Welk EMVI-criterium is belangrijk?

Meestal bepaalt de inkoper met deskundigen de zwaarte van elk EMVI (Economisch Meest Voordelige Inschrijving)-criterium. Naarmate er meer criteria zijn, blijkt het lastiger om samen tot een consistent geheel van wegingsfactoren te komen. Een rangorde aanbrengen lukt nog wel, maar het vraagt om een hulpmiddel om met een groep consensus te bereiken over de gewichten van vijf of meer criteria. (2012)

Deze handreiking is opgesteld voor de gewijzigde Aanbestedingswet 2012 van 1 juli 2016 en hanteert de oude terminologie dus EMVI (Economisch Meest Voordelige Inschrijving) in plaats van beste prijs-kwaliteitverhouding (BPKV).

De Belastingdienst bepaalt sinds 2011 de wegingsfactoren met software gebaseerd op het Analytisch Hiërarchisch Proces (AHP). AHP is een breed toepasbaar beslissingshulpmiddel gebaseerd op paarsgewijze vergelijking van criteria. Ook het NEVI-trainingsprogramma voor inkopers bespreekt deze methode. Op het PIANOo-congres 2012 is de Belastingdienst voor het eerst met dit instrument naar buiten getreden. Vanwege de enthousiaste reacties besloot de Belastingdienst de software ter beschikking te stellen aan een breder publiek via de PIANOo website.

Het instrument omvat een toelichting inclusief gebruiksaanwijzing en een Excelwerkblad.

Opbouw

De toelichting heeft de volgende opbouw: delen 1 en 2 zijn een ludieke kennismaking met de AHP-methode. De lezer kijkt mee met inkoper Erik de Vos die de verdelingsproblematiek ervaart en door een collega met vallen en opstaan een eenvoudige variant van de AHP-methode leert hanteren. Tegelijk worden de grenzen van die methode en de psychologie achter het criterium 'geld' besproken. In deel 3 wordt de methode uitgediept voor toepassing in het inkoopproces met de schermen uit de tool ter illustratie. In feite is dit hoofdstuk een gebruiksaanwijzing voor de eigenlijke tool, het Excel werkblad. Deel 4 tenslotte biedt een blik onder de motorkap van de methode. Dit deel is niet noodzakelijk voor toepassing of begrip ervan, maar bespreekt de werking van de tool en met name de wijze waarop de consistentie van de uitkomsten wordt gecontroleerd.

Met het Excel werkblad kunnen de resultaten van de onderlinge vergelijkingen van de criteria omgezet worden in wegingsfactoren. Het geheel heeft een eenvoudige grafische interface.

Het Excel werkblad bevat een reeks macro's en is gemaakt in de Excel versie 2007/2010. Zonder macro's functioneert dit werkblad niet.