Regelgeving Sociaal Domein

Toon pagina in menu

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het sociale domein in hun gemeente. Het kader hiervoor is vastgelegd in wetgeving; Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet. Binnen dit wettelijke kader geeft u als gemeente zelf vorm aan het sociaal domein. Dit legt u vast in gemeentelijke regelgeving. Naast wet- en regelgeving kan een gemeente eigen organisatiedoelen vastleggen in een beleidskader.

Verplichte wettelijke kaders

Er zijn 2 wetten die geleden voor het sociaal domein.
De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)  draait om het geven van maatschappelijke ondersteuning, zodat mensen kunnen meedoen en zich kunnen handhaven in de samenleving. De Jeugdwet  houdt in dat gemeenten hulp moeten bieden bij het opgroeien, de zelfredzaamheid of deelname aan de maatschappij als de jeugdige of ouders dit nodig hebben. 

Minimumeisen bij het inkopen in het Sociaal Domein zijn vastgelegd in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet. De Wmo is een decentrale wet. Dat betekent dat het Rijk het kader vaststelt en de gemeenten binnen dat kader zelf de wet uitwerken in lokale regels. Een gemeente legt bijvoorbeeld in gemeentelijke regelgeving vast wat zij verstaat onder: veilig, doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht. De Jeugdwet bevat kwaliteitseisen waar een gemeente zich minimaal aan moet houden. Vrijwillig en aanvullend op de kwaliteitseisen kunt u eigen gemeentelijke kwaliteitseisen stellen.

Volgens de Jeugdwet moet een gemeente ook jeugdhulp aan te bieden na verwijzing van een huisarts, medisch specialist of jeugdarts. Deze ‘medische verwijsroute’ is specifiek voor jeugdhulp. In de Wmo is maatschappelijke ondersteuning alleen toegankelijk via de gemeente zelf.

Wetsvoorstel wijziging Jeugdwet en Wmo 

Er is een wetvoorstel tot wijziging van de Jeugdwet en de Wmo  ingediend. Hoofddoel van de wijziging is het wegnemen van een belemmering waardoor het voor gemeenten eenvoudiger wordt om overheidsopdrachten op het terrein van jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning te gunnen. In het wetvoorstel wordt de verplichting uit de Jeugdwet (artikel 2.11) en Wmo 2015 (artikel 2.6.4) dat gegund moet worden op basis van de economisch meest voordelige inschrijving geschrapt. Hierdoor kunnen gemeenten een eenvoudige procedure toepassen, waarbij niet per definitie via het vergelijken van offertes, de aanbieder met de beste prijs kwaliteit verhouding dient te worden geselecteerd, maar ook kan worden gekozen voor andere criteria.

Beleidskader en plan

In de Wmo en de Jeugdwet staat dat u als gemeente periodiek een (beleids)plan en een gemeentelijke verordening (beleidskader) moet vaststellen voor maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp.

Een beleidsplan bevat meestal: missie, visie, kernwaarden, strategie, doelstellingen en inzet van middelen. Hoofdlijnen waarop besluiten kunnen worden genomen.

Beleidskader opstellen

Goed beleid maken begint met kennis over hoe ouderen, jongeren en kinderen in uw gemeente ervoor staan. Denk hierbij bijvoorbeeld aan wat is het percentage kinderen dat onveilig opgroeit en hoe hoog is het schooluitval. Neem deze kennis mee in uw beleidskader

In het beleidskader geeft u antwoord op belangrijke inrichtingsvraagstukken die de hoofdlijnen voor de uitvoering vormen. Beleidsmatige inrichtingsvraagstukken zijn onder andere: doelstellingen (waarom), ontwerp (wat) en uitvoering (hoe).

U legt regels vast die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van het beleidsplan. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de vraag op welke wijze en op basis van welke criteria wordt vastgesteld of een inwoner in aanmerking komt voor een voorziening of wat u in de uitvoering verwacht van aanbieders. Dit om ervoor te zorgen dat een cliënt tijdig en kwalitatief goede zorg of ondersteuning ontvangt.

Met het beleidskader heeft u vervolgens voldoende richting om een keuze te kunnen maken uit de manieren waarop u de voorzieningen vormgeeft, zelf (inbesteden) en/of met behulp van de aanbieders (subsidie, aanbesteden of Open House). Gemaakte keuzes kunnen van invloed zijn op welke vormgeving uw kunt toepassen: Keuze aanbesteden, inbesteden, subsidie of Open House.

Terug naar startpagina: Stappenplan inkoop in het sociale domein