Europese Commissie: Corruptiebestrijdingsverslag van de EU

In februari 2014 heeft de Europese Commissie voor het eerst uitgebreid verslag gedaan van de maatregelen die EU lidstaten nemen om corruptie te bestrijden. Omdat overheidsinkoop zo'n corruptiegevoelige overheidstaak is, heeft de Europese Commissie hieraan een speciaal hoofdstuk gewijd. De Europese Commissie concludeert dat de lidstaten de laatste jaren vooruitgang hebben geboekt op het terrein van corruptiebestrijding voor overheidsopdrachten maar verdere inspanningen blijven nodig. Vervolgens komt de Commissie met een reeks aanbevelingen, die in andere delen van dit dossier opgenomen zijn. (3 februari 2014) 

Debat

Het doel van dit verslag is om een debat op gang te brengen tussen de Europese Commissie, de lidstaten, het Europees Parlement en andere belanghebbenden, om zo bij te dragen aan de bestrijding van corruptie en vast te stellen hoe de Europese dimensie van nut kan zijn.

Te weinig concrete resultaten

De lidstaten van de EU beschikken over het merendeel van de juridische instrumenten en instellingen die nodig zijn om corruptie te voorkomen en te bestrijden. De resultaten daarvan zijn echter niet overal in de EU bevredigend. Regels inzake corruptiebestrijding worden niet altijd even streng gehandhaafd, structurele problemen worden niet doeltreffend genoeg aangepakt en de betrokken instellingen hebben niet altijd voldoende capaciteit om de regels te handhaven. De uitgesproken intenties hebben nog te weinig concrete resultaten opgeleverd en de oprechte politieke wil om corruptie uit te roeien blijkt vaak te ontbreken.

Corruptiebestrijdingsverslag

Om ervoor te zorgen dat de EU een bijdrage levert, heeft de Commissie in juni 2011 de mededeling inzake corruptiebestrijding in de EU vastgesteld, waarbij het Corruptiebestrijdingsverslag van de EU in het leven is geroepen om toezicht te houden op de inspanningen van de lidstaten op dit gebied en deze te evalueren. Het is de bedoeling daarmee de politieke inzet voor een effectieve aanpak van corruptie te bevorderen. Dit verslag wordt nu voor het eerste gepubliceerd; de volgende verslagen zullen telkens om de twee jaar worden uitgebracht.

Definitie integriteit

In overeenstemming met internationale rechtsinstrumenten wordt corruptie in dit verslag in brede zin gedefinieerd als elk "misbruik van macht in eigen voordeel". Het verslag heeft dus betrekking op specifieke corrupte handelingen en de specifieke maatregelen die lidstaten nemen om corrupte handelingen in de zin van de wet te voorkomen of te bestraffen. Het noemt ook een reeks gebieden en maatregelen die van invloed zijn op het gevaar van corruptie dat zich voordoet en op de capaciteit dit te beheersen.

Belangrijke onderwerpen integriteit

Het verslag richt zich op een aantal geselecteerde belangrijke onderwerpen die voor elke lidstaat van bijzonder belang zijn. Het geeft een beschrijving van zowel goede praktijken als tekortkomingen en stelt vast met welke maatregelen de lidstaten corruptie effectiever kunnen bestrijden. De Commissie onderkent dat sommige van deze onderwerpen uitsluitend tot de nationale bevoegdheden behoren. Het is echter in het belang van de hele Unie ervoor te zorgen dat alle lidstaten een doeltreffend corruptiebestrijdingsbeleid voeren en dat de EU de lidstaten steunt bij de uitvoering daarvan. Het verslag beoogt daarom strenge normen op het gebied van corruptiebestrijding in de hele EU te bevorderen. Door de aandacht te vestigen op problemen – maar ook goede praktijken – die binnen de EU bestaan, verleent het verslag ook geloofwaardigheid aan de inspanningen van de EU om de normen inzake corruptiebestrijding elders te bevorderen.

Nationale context

Corruptie is een complex verschijnsel met economische, sociale, politieke en culturele dimensies, dat niet eenvoudig geëlimineerd kan worden. Een doeltreffende beleidsrespons moet uit meer bestaan dan een standaardreeks maatregelen; er is geen pasklare oplossing. In het verslag wordt corruptie dan ook onderzocht binnen de nationale context van iedere lidstaat en worden voor iedere lidstaat suggesties gegeven voor de aanpak van de meest relevante problemen in de nationale context. 

Verslag