Monitor Gemeentelijke zorginkoop 2019

Dit onderzoek brengt nauwkeurig in beeld hoe de gemeenten de zorgtaken die voortvloeien uit de WMO 2015 en Jeugdwet per 1-1-2019 hebben uitbesteed. Deze rapportage is een actualisering van de ‘Monitor gemeentelijke zorginkoop 2018’, en sluit ten aanzien van de onderzoeksmethodiek aan bij de methodiek die in het 2018 onderzoek is gehanteerd. Op basis van een uitvoerige analyse van inkoopdocumenten is voor de maatwerkvoorzieningen in het kader van de Wmo 2015 en individuele voorzieningen in het kader van de Jeugdwet in eerste instantie bepaald welk uitvoeringsinstrument gemeenten hanteren: een overheidsopdracht, subsidie of open house. (februari 2019) 

Het onderzoek belicht ook de samenwerkingsverbanden waarin gemeenten samen zorg uitbesteden. Het betreft een integraal onderzoek: van alle gemeenten zijn alle inkoopdocumenten verzameld. In totaal zijn 3.900 overeenkomsten voor 355 gemeenten geanalyseerd.

In deze rapportage worden de onderzoeksresultaten steeds op twee manieren weergegeven. Enerzijds worden de resultaten van de nieuwe contracten per 2019 getoond. Zo worden trends en ontwikkelingen ten opzichte van 2018 duidelijker zichtbaar. Anderzijds geeft de rapportage conform de systematiek in de Monitor 2018 het totale ‘geconsolideerde’ overzicht van alle overeenkomsten per 1-1-2019, met daarin dus ook de overeenkomsten die al langer liepen.

Samenwerkingsverbanden

Bij de inkoop van Wmo-maatwerkvoorzieningen valt op dat er enerzijds enkele gemeenten zich afsplitsen van een inkoopsamenwerkingsverband, maar anderzijds gebeurt ook het omgekeerde. Gemeenten die voorheen bijvoorbeeld zelfstandig huishoudelijke hulp of individuele begeleiding inkochten, hebben zich in 2019 weer aangesloten bij een samenwerkingsverband. Bij jeugdhulp is zichtbaar dat enkele gemeenten de ambulante vormen van jeugdhulp zelfstandig zijn gaan inkopen. .

Prijs als gunningscriterium

De gunningscriteria bevatten met regelmaat een prijscriterium náást de kwaliteitscriteria. Van de nieuw gesloten overeenkomsten (inclusief alle ‘niet-selectieve’ aanbestedingen) per 2019 hanteert zo’n 7% voor jeugdhulp een prijscriterium. Voor de maatwerkvoorzieningen Wmo bedraagt dit percentage ongeveer 4%. Als we alleen kijken naar de inkoopprocedures waarin gunningscriteria worden gehanteerd (bij open house is dit bijvoorbeeld niet het geval), dan is het aandeel 42% voor jeugdhulp en 47% voor Wmo binnen de voor 2019 nieuw gesloten overeenkomsten.

Budgetplafonds keren terug

Gemeenten hanteerden kort na de decentralisatie regelmatig budgetplafonds in hun overeenkomsten. Het gebruik van budgetplafonds werd door de jaren steeds minder. De nieuwe overeenkomsten per 2019 laten echter een toename van de toepassing van budgetplafonds zien: in 17% van de nieuwe Wmo-overeenkomsten en 26% van de nieuwe Jeugdhulpovereenkomsten per 2019 is sprake van budgetplafonds.

Gedifferentieerde tarieven

Gemeenten geven aan dat zij, binnen het pluriforme zorglandschap, tezamen met zorgaanbieders reële tarieven willen vaststellen. We zien een duidelijke toename van het gebruik van gedifferentieerde tarieven (tarieven die per zorgaanbieder kunnen verschillen). In 20% van de 7 jeugdhulpovereenkomsten en 25% van de Wmo-overeenkomsten wordt tariefdifferentiatie toegepast.

Kamerbrief Inkoop en aanbesteden in het sociaal domein  op tweedekamer.nl

Document