Handreiking Aanbesteden brandverzekering en co-assurantie

In Nederland is het afsluiten door aanbestedende diensten van brandverzekeringen in co-assurantie tot op heden een veel voorkomende praktijk. Co-assurantie houdt in dat meerdere verzekeraars gezamenlijk één risico dragen door ieder een deel van dit risico op zich te nemen: iedere verzekeraar tekent in voor een bepaald percentage totdat het te verzekeren object voor 100% verzekerd is. Er is daarbij vaak sprake van een leidend verzekeraar en volgend verzekeraars. (december 2012)

Van co-assurantie wordt gebruikt gemaakt in gevallen waarin het risico voor één verzekeraar te groot wordt om te dragen, het risico gecompliceerd is, of eenmalig is en schadestatistieken ontbreken. Een groot voordeel van co-assurantie is dat vrijwel alle risico's verzekerbaar zijn en dat door het risico te verdelen over verschillende verzekeraars er een grotere capaciteit beschikbaar komt om risico's af te dekken. 
Opgemerkt wordt dat de co-assuradeuren aansprakelijk zijn voor het deel dat zij in een risico participeren. Zij zijn dus niet hoofdelijk aansprakelijk voor het geheel.

Aanbestedingsplichtige opdracht

Het afsluiten van een brandverzekering betreft een aanbestedingsplichtige opdracht ingevolge bijlage 2A, categorie 6 'Diensten van financiële instellingen (sub a verzekeringsdiensten), van Richtlijn 2004/18/EG. Dit houdt in dat voor het aanbesteden van een brandverzekering in de regel de openbare of niet-openbare procedure gevolgd moet worden.

Het aanbesteden van brandverzekeringen in de vorm van co-assurantie is echter een ingewikkeld proces, dat maatwerk vereist (gelet op het verkrijgen van voldoende dekking en uniforme voorwaarden). Aanbestedende diensten maakten daarom veel gebruik van de onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking, zoals beschreven in artikel 30, eerste lid, onderdeel c, van het Besluit aanbestedingsregels overheidsopdrachten (hierna: Bao). Dit artikel bepaalt dat gebruik van de onderhandelingsprocedure is toegestaan indien 'de specificaties voor de overheidsopdracht niet voldoende nauwkeurig kunnen worden vastgesteld om de opdracht overeenkomstig de voorschriften inzake de openbare of de niet-openbare procedure door de keuze van de beste inschrijving te gunnen'.

Inbreukprocedure Europese Commissie

Op 4 juni 2010 heeft de Europese Commissie (hierna: EC) naar aanleiding van deze in Nederland bestaande praktijk een ingebrekestelling uitgevaardigd. De EC was van oordeel dat de administratieve praktijk voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor diensten inzake brandverzekeringen in strijd was met Richtlijn 2004/18/EG. De schending bestond in:

i) het plaatsen van deze opdrachten door middel van een procedure van gunning door onderhandelingen met voorafgaande aankondiging, en

ii) het bekend maken van aankondigingen van gegunde opdrachten die niet de gegevens bevatten die de richtlijn voorschrijft (te weten naam en adres van de begunstigde(n) en de voor de opdracht betaalde prijs/prijzen).

Nederland heeft in zijn antwoord aan de EC erkend dat de onderhandelingsprocedure inderdaad voor uitzonderingsgevallen is bedoeld. Tegelijkertijd heeft Nederland aandacht gevraagd voor het fenomeen van co-assurantie. Het bieden van de mogelijkheid om op een opdracht voor brandverzekeringen in te schrijven waarbij sprake is van co-assurantie, stelt aparte eisen aan de wijze waarop de opdracht in de markt wordt gezet.

Nederland heeft daarom besloten een handreiking op te stellen die aanbestedende diensten een handvat biedt hoe een brandverzekering in de vorm van co-assurantie openbaar of niet-openbaar aanbesteed zou kunnen worden.

Leeswijzer

In de handreiking worden allereerst de verplichtingen van de aanbestedende dienst bij het invullen van de aankondiging van de gegunde opdracht beschreven. Vervolgens wordt een aantal algemene uitgangspunten besproken die bij het aanbesteden van brandverzekeringen, ook zonder co-assurantie, in ogenschouw moeten worden genomen. Tot slot komt een drietal mogelijkheden van aanbestedingsprocedures in de vorm van co-assurantie aan de orde en wordt uitgelegd waarom de onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking vaak niet geschikt is.

Handreiking