Bouwen aan Morgen

Overheden hebben op allerlei gebieden te maken met maatschappelijke problemen die vragen om doorbraakinnovaties: mobiliteit en congestie, luchtvervuiling, oplopende zorguitgaven, klimaatverandering, ineffectieve schuldhulpverlening en een ontoegankelijke woningmarkt, om er enkele te noemen. Deze publicatie is geboren vanuit de noodzaak om het kennisniveau bij overheden te vergroten over hoe zij de totstandkoming van doorbraakinnovaties kunnen realiseren en sturen. Samen met de markt. (april 2019)

Hoe realiseert u als overheid nieuwe diensten, bedrijfsmodellen en producten die echte doorbraakinnovaties zijn? Voor veel overheidsorganisaties – Rijk, provincies, gemeenten – is innovatie geen kernactiviteit of -kwaliteit. Onderricht en training in innovatie zijn noodzakelijk en deze publicatie is bedoeld als bijdrage daaraan.

Smart city

Smart city gaat om stedelijke uitdagingen aan de ene kant, en de inzet van slimme technologie aan de andere kant. En tevens om met die technologie data te verzamelen en op basis daarvan te werken aan een betere stedelijke leefomgeving. Vanzelfsprekend variëren steden in de aard en de mate van uitdagingen. Luchtvervuiling in China of schoon sanitair in India zijn van een andere orde dan de problemen waarmee onze westerse steden te kampen hebben. Toch mag ook in het westen de noodzaak tot nieuwe aanpakken niet worden onderschat. Zo ervaart Brussel steeds meer problemen met luchtkwaliteit, en zal het maatregelen moeten nemen om de gezondheid van zijn burgers te beschermen, terwijl tegelijkertijd het verkeer niet tot stilstand mag komen.

Samen met de markt.

De smart city biedt een kans om de manier waarop een lokale overheid bestuurd wordt, te heroverwegen en opnieuw uit te vinden, geschoeid op een opener, transparanter, democratischer en responsievere leest. Het staat vast dat de overheid hierin een actieve rol inneemt. Tot op heden investeren overheden meer in het scheppen van een kader en laten ze innovatie te vaak over aan de markt. Overheden zullen meer aandacht moeten geven aan toezicht houden op innovatie, waar supervisie en leiding geven vooropstaat. Samen met de markt innoveren vraagt dat u als overheid effectief en verantwoord met anderen kunt samenwerken.

RICE

RICE is een methodisch kader om doorbraakinnovaties te realiseren. RICE onderscheidt zich van standaard projectmanagementmethodes doordat deze vaak onvoldoende blijken om innovaties tot een goed einde te brengen. Formele aanpakken zijn minder verenigbaar met ‘onbekenden’ en ‘onzekerheden’, 2 hoekstenen bij de aanvang van doorbraakinnovatie-trajecten. Standaardaanpakken bieden weinig ruimte om te experimenteren en leren en ze veronderstellen bovendien dat eisen en specificaties die vastliggen, ook niet meer kunnen wijzigen. De specificaties zijn vaak technisch van aard.

Doelstellingen RICE

De doelstellingen van RICE zijn als volgt samen te vatten:

  • als basis om versneld te leren;
  • als basis om een holistische multidisciplinaire visie te implementeren;
  • als basis om mensen te begeleiden, te volgen en te laten groeien;
  • als kader om consistent te communiceren met de opdrachtgever en/of de stuurgroep op verschillende niveaus in de organisatie;
  • als basis om richting en houvast te geven aan (nieuwe) teamleden;
  • als basis om eenieders inzicht en betrokkenheid te vergroten;
  • als basis om projecten efficiënt en effectief uit te voeren.

Onderzoek en ontwikkeling zijn zeer kennisintensieve activiteiten. Ervaring speelt daarom een belangrijke rol. RICE is gebaseerd op meer dan 50 jaar praktijkervaring, aangevuld met nieuwe inzichten in het relatief jonge vakgebied van innovatie.

Publicatie