MVI Congres 2018: MVI vergt lef om barrières te doorbreken en briljant te mislukken - verslag 3 oktober 2018

Toon pagina in menu

Inkoop is een krachtig instrument om als overheid onze duurzaamheidsambities te realiseren. En het vergt durf en lef om barrières te doorbreken, risico’s te nemen en briljante mislukkingen te maken. Zo blijkt uit de vele praktijkervaringen die werden gedeeld tijdens het MVI Congres dat de Rijksoverheid op 3 oktober 2018 organiseerde in Nijmegen. Het congres was gecombineerd met de aftrap van EcoProcura. Dé 3-daagse Europese conferentie over duurzaam, circulair en innovatiegericht inkopen in de publieke sector had dit jaar als motto ‘Dare to ask, dare to do’. Ruim 500 Europese overheidsprofessionals, waarvan 300 uit Nederland, waren aanwezig in Nijmegen European Green Capital om kennis uit te wisselen met elkaar.

Durf te mislukken

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) vergt durf en lef om barrières te doorbreken, risico’s te nemen en mislukkingen te maken, stelde Bas Ruyssenaars van het Instituut voor Briljante Mislukkingen tijdens het MVI congres. Een project is briljant als je ervan leert, zo stelde Ruyssenaars. Succes en falen liggen volgens hem dicht bij elkaar en de angst om te falen neemt nog te vaak de overhand. ‘Bij aanbestedingen zie je dat overheden nog te veel denken vanuit een oplossing en niet vanuit het uiteindelijke doel.’

Bas Ruyssenaars van het Instituut voor Briljante Mislukkingen
Bas Ruyssenaars van het Instituut voor Briljante Mislukkingen

Zevenaar wint KoopWijsPrijs

Lef en durf is er zeker bij de genomineerden voor de KoopWijsPrijs, zo stelde Esther de Kleuver, plaatsvervangend directeur-generaal Milieu en Internationaal, van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De jury selecteerde de vijf meest toonaangevende inkoopprojecten als het gaat om MVI. Na ruim 1.900 publieksstemmen kwam gemeente Zevenaar als winnaar uit de bus, met hun circulaire fietspad. Voor dit fietspad is gebruik gemaakt van grasfalt en grasbeton. Zevenaar werkte op een innovatieve manier samen zowel binnen de organisatie als met partijen daarbuiten. De KoopWijsPrijs werd vorig jaar voor het eerst uitgereikt, toen nog uitsluitend aan deelnemers aan het MVI Manifest. Gemeente Helmond won de prijs toen met hun MVI Actieplan.

Meer informatie: KoopWijsPrijs 2018

Esther de Kleuver, plaatsvervangend directeur-generaal Milieu en Internationaal met de winnaars van de KoopWijsPrijs 2018, Wethouder Duurzaamheid Carla Koers en Marloes van Nistelrooij van de Gemeente Zevenaar
Esther de Kleuver, plaatsvervangend directeur-generaal Milieu en Internationaal met de winnaars van de KoopWijsPrijs 2018, Wethouder Duurzaamheid Carla Koers en Marloes van Nistelrooij van de Gemeente Zevenaar

CO2 reductie van 1 megaton per jaar

If you pay, you have a say’, stelde Roald Lapperre, directeur-generaal Milieu en Internationaal bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in een interview tijdens EcoProcura. Overheden hebben een enorme impact: de Nederlandse overheid met een inkoopuitgave van 73 miljard euro, Europese overheden gezamenlijk met 1.8 triljoen euro (15-20% van het GDP). Daarbij is het volgens Lapperre van belang om als overheid het goede voorbeeld te geven en heldere doelen stellen. Staatssecretaris Van Veldhoven wil met overheidsinkoop de CO2-uitstoot vanaf 2021 met 1 megaton per jaar verminderen, dat is 3 keer zo veel als het energieverbruik van alle huishoudens in Nijmegen. Lapperre benadrukte in een aanvullend interview dat MVI ook gaat om andere maatschappelijke opgaven, zoals het creëren van arbeidsplaatsen en het aanmoedigen van circulaire economie.

Directeur-generaal Milieu en Internationaal Roald Lapperre in gesprek met Frederic Ximeno, Commissioner for Ecology, Barcelona en Peter Woodward (gespreksleider)
Directeur-generaal Milieu en Internationaal Roald Lapperre in gesprek met Frederic Ximeno, Commissioner for Ecology, Barcelona en Peter Woodward (gespreksleider)

Nederlandse aanpak: MVI Manifest

Lapperre lichtte tijdens EcoProcura de Nederlandse aanpak voor MVI toe. Meer dan 150 Nederlandse overheden hebben het MVI Manifest ondertekend en een actieplan opgesteld, dat verder gaat dan het aanhouden van minimumcriteria. Het vergt ook dat overheden MVI inbedden in hun organisatie. ‘Je kunt hiervoor niet alleen de inkoper verantwoordelijk maken. Als wij als managers MVI steunen, kunnen we bergen verzetten.’

Meer informatie: Manifest MVI

Evaluatie van MVI actieplannen

De MVI-actieplannen helpen dus bij het inbedden van MVI in de organisatie. Dat bleek ook uit de evaluatie van de actieplannen, die het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat  recent heeft gepubliceerd. Het schrijven van een actieplan leidt tot een meer structureler en strategische aanpak van MVI, zo luidt een van de conclusies.  De actieplannen dragen bij tot duidelijk omschreven ambities, inzicht in verduurzamingskansen, een concrete actielijst en duidelijkheid over wie waarvoor verantwoordelijk is. De inzichten uit de evaluatie kunnen overheden helpen bij het schrijven of verbeteren van een MVI-actieplan.

Rapport: Actieplannen MVI evaluatie en geleerde lessen

Nederlandse overheden zetten flinke stappen 

Dat in Nederland flink stappen worden gezet op het gebied van MVI, bleek ook uit de vele Nederlandse voorbeelden in het programma van zowel MVI Congres als EcoProcura. Een kleine selectie:

  • Gemeente Nijmegen koopt met 16 andere gemeenten de levering van lokale duurzame elektriciteit in. De gemeenten stellen als voorwaarde dat deze energie zo snel mogelijk wordt opgewekt in nieuw te bouwen installaties (zonnepanelen, windmolens, waterkracht). Het doel: als gebied zo snel mogelijk energieneutraal zijn.
    Praktijkvoorbeeld: Met 17 gemeenten duurzame elektriciteit inkopen, hoe doe je dat?
  • Gemeente Rotterdam heeft met haar innovatiegerichte aanbesteding voor doelgroepenvervoer de Procura+ Award 2018 gewonnen. Resultaat van de aanbesteding was een meer gebruikersgerichte vervoersservice met mechanismen voor constante verbetering, die bijna volledig emissievrij (elektrisch) is en jaarlijks meer dan 2 miljoen euro aan social return on investment oplevert.
  • Rijkswaterstaat heeft als doel om in 2030 volledig circulair te zijn en experimenteert met een zo circulair mogelijk viaduct en de ‘innova58’.
    A58: een slimme en duurzame snelweg  op rijkswaterstaat.nl
  • In de Green Deal Duurzaam GWW werken ruim 100 organisaties samen aan het concreet maken van duurzaamheid in GWW-projecten zonder vooraf voor te schrijven hoe de duurzaamheidswinst behaald wordt. Dat kan per project verschillen.
    Duurzaam GWW  op duurzaamgww.nl

Over MVI Congres en EcoProcura

Het MVI congres werd georganiseerd door de gemeente Nijmegen, PIANOo Expertisecentrum Aanbesteden en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat mede namens de ministeries van Economische Zaken en Klimaat, Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Buitenlandse Zaken en Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties. Het MVI Congres was dit jaar gecombineerd met EcoProcura, dé 3-daagse Europese conferentie over duurzaam, circulair en innovatiegericht inkopen in de publieke sector.

EcoProcura 2018 werd georganiseerd door ICLEI-Local Governments for Sustainability, gemeente Nijmegen, in samenwerking met de Europese Commissie, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en PIANOo.

EcoProcura 2018  op ecoprocura.eu