Fase 4: Realisatie- of bouwfase

Toon pagina in menu

Na de ontwikkelfase start in de Aanpak Duurzaam GWW (grond-, weg- en waterbouw) de realisatiefase. Dit is de fase waarin het ontworpen systeem gebouwd wordt. In deze fase vindt de integratie plaats van detail tot systeemniveau. Samengestelde componenten vormen elementen, elementen vormen objecten en het geheel aan objecten vormt het uiteindelijk te bouwen systeem of subsystemen.

Icoon Duurzaam GWWDe realisatiefase behelst de feitelijke aanleg van een systeem of project. Inclusief de werkvoorbereiding en de conditionerende werkzaamheden, zoals het bouwrijp maken. Bij de aanvang van deze fase is het systeem volledig gespecificeerd (en gevalideerd & geverifieerd). De contractering en de overdracht naar een aannemende partij is gereed. De opdrachtgevende partij voert, afhankelijk van de contractvorm, toezicht op het te realiseren systeem. Actoren in deze fase zijn projectleiders en opdrachtnemers. Als resultaat van de realisatiefase is het betreffende systeem gebouwd. De openstelling en/of oplevering heeft plaatsgevonden, de gebruiksfase gaat van start.

Omdat bij aanvang van deze fase het systeem al volledig is gespecificeerd en ontworpen, rest nog maar weinig ruimte om duurzaamheid te implementeren in deze fase. Duurzaamheid wordt in deze fase geborgd door middel van het verificatie- en validatieproces tijdens de bouw (toetsen en inspecties aan eisen in het contract). Er kan nog gezocht worden naar winst in de uitvoering; de bouwlogistiek en transport. Maar ook dit zal al grotendeels zijn bepaald in de voorafgaande fase. 

Stappen realisatie- of bouwfase

  1. Analyse vraag en ambities
  2. Onderzoeken kansen
  3. Vastleggen ambities en kansen
  4. Verstaalslag naar specificaties en ontwerp
  5. Afweging en toetsen duurzaamheid
  6. Verantwoording en overdrachtsdocument

Stap 1: Analyse vraag en ambities

In de realisatiefase is de opdrachtnemende partij aan zet voor duurzaamheid. Op basis van de Aanpak in de voorgaande fasen vindt analyse plaats van de overdrachtsdocumenten. Hoe is duurzaamheid in het project/ systeem geborgd en welke acties nog moeten plaatsvinden? Deze werkzaamheden zijn impliciet onderdeel van het werk van de opdrachtnemende partij en worden niet verder toegelicht.

Stap 2: Onderzoeken kansen

In deze fase zijn de mogelijkheden om nog winst te boeken op gebied van duurzaamheid beperkt. Het ontwerp en de specificaties liggen immers al vast. Mogelijk zijn er nog wel duurzaamheidskansen voor de bouwlogistiek, de bouwwijzen, de werkwijzen bij aanleg en voor duurzaam onderhoud en sloop. Deze stap wordt in principe uitgevoerd door de opdrachtnemer(s), afhankelijk van de contractspecificaties.

Het kan zinvol zijn om vóór aanvang van de feitelijke uitvoering nogmaals na te gaan wat de resterende mogelijkheden zijn om nog duurzaamheidswinst te boeken. Daar is – als het goed is – in voorgaande fasen al wel op gefocust. De opdrachtnemer moet aan die eisen voldoen, bijvoorbeeld het behalen van CO2-reductie bij de inzet van mobiele werktuigen, op grond van de score op de CO2-prestatieladder, waarmee die heeft ingeschreven.

Stap 3: Vastleggen van ambities en kansen

Omdat bij aanvang van deze fase het systeem al volledig is gespecificeerd, worden geen ambities meer opgesteld in deze fase.

Stap 4: Vertaalslag naar specificaties en ontwerp

Omdat bij aanvang van deze fase het systeem al volledig is gespecificeerd en ontworpen, vindt deze stap niet plaats in de realisatiefase.

Stap 5 : Afweging en toetsen duurzaamheid

De opdrachtgever toetst op het behalen van de duurzaamheidseisen. Op welke wijze dat gebeurt, is afhankelijk van de contractvorm. De toets en/of de inspectie op duurzaamheid verschilt in wezen niet van andere toetsen of inspecties door de tijdens de uitvoering.

Stap 6 Verantwoording duurzaamheid

Aan het einde van het project wordt nogmaals het Ambitieweb ingevuld, op basis van het gerealiseerde project. Zo wordt inzichtelijk of de vooraf vastgelegde ambities daadwerkelijk gerealiseerd zijn in het betreffende systeem. Waarschijnlijk kan dan nog niet getoetst worden op de doelstellingen voor de gebruiksfase, zoals energieverbruik. In het overdrachtsdocument voor de realisatiefase wordt aangetoond op welke wijze aan de duurzaamheidseisen is voldaan (verificatie van de eisen). Dit is (grotendeels) de taak van de opdrachtnemer.

Daarnaast wordt aan het einde van een project het duurzaamheidsdossier afgerond. Met daarin alle overdrachtsdocumenten die opgesteld zijn tijdens het project en alle relevante documenten voor duurzaamheid uit vorige fasen (verantwoording van keuzes, specificaties duurzaamheid, DuboCalc-berekeningen en dergelijke). Het overdrachtsdocument bevat bij voorkeur ook een toelichting voor duurzaamheid in de onderhoud- en beheerfase. Dat zijn (eventuele) eisen en richtlijnen om de nagestreefde duurzaamheidsambities te kunnen (blijven) realiseren. Hierbij horen ook de nodige specificaties en maatregelen voor een duurzame sloop.

Document: Format overdrachtsdocument

Verder naar: Gebruiksfase
Terug naar: Aan de slag met Aanpak duurzaam GWW