Leernetwerk Duurzame mobiliteit - verslag 25 september 2018

Toon pagina in menu

Slimme laadoplossingen voor het opladen van het toenemend aantal elektrische auto’s. Tussenoplossingen voor de overstap van grote dieselvoertuigen op waterstof. En een rekenmodel waarmee CO2 en kosten(besparingen) voor de overgang naar elektrisch in kaart wordt gebracht. Dat waren afgelopen 25 september 2018 de belangrijkste onderwerpen van de tweede Leernetwerkbijeenkomst over duurzame mobiliteit.

De deelnemers kwamen bijeen in Nieuwegein, waar gespreksleider Chantal de Graaf van adviesbureau EVConsult kort de eerste bijeenkomst samenvatte. Daarbij benadrukte ze nog eens de voortrekkersrol van gemeente, provincie en rijk in het verduurzamen van voertuigen. "Als de overheid als eerste op elektrisch rijden overstapt en er meer elektrische auto’s op de markt komen, volgt de consument ook. Belangrijk is dat de overstap naar elektrisch rijden kan. Nu al, en zeker naar de toekomst toe, zijn er met duurzame voertuigen voordelen te behalen. Bijvoorbeeld door de lage brandstofprijs en onderhoudskosten. Ook kunnen elektrische auto’s de energietransitie versnellen, omdat er dan meer vraag is naar groene stroom."

Voortrekkersrol lastig

Sommige deelnemers vinden die voortrekkersrol in elektrisch rijden maar lastig, vooral vanwege een tekort aan laadpalen en het beperkte bereik (actieradius) van sommige modellen. "Je wilt natuurlijk geen proefkonijn zijn en het risico lopen dat je dienstauto halverwege de stad stilstaat", aldus een van de deelnemers. Een ander overweegt biodiesel als alternatief voor voertuigen waarvoor nog geen geschikt elektrisch model is. "Wij wilden een volledig elektrische chemokar laten ontwerpen. Uiteindelijk kwamen we bij een overbruggingsoplossing uit met een relatief schoon dieselgebruik. Dit is geen eindoplossing, maar een oplossing om in een overbruggingsfase uitstoot te beperken."

Elektrische deelauto’s

Overstappen op elektrisch rijden, is volgens de deelnemers voor personenvervoer wel gemakkelijk. Zo promoot de gemeente Haarlem het elektrisch rijden vooral met deelauto’s. Op termijn wil de gemeente haar hele wagenpark vervangen door een combinatie van batterij-elektrisch rijden en rijden op waterstof. Vooral voor zwaardere wagens is waterstof een realistische oplossing naar de toekomst, aldus Robin Matton (EVConsult). Maar nu nog relatief duur. Wel zijn er volgens Hans Schol (gemeente Zaanstad) al tussenoplossingen mogelijk. "Er zijn fabrikanten die wagens ontwerpen, die later alsnog op waterstof kunnen rijden."

Tweedehandsmarkt

Volgens Tjeu Hazenbos van Defensie moet je vooral kijken naar de redenen waarom je overstapt op elektrisch rijden. "Wij krijgen goede kortingen op fossiele brandstofvoertuigen, dus qua kosten is het voor ons niet interessant om elektrisch te gaan rijden. Toch stappen we over. Waarom? Omdat de Rijksoverheid als voortrekker het gebruik van elektrische voertuigen wil stimuleren en wij het grootste wagenpark beheren. En omdat we tegelijkertijd de tweedehandsmarkt met elektrische auto’s willen vullen. We stoten onze elektrische wagens na vier jaar af, waardoor er op de markt meer tweedehands elektrische auto’s voor particulieren beschikbaar komen."

