Webinar terugkijken: Coronacrisis en het versnellen van maatschappelijk verantwoord inkopen

Publieke inkoop kan veel impact hebben op het verduurzamen van de maatschappij, meer dan nu gebeurt, zo stelt Fredo Schotanus, hoogleraar Publieke Inkoop. De coronacrisis biedt kansen om die verduurzaming te versnellen, zo betoogde hij in een PIANOo webinar op 2 juni 2020. In het webinar lichtte hij zijn stelