebben gewijzigd. 37 gemeenten hebben wel een of meer activiteiten gewijzigd. Gemiddeld gaat het om 5,5 gewijzigde activiteiten per gemeente. Van de wijzigingen betrof ongeveer 30 procent een wijziging van inbesteden naar aanbesteden, tegenover 40 procent van aanbesteden naar inbesteden. De overige 30 procent ging van aanbesteden of inbesteden naar open house.

Betrokkenheid ondernemers

Bij het uit de markt halen van een activiteit geeft 13 procent van de gemeenten aan ondernemers te hebben betrokken (veelal via marktconsultaties). Gevraagd naar het meewegen van de effecten op ondernemers in de besluitvorming geeft 13 procent aan het effect bovengemiddeld of leidend te hebben meegewogen, 61 procent aan dit effect neutraal te hebben meegewogen, 20 procent aan hier enigszins rekening mee te houden en 6 procent aan hier helemaal geen rekening mee te houden. 100 gemeenten hebben antwoord gegeven op de vraag of ze van het bedrijfsleven klachten hebben ontvangen over werk dat zij niet aan de markt hebben gelaten. Vijf gemeenten geven aan dergelijke klachten te hebben ontvangen. In gesprekken werd daarnaast aangegeven dat betrokkenen informeel signalen van onvrede hebben opgevangen.

Vervolg

Op basis van het onderzoek en de gesprekken die de staatssecretaris onder andere binnen het Rijk Heeft gevoerd, zie zij in ieder geval ruimte voor het beter betrekken van (de effecten op) ondernemers in de besluitvorming. Begin 2019 zal zij opnieuw met de diverse betrokken partijen gezamenlijk om tafel gaan om het onderzoek en het vervolg te bespreken. Daarbij betrekt zij ook de uitkomsten van het gesprek tussen VNO-NCW/MKB-Nederland en de VNG over concrete casussen van inbestedingen bij gemeenten. Zij verwacht de Kamer aan het einde van het eerste kwartaal te kunnen informeren over de verdere uitvoering van de motie.

Lees het volledige beleidsonderzoek  op rijksoverheid.nl.

Meer informatie

Visiedocument vakgroep Aanbestedingsrecht over inbesteden 
Open house 
Motie van het lid Amhaouch  op tweedekamer.nl