Volle accu’s

De overstap naar elektrisch rijden, mag volgens Hazenbos geen invloed hebben op de beschikbare 2.500 deelauto’s van Defensie. "Daarom zijn er extra voorzieningen nodig. Zo moeten er slimme laadpalen op de eigen defensieterreinen komen, die voor een goede energieleverantie zorgen. En software voor een slim reserveringssysteem, dat precies weet welke auto’s met voldoende accucapaciteit beschikbaar hebben. Ik wil natuurlijk geen wagen reserveren die net uit Den Helder is gekomen en nog moet opladen. Ook moet de software aangeven waar en wanneer de accu het beste kan opladen. Daarnaast speelt gedragsverandering een grote rol. Onze terreinen zijn groot en een laadpaal staat niet direct naast een werkplek. Door bijvoorbeeld bij iedere laadpaal een elektrische step of een fiets te plaatsen, voorkomen we dat onze medewerkers straks een auto met lege accu naast de deur parkeren. De medewerker kan dan de step gebruiken om van de laadpaal naar bijvoorbeeld de vergaderlocatie te rijden."

Rekenmodel voor duurzaam rijden

Volgens Richard Oomkens (Spaarnelanden nv) zijn veel gemeenten nu nog huiverig voor investeringen in duurzaam rijden. "Mijn werkgever promoot het elektrisch rijden onder werknemers via een private leaseconstructie. Dat kunnen gemeenten ook overwegen", aldus Oomkens. EVConsult heeft informatie over mogelijke raamcontracten voor private lease. Daarnaast heeft het adviesbureau een rekenmodel ontwikkeld om binnen een publieke organisatie inzicht in de haalbaarheid van elektrisch rijden en daarmee draagvlak te creëren. Deelnemers konden er tijdens de bijeenkomst alvast mee werken. Het model geeft snel inzicht in de kosten, de CO2-uitstoot en de afschrijving van het nieuwe wagenpark. De gratis tool komt binnenkort op de website van PIANOo en het Leernetwerk te staan.

Onderbouwing aanbesteding

Ruben van Paassen van de gemeente Amstelveen is blij met het nieuwe rekenmodel. "Ik kan die tool goed gebruiken om het financiële verhaal voor de aanbesteding van ons nieuwe wagenpark te onderbouwen. Zo kan ik laten zien dat het toch winstgevend kan zijn om voor de aanschaf van nieuwe kleine voertuigen geheel voor elektrisch te gaan, ook al is de aanschaf daarvan duurder. Het instrument laat namelijk ook zien hoeveel minder CO2 je bij elektrisch rijden uitstoot. Dat wist ik al, maar ik heb nu ook een middel in handen om dat aan te tonen."

Laadpalen

Ook Irene Scholl, beleidsmedewerker bij Omnibuzz in Sittard, is enthousiast over het model. "Dat kan ik zeker gebruiken bij het opstellen van de nieuwe aanbesteding", vertelt ze. "Omnibuzz is een gemeenschappelijke regeling van 32 Limburgse gemeenten en zorgt voor goed, betrouwbaar en veilig doelgroepenvervoer. Dat doen we bijvoorbeeld ook voor de gemeente Sittard. Wij werken daar met zeven taxibedrijven die zich op onze nieuwe aanbesteding voor doelgroepenvervoer moeten inschrijven. Daarbij willen we vastleggen dat ze de komende 8-10 jaar volledig op elektrisch rijden overgaan. Dat kun je hier niet zomaar realiseren, omdat het lastig is om in het Limburgse heuvelland voldoende plekken te vinden voor laadpalen. Tijdens deze bijeenkomst is echter ook gewezen op nieuwe ontwikkelingen als waterstof en hoe je die kunt meenemen in je aanbesteding. Erg leerzaam."

Vervolgbijeenkomst

Het Leernetwerk Duurzame mobiliteit komt in 2018 nog 1 keer bij elkaar: op 30 oktober 2018. Het thema is dan ‘doelgroepenvervoer’. In aansluiting op het bestuursakkoord en het convenant ‘zero emissie doelgroepenvervoer’ wordt die dag ingegaan op knelpunten en oplossingen voor ‘zero emissie doelgroepenvervoer’ in 2025.

Leernetwerk Duurzame Mobiliteit

Programma Klimaatneutraal en Circulair Inkopen 

Het Leernetwerk Duurzame Mobiliteit is onderdeel van het programma Klimaatneutraal en Circulair Inkopen, dat gefinancierd wordt uit de Klimaatgelden uit het regeerakkoord.
Klimaatenveloppe: impuls klimaatneutraal en circulair inkopen