Aan de slag met innovatiegericht inkopen

Toon pagina in menu

Innovatieve oplossingen kunnen veel winst opleveren op de lange termijn. Echter, op korte termijn vraagt het om het nemen van risico's. Het is belangrijk dat uw overheidsorganisatie zich daarvan bewust is en de risico's op een goede manier kan beheersen. Bedenk vooraf ook dat het uitvragen van innovatieve voorstellen veel kan vragen van de professionaliteit van uw inkoop.

Zelfscan Innovatiegericht Inkopen en zelfscan Pre-commercieel inkopen
Heeft u alle inkoopkennis in huis om op zoek te kunnen naar innovaties voor uw organisatie? Test uw kennis met de Zelfscans Innovatiegericht Inkopen en Pre-commercieel inkopen. Deze online vragenlijsten met korte praktijkvoorbeelden laten u kennismaken met de instrumenten van innovatiegericht inkopen. De scans geven aan op welke onderwerpen u uw kennis nog kunt bijspijkeren en verwijst naar concrete informatie en hulpbronnen.

Aanpak innovatiegericht inkopen

Voor innovatiegericht inkopen is veelal een programmatische aanpak wenselijk. Zo kunt u in uw inkoopbeleid expliciet opnemen dat u streeft naar innovatieve oplossingen. Innovatiegericht inkopen start bij een programmatische aanpak met een innovatieagenda waarin u uw innovatieambities (zo breed mogelijk) formuleert. Voor deze innovatieagenda analyseert u uw eigen inkoopbehoefte en onderzoekt u de kansen die de markt te bieden heeft. Hiervoor kunt u ook in dialoog treden met de markt. Op basis van de mogelijkheden van de markt en beschikbare middelen kiest u vervolgens voor een aanpak van het laten ontwikkelen van innovaties of ruimte bieden voor innovaties.

Innovatieagenda  op innovatiekoffer.nl

In vrijwel alle gevallen moet u rekening houden met het inbouwen van een klein uitvoeringsprogramma om innovatieve oplossingen te testen en te implementeren.

Innovaties laten ontwikkelen

De twee belangrijkste instrumenten om doelgericht het bedrijfsleven uit te dagen om innovatieve oplossingen te ontwikkelen, zijn de SBIR of PCP-aanpak en het innovatiepartnerschap. Bij zowel de SBIR of PCP-aanpak en het innovatiepartnerschap definieert de aanbestedende dienst het probleem en vraagt het bedrijfsleven hiervoor in competitie een oplossing te ontwikkelen.

SBIR of PCP-aanpak

Bij de SBIR of PCP-aanpak moet na het onderzoek- en ontwikkeltraject een nieuwe aanbesteding worden opgestart.

SBIR/PCP  op innovatiekoffer.nl

Het laten ontwikkelen van innovatieve oplossingen volgens de SBIR of PCP-aanpak staat ook wel bekend als precommercieel inkopen. Precommercieel inkopen wordt echter veelal verward met het verstrekken van innovatiesubsidies. Toch zijn deze twee wezenlijk verschillend. Met precommercieel inkopen heeft een aanbestedende dienst het doel dat er innovatieve oplossingen worden ontwikkeld zodat de overheid haar publieke taak beter kan uitvoeren. Innovatiesubsidies hebben tot hoofddoel het stimuleren van innovatie in generieke zin om wenselijke transities te realiseren of om economische bedrijvigheid te versterken en te stimuleren.

Verschil precommercieel inkopen en innovatiesubsidies

Innovatiepartnerschap

Het innovatiepartnerschap is een nieuwe aanbestedingsprocedure in de Europese Aanbestedingsrichtlijnen. Het innovatiepartnerschap is nog niet toegepast in Nederland.

Enkele Europese voorbeelden van het innovatiepartnerschap zijn:
Monitoren uitdrogingsverschijnselen ouderen
Innovatief aangedreven duurzame treinen

Bij de SBIR of PCP-aanpak moet na het onderzoek- en ontwikkeltraject een nieuwe aanbesteding worden opgestart. Bij het innovatiepartnerschap hoeft dit niet. De inkopende overheid betaalt een of meer bedrijven voor onderzoek en ontwikkeling en koopt vervolgens bij een of meer bedrijven de ontwikkelende innovaties

Meer informatie:
Innovatiepartnerschap
Europese voorbeelden van het innovatiepartnerschap
Innovatiepartnerschap  op innovatiekoffer.nl

Ruimte bieden voor innovaties

Ruimte bieden voor innovaties zit in het bijzonder in de wijze waarop de opdracht gespecifieerd is. Hoe functioneler de uitvraag, hoe meer ruimte u voor ontwikkelde innovaties biedt. Ook kunt u door een proeftuin in te richten reeds ontwikkelde innovaties in de praktijk laten testen.

Meer informatie:
Belemmeringen en tips voor functioneel specificeren
Functioneel specificeren  op innovatiekoffer.nl
Proeftuin  op innovatiekoffer.nl

Redenen om innovatiegericht in te kopen

Innovatie inkopen is geen doel op zich. Innovaties moeten als doel hebben dat u uw publieke taak beter kunt uitvoeren. Beter uitvoeren van een publieke taak kan zijn sneller, goedkoper, lagere TCO, betrouwbaarder, veiliger, duurzamer enzovoort Ook kunt u besluiten innovatiegericht in te kopen om in te spelen op maatschappelijke en technologische ontwikkelingen welke van invloed zijn op uw publieke taak. Als aanbestedende dienst zult u daarom zelf moeten bepalen welk innovaties u nodig heeft of voor welke innovaties u de ruimte laat bij een aanbesteding. Vaak worden deze keuzes ingegeven door politieke voorkeuren. Door een scherpe vraagarticulatie met een gedegen behoefteanalyse weet u welke innovaties u wilt belonen in uw aanbesteding. Het belonen van deze innovaties doet u middels BPKV of door te gunnen met levenscycluskosten.

Meer informatie:
Behoefte-analyse  op innovatiekoffer.nl
BPKV  op innovatiekoffer.nl
Gunnen met levenscycluskosten  op innovatiekoffer.nl
Themadossier BPKV

Instrumenten van de overheid

Innovatiekoffer

De innovatiekoffer biedt aanvullende praktische instrumenten om doelgericht een innovatieve oplossing te laten ontwikkelen of de ruimte aan bedrijven te bieden om een innovatieve oplossing te leveren. De innovatiekoffer biedt naast instrumenten ook voorbeeld trajecten van een innovatiegericht inkoopproces en voorbeeld cases die beschrijven hoe de instrumenten in de praktijk zijn gebruikt.
www.innovatiekoffer.nl 

Webinars

Gezamenlijk met WOW heeft PIANOo meerdere webinars over innovatiegericht inkopen gemaakt. Deze webinars bieden een praktische introductie tot de aanwezige mogelijkheden om innovatiegericht in te kopen.
Webinars

Metrokaart Innovatiegericht Inkopen

Meestgestelde vragen rond het inkopen van innovatie: Hoe stimuleer ik innovatiegericht inkopen? Wat zijn de voordelen van innovatiegericht inkopen? Op deze en andere veelgestelde vragen vindt u een antwoord via de Metrokaart innovatiegericht inkopen (FAQ).
Metrokaart innovatiegericht inkopen (FAQ)

Door naar: Innovatiegericht inkopen toegelicht