Gebruik biobased materialen: van pilot naar mainstream - verslag 16 november 2017

Partijen in Noord-Brabant lijken een oplossing gevonden te hebben om het inkopen van biobased materialen in de openbare ruimte van de grond te krijgen. Breda, Tilburg, Eindhoven, Bergen op Zoom en de Provincie werken samen met enkele bedrijven in de Green Deal Stimuleren biobased producten in de openbare ruimte. Doel van de Green Deal was het realiseren van 5 pilots. In de Community of Practice op 16 november 2017 in Tilburg werden de tips en trics uitgewisseld.

Met nog 1,5 jaar te gaan heeft de Green Deal al 21 pilots gerealiseerd en zijn sommige producten zelfs al standaard opgenomen in het interne inkoopproces. De producten variëren van boomankers, fietsroutebordjes, fietsenstalling, maaibeschermers en kratten voor waterplanten. En het enthousiasme neemt alleen maar toe.

Actie

De kern van het succes: zoek de energie, houd het klein en begin gewoon. In de praktijk betekent dit dat er op alle niveau's wordt gewerkt aan bewustwording, samenwerken - en dus niet wachten op elkaar - en actie. Dit is in het kort de methode Magneet, bedacht en in praktijk gebracht door twee bevlogen ondernemers, Vincent van Rijsewijk (SOOH) en Bert van Vuuren (Natural plastics).

Methode Magneet  op greendeals.nl

Inspanningen leiden tot resultaat

Soms leiden de inspanningen van de bewustwording van ambtenaren vanzelf tot resultaat. Bergen op Zoom vraagt uitsluitend nog om kratjes van biologisch afbreekbaar materiaal voor waterplanten, zonder dat de duurzaamheidscoordinator hiervan wist. Een voorbeeld dat Breda overigens onmiddellijk heeft overgenomen. Tilburg heeft dankzij de Green Deal het 'geen bomen kappen om bomen te planten' concept omarmd en neemt biobased grondankers standaard in de bestekken op.

Creativiteit

Het gaat niet altijd vanzelf. Zo blijft het lastig over Total Cost of Ownership te praten als de budgetten en afdelingen van de projecten en onderhoud sterk gescheiden blijven. Soms vraagt het enige creativiteit om zaken te realiseren. Zo gaf een van de gemeentes toe, werd biobased in een bestek opeens opgeschreven als biodiversiteit omdat dit beter paste binnen het eigen beleid. Een enkele gemeente heeft een apart budget beschikbaar voor de eventuele meerkosten van een biobased inkoop. Toch is iedereen het erover eens, uiteindelijk moeten biobased producten net als andere producten gewoon in de overweging worden meegenomen. Plaatsen we een betonnen bank, een biobased composietbank of een bank van beton met olifantengras? En wat gebeurt ermee na de einde levensduur?

Aannemers

Aannemers kunnen ook een belangrijke rol spelen. Als zij weten wat er leeft bij overheden - wat is echt belangrijk en welke projecten komen er aan - dan kunnen ze hier actief op reageren. Door opdrachtgevers te wijzen op circulaire en biobased alternatieven liefst nog voor de aanbesteding op papier staat en daarnaast actief de markt af te speuren naar nieuwe producten of concepten.

Grote stappen

Met nog 1,5 jaar te gaan, gaan de partijen nu op zoek naar grotere projecten bij de deelnemende overheden.  Daarbij werken ze aan een groter integraal project dat toepasbaar is voor elke deelnemer. Het van elkaar leren en ervaringen met elkaar delen speelt daarbij een belangrijke rol. Daarnaast kijken ze samen met PIANOo en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland op welke manier dit soort samenwerkings- of leerkringen verder uit zijn te rollen. Dat is nodig om grote stappen te maken.

Positief

Van Rijsewijk en Van Vuuren zijn, door hun opgedane ervaring in deze Green Deal, positief en hopen meer van dergelijke samenwerkingen op te kunnen zetten. Zij zien dat steeds meer overheden interesse hebben in biobased inkopen en dat niet alleen vanuit milieu-oogpunt. Vaker is de regionale economische ontwikkeling leidend. En dat is een sterke drijfveer.

Biobased economie biedt enorm potentieel voor Europa  op duurzaambedrijfsleven.nl