Opschalen pilots en doorbreken van knelpunten

Toon pagina in menu

Om structurele duurzame veranderingen in de markt te realiseren worden verschillende activiteiten uitgevoerd door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat en PIANOo. Hieronder vindt u een overzicht van de verschillende vraagstukken die geselecteerd zijn.

Voor algemene vragen over de activiteiten kunt u mailen naar @email.  

Starters

In 2019 gaat PIANOo actief op zoek naar manieren om startende overheden meer te betrekken bij landelijke initiatieven om klimaatneutraal en circulair inkopen te versterken. Veel overheden zijn erg ambitieus bezig met het verbinden van hun eigen duurzame ambities aan inkoop. Ook de middenmoot is groot, getuige het aantal ondertekenaars van het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) (>160). Maar er zijn nog overheden die door omstandigheden nog geen grote stappen hebben kunnen maken en die dat wel willen. Door actief met deze organisaties in gesprek te gaan zoeken we passende manieren om samen de ambities en uitvoering van MVI bij deze organisaties te verhogen.

Voor vragen over dit starterstraject kunt u mailen naar @email.

Knelpunten

PIANOo en Rijkswaterstaat kijken naar knelpunten die afgelopen jaar onder andere aan de orde kwamen in de leernetwerken klimaatneutraal en circulair inkopen. Het gaat hierbij o.a. om vraagstukken op het gebied van interne organisatie, CO2 schaduwprijzen, duurzaam hout en decentrale energieopwekking.

Interne vraagstukken

Als een van de knelpunten van de interne organisatie kijkt PIANOo hoe maatschappelijk verantwoord opdrachtgeverschap kan worden gestimuleerd binnen publieke organisaties. Veel van de MVI-ondersteuning is de afgelopen jaren vooral gericht op inkopers en uitvoerders bij overheden, terwijl juist ook de opdrachtgever van grote invloed is op het eindresultaat. Zo geeft de opdrachtgever richting en stelt deze prioriteiten. We verkennen hoe deze opdrachtgevers in beweging zijn te krijgen, hoe zij invulling kunnen geven aan hun rol en welke ondersteuning aan hen geboden kan worden. Ook komen vraagstukken rondom interne organisatie aan bod in het overkoepelend programma van de leernetwerken.

Voor vragen over dit interne organisatietraject kunt u mailen naar @email.

Leernetwerken klimaatneutraal en circulair inkopen

Duurzaam hout

Rijkswaterstaat en decentrale overheden zoeken naar manieren om de milieubelasting van het gebruik van materialen in de bouw te verlagen. Zo is er de afgelopen tien jaar gewerkt aan nieuwe manieren van belonen van meer duurzame aanbiedingen van opdrachtnemers, o.a. via de Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI) en DuBoCalc. De vraag is hoe overheden nog meer sturing kunnen gegeven aan duurzaam hout en biobased keteninnovatie. Rijkswaterstaat verkent in 2019 waar kansen liggen die nog weinig worden benut en hoe deze kunnen worden gestimuleerd. Hiervoor worden in 2019 enkele bijeenkomsten georganiseerd met decentrale opdrachtgevers en de markt. Ook is er een leernetwerk Hout waarvoor u zich kunt opgeven, waarin onder andere het inkoop- en contractmanagement van duurzaam hout, keurmerken en handelscertificering en functioneel specificeren met een milieukostenindicator aan bod komt.

Voor vragen over dit duurzaam hout traject kunt u mailen naar @email.

Leernetwerk Hout 
Inkoop duurzaam hout  op inkoopduurzaamhout.nl

Schaduwprijzen

In 2019 gaan diverse decentrale overheden concreet aan de slag met schaduwprijzen door dit in de praktijk te gaan testen met pilots (vooral in de bouw en GWW). Ter ondersteuning hiervan worden door Rijkswaterstaat 2 bijeenkomsten georganiseerd voor overheden. De eerste bijeenkomst brengt alle kennis samen die tot op heden is geleerd. In de tweede bijeenkomst worden alle ervaringen opgehaald en gebundeld voor beleidsadvies. Deze activiteiten vinden plaats als ondersteuning van de taskforce CO2-beprijzing. Vraagstukken rondom het gebruik van schaduwprijzen en meten van circulair inkopen komen ook aan bod in het overkoepelend programma van het derde leernetwerkdag ‘Impact’ op 26 september 2019. Voor de leernetwerken kunt u zich aanmelden.

Voor vragen over het traject schaduwprijzen kunt u mailen naar @email.

