Uitbreiding Rioolwaterzuiveringsinstallatie Garmerwolde BVP aanbesteed

De grootste rioolwaterzuivering van het Noorden in Garmerwolde breidt uit. In 2012 is er gestart met de bouw van een innovatieve en energiezuinige Nereda-zuiveringsinstallatie. Het waterschap Noorderzijlvest heeft ervoor gekozen dit enorme project op basis van Prestatieinkoop in de markt te zetten. Een manier van aanbesteden, die voor projecten in de afvalwatersector nog niet eerder in Nederland is toegepast. (15 oktober 2012)

Na realisatie van deze uitbreiding loost het waterschap Noorderzijlvest het gezuiverde afvalwater volledig volgens de wettelijke eisen. Garmerwolde is de grootste rioolwaterzuivering in Nederland waar deze technologie wordt toegepast. Het waterschap Noorderzijlvest richt zich met de bouw van deze installatie op de toekomst, waarin terugwinnen van grondstoffen als fosfaat, stikstof en kalium mogelijk blijft.

Het waterschap heeft gekozen voor aanbesteden volgens de methode van Prestatieinkoop. Deze wijze van aanbesteden nieuw is voor de afvalwatersector in Nederland. Met deze methode van aanbesteden en de daaruit voortvloeiende keuze voor de Nereda-installatie, worden enige miljoenen bespaard bij de bouw van de installatie. De marktpartijen hebben Noorderzijlvest geprezen om deze manier van aanbesteden.

Alle opties open door maximale ruimte voor aanbieders

Met de keuze voor Prestatieinkoop biedt het waterschap Noorderzijlvest aanbieders maximale ruimte zich van elkaar te onderscheiden. Bij Prestatieinkoop komt de markt met oplossingen van het door de opdrachtgever nauwkeurig omschreven probleem. In Garmerwolde gaat het om het voldoen aan de wettelijke eisen ten aanzien van het effluent.

De markt krijgt maximaal de gelegenheid kennis en ervaring te benutten bij het oplossen van het voorliggende vraagstuk, omdat er geen technologie wordt voorgeschreven. Zo waren alle opties open voor de aanbieders en is ook de Nereda-zuiveringstechnologie aangeboden voor Garmerwolde.

Bij de selectie was leidend of de aanbieder kwalitatief de beste is en de gewenste projectoutput levert. De aanbieder moet overtuigen dat hij de expert is, neemt de opdrachtgever mee in zijn visie en geeft een garantie voor het oplossen van het probleem. Dit betekent voor de opdrachtgever een verschuiving van 'sturen en controleren' naar 'loslaten en vertrouwen', een heel andere rolverdeling. De aanbieder leidt de opdrachtgever.

Scope, risico's en kansen

De aanbieding bestaat bij Prestatieinkoop uit vier onderdelen, te beginnen met de beschrijving van de oplossing (de scope). Daarnaast wordt een risicoanalyse geleverd met de potentiële risico's, die buiten de invloedsfeer van de aannemer liggen en de beheersmaatregelen daarvoor.

Ook wordt een kansendossier geleverd, waarmee de aanbieder de meerwaarde aantoont van de geboden oplossing. In Garmerwolde heeft de aanbieder onder andere een nieuwe automatisering meegenomen in het kansendossier. De bestaande zuiveringsinstallatie wordt uitgebreid met een tweede, namelijk de Nereda-zuiveringsinstallatie. De aanbieder heeft de mogelijkheid geboden de twee installaties vanuit één centraal geautomatiseerd systeem aan te sturen, in plaats vanuit twee verschillende systemen. Daarmee is ook de automatisering van deze zuiveringsinstallatie klaar voor de toekomst. Ten slotte dient de inschrijver een planning in, waarin hij aangeeft volgens welk tijdspad hij het project realiseert.

Van beoordeling tot gunning

De scope, de risicoanalyse en het kansendossier worden beoordeeld door een commissie. De kern van de beoordeling is zoeken naar dominante informatie, waarop de aanbieders zich onderscheiden. Daarnaast worden sleutelfunctionarissen van de aanbieders geïnterviewd. Deze interviews worden eveneens gescoord.

De uiteindelijke keuze is veel minder afhankelijk van de aangeboden prijs en veel meer afhankelijk van het geboden vertrouwen en de beschreven kwaliteit van de oplossing.

Doordat er bij Prestatieinkoop weinig eisen worden gesteld, zijn de aangeboden oplossingen ook wezenlijk verschillend. De aanbieders hebben de geboden ruimte gebruikt om creatief naar oplossingen te zoeken. De diversiteit en creativiteit van de geboden oplossingen waren verrassend, aldus het waterschap Noorderzijlvest.

Na de beoordeling start de pre-awardfase met de winnende inschrijver. In deze fase moet de inschrijver zijn expertise aantonen. De opdrachtgever stelt vragen aan de aannemer om een scherper beeld te krijgen van de kennis en expertise. In deze fase kan de opdrachtgever nog steeds afzien van gunning. De gunning volgt namelijk pas na de pre-award fase.

Technologie

Het waterschap heeft alle vertrouwen in haar partners , het consortium GMB Civiel BV – Imtech Infra BV, en de gekozen technologie Nereda. De Nereda-technologie is gebaseerd op aërobe korrelvorming. De Nereda-technologie is in Nederland ontwikkeld door de TU Delft in samenwerking met DHV en een aantal waterschappen. De technologie maakt gebruik van korrelvormig slib, bestaande uit bacteriën, geconcentreerd in compacte korrels, die het afvalwater op biologische wijze zuiveren. Voordeel van dit korrelvormig slib is dat het snel bezinkt, waardoor er geen nabezinktanks nodig zijn om water en slib te scheiden. Dat scheelt tijd, energie en ruimte. Eind jaren '90 van de vorige eeuw is in het laboratorium voor het eerst aërobe korrelvorming vastgesteld. Sindsdien heeft het onderzoek een grote vlucht genomen. (Bron: STOWA 2010-29 Nereda pilotonderzoeken 2003-2010)

In het 'batch'proces wordt gewerkt in een cyclus van drie perioden. De tank wordt gelijktijdig afgetapt en met vuil water gevuld. Hierna volgt een periode van beluchten tot de gewenste waterkwaliteit is bereikt. De derde fase is de bezinkfase. Het water hoeft daarna niet meer naar nabezinktanks. Doordat het water niet meer naar nabezinktanks hoeft, wordt ook energie bespaard. De hele cyclus geschiedt in één tank, waardoor minder water hoeft te worden rondgepompt. "Nereda is 25 procent goedkoper dan de bestaande installaties en heeft een beter rendement", aldus hoogleraar Van Loosdrecht (NRC Handelsblad 15 juni 2012). Dit is een technologie die naar alle waarschijnlijkheid de al honderd jaar toegepaste oude manier van waterzuiveringstechologie zal vervangen.

In Epe is al een Nereda-zuiveringsinstallatie in gebruik. Daar draait de installatie stand alone. In Garmerwolde wordt de installatie gecombineerd met een bestaande installatie, wat nog niet eerder is gedaan. De twee installaties, de bestaande en de nieuwe installatie in Garmerwolde, zorgen er samen voor, dat in de toekomst wordt voldaan aan de gestelde waterkwaliteitseisen.

Zijaanzicht Nereda-installatie vanaf huidige RWZI Garmerwolde gezien

Planning

De bouwwerkzaamheden zijn in augustus 2012 gestart. Medio mei 2013 is de ruwbouw gereed en in het derde kwartaal van 2013 worden de werkzaamheden afgerond. Daarna heeft de aannemer één jaar om het bewijs te leveren dat het gezuiverde afvalwater uit de installatie, aan de lozingseisen voldoet. 

(Yvonne Arnst / Waterschap Noorderzijlvest, 15 oktober 2012)
(Luchtfoto: Petra Schuil)