Toelichting: Europese Hof staat eisen van keurmerk koffie niet toe (Max Havelaar)

Toon pagina in menu

Op 10 mei 2012 heeft het Europese Hof uitspraak gedaan in de inbreukzaak tegen Nederland ten aanzien van de aanbesteding van koffie door de provincie Noord-Holland. Deze uitspraak bevestigt nogmaals dat het eisen van een keurmerk als zodanig (EKO of Max Havelaar) niet toegestaan is, niet in de technische specificaties en niet als een EMVI (Economisch Meest Voordelige Inschrijving)-criterium. Het is wel toegestaan bepaalde milieueisen als eis of als wens te hanteren. Het EKO keurmerk kan dan dienen als bewijsmiddel voor het voldoen aan die eis of wens. Bij Max Havelaar oordeelt het Hof anders en ook ingewikkelder. 

Het Hof stelt dat de criteria van het keurmerk Max Havelaar (zoals eerlijke handel) als uitvoeringsvoorwaarden beschouwd moeten worden en niet als technische specificaties gebruikt mogen worden. (Op grond van artikel 26 van de richtlijn kunnen uitvoeringsvoorwaarden verband houden met sociale overwegingen.) Vervolgens stelt het Hof dat een EMVI-criterium wel mag inhouden dat een fairtrade product, zoals een Max Havelaar product, de voorkeur krijgt, mits dit alleen maar is vereist voor de in het kader van de opdracht te leveren producten (zonder enige implicatie voor het algemene inkoopbeleid van de inschrijvers). Ook bij het formuleren van een EMVI-criterium voor een fairtrade product mag geen keurmerk genoemd worden maar wel de eisen van het keurmerk.

Deze beslissingen van het Hof liggen in lijn met de door Nederland ten aanzien van keurmerken gevolgde lijn. Zie in dit kader ook de recente motie Schaart-Verhoeven  (pdf) met betrekking tot FSC hout. 

 

Artikel 26 van richtlijn 2004/18/EG maakt het mogelijk, dat aanbestedende diensten bijzondere voorwaarden kunnen vaststellen waaronder de opdracht wordt uitgevoerd, mits deze verenigbaar zijn met het Gemeenschapsrecht en in de aankondiging van de opdracht of in het bestek worden vermeld.
In Nederland zijn voor het meenemen van sociale duurzaamheid bij de uitvoering van opdrachten (zoals eerlijke handel waar het keurmerk Max Havelaar zich o.a. op richt) sociale voorwaarden beschikbaar. Daarmee kunnen overheden bedrijven verplichten zich tijdens de contractsuitvoering in te zetten voor internationale sociale standaarden. 
Sociale voorwaarden

 

De uitspraak van het Hof omgezet in een schema voor de twee behandelde keurmerken:

Keurmerk Omschrijving eis Technische eis EMVI criterium Uitvoeringsvoorw.
Max Havelaar Alleen Keurmerk - - -
  Onderliggende Eisen - + +
EKO Alleen Keurmerk - - -
  Onderliggende Eisen + + + (?)

- = niet toegestaan
+ = wel toegestaan
? = hierover heeft Hof geen uitspraak gedaan

Terug naar Inbreukprocedure

Meer informatie
Jurisprudentieoverzicht PIANOo: (sub)gunningscriteria onder advies 6
Volledige uitspraak  op curia.europa.eu