Aanmelden: Leernetwerken klimaatneutraal en circulair inkopen 
Document: Eindrapportage Expertnetwerk Schaduwprijzen 2018

Decentrale opwekking energie

Decentrale energieopwekking kan leiden tot enorme CO2 besparingen, maar brengt ook nieuwe vraagstukken met zich mee voor overheden. In 2019 worden die door PIANOo verder onderzocht. Hierbij kunt u denken aan vraagstukken over:

  • Het beschikbaar stellen van eigen areaal aan derden om energie op te wekken (windmolens, zonneparken) en die opgewekte energie (deels) zelf afnemen.
  • Het beschikbaar stellen van grondstoffenstoffenstromen aan derden voor de productie van elektriciteit en warmte en die opgewekte energie (deels) zelf afnemen.
  • Het gezamenlijk initiatief nemen met (semi) overheden en marktpartijen om een lokaal net in te richten met bijbehorende duurzame opwekcapaciteit (bijvoorbeeld warmte-koude-opslag).
  • Het samen met marktpartijen verkennen en toepassen van innovatieve vormen van energieopwekking (bijvoorbeeld zonnecellen in ruiten). 
  • De mogelijkheden om in een niet-energie aanbesteding goed te scoren met decentrale energieopwekking op een gunningscriterium ‘duurzaamheid’ (bijvoorbeeld zonnecellen in geluidschermen). 

Vraagstukken rondom decentrale opwekking van duurzame energie komen ook terug in het leernetwerk Energie.

Voor vragen over het traject rondom decentrale energieopwekking kunt u mailen naar @email.

Leernetwerk Energie 
Dossier: Duurzame energie

Internationale samenwerking tussen inkopende organisaties

In meerdere sectoren ervaren organisaties het gebrek aan slagkracht op een internationale markt. Dit komt o.a. omdat inkopers vaak onvoldoende inkoopkracht (volume) hebben om een verandering vorm te geven. Het is daarom belangrijk om samenwerking in de inkoop nationaal of internationaal te organiseren. Dit geldt vooral voor de markten van bijvoorbeeld Informatie- en Communicatie Technologie (ICT), textiel en de bouw/GWW (bijvoorbeeld voor materiaalketens als beton en asfalt).

Rijkswaterstaat start met een pilot partnership op ICT en verkent de mogelijkheden om ook voor textiel en bouw/GWW op internationaal niveau partnerships aan te gaan. Hierbij wordt zoveel mogelijk aangesloten op bestaande initiatieven.

Pilot Partnership ICT

De pilot partnership ICT heeft als doel een inkopend samenwerkingsverband binnen ICT om meer invloed te hebben op het ontwerp van hardware en transparantie in de keten. Het is een vervolg op het leernetwerk ICT in 2018 en de pilots op ICT afgelopen jaren die hebben laten zien dat individuele inkopers te weinig invloed op de duurzaamheid van producten die worden bepaald door de grote mondiale bedrijven. Hiervoor wordt nationaal en internationaal samengewerkt om een gezamenlijke marktstrategie te ontwikkelen en de dialoog aan te gaan met de belangrijkste stakeholders in de ICT wereld.

Er wordt samengewerkt met bestaande initiatieven zoals vanuit de VN One Planet Network SPP (Sustainable Public Procurement), het big buyers initiatief van DG Grow en Transform Together.

Transform Together  op transform-together.weebly.com

Er wordt in 2019 gewerkt aan een eerste samenwerking, stakeholder analyse van de markt en inkoop en een visie en roadmap. Daarnaast wordt gewerkt aan een actualisatie van criteria die nu al kunnen worden toegepast, het ophalen van goede voorbeelden en een handleiding ICT in de inkoop. Voor nieuwe inzichten worden enkele bijeenkomsten georganiseerd om deze te bespreken. Er worden regelmatig kleinschalige bijeenkomsten georganiseerd. Voor meer informatie en vragen kunt u terecht bij klaas.vander.sterren@rws.nl.

Inkopende organisaties die willen meewerken aan het ICT partnership, op de hoogte blijven van ontwikkelingen of het geplande partnership willen tekenen kunnen mailen naar @email en @email

Internationale kennisdeling

Nederland kan de transitie naar een klimaatneutrale en circulaire samenleving niet alleen realiseren. Daarom zoekt Rijkswaterstaat ook in 2019 internationaal aansluiting bij kansrijke ontwikkelingen. Zo is Nederland in de afgelopen jaren diverse samenwerkingen gestart om circulair inkopen (inter)nationaal op de agenda te zetten en in de praktijk te brengen. Bijvoorbeeld het internationaal uitrollen van de Green Deal Circulair Inkopen. Meerdere landen en regio’s zijn gestart of zelfs al ver gevorderd met circulair inkopen.

Rijkswaterstaat richt zich komend jaar op de wijze waarop koplopende landen en regio’s zoals Vlaanderen/België, Denemarken, Frankrijk, Portugal, Zweden, Schotland gezamenlijk sneller kunnen leren en zowel de markten als beleid kunnen beïnvloeden. Vooral de praktijksamenwerking en het gezamenlijk leren in de inkoop zoals bij de Green Deal Circulair Inkopen blijkt succesvol en krijgt veel interesse in het buitenland. Rijkswaterstaat richt zich op het stimuleren van het kennisniveau van de inkoper qua circulariteit. Dit resulteert in een internationale uitwisseling van kennis en ervaringen waarmee we in Nederland toegang krijgen tot een nog grotere range van circulaire pilotprojecten en voorbeelden van werkende circulaire business cases. Deze kennis wordt in Nederland weer actief verspreid onder (overheids)organisaties.

Voor vragen over deze internationale samenwerking kunt u mailen naar @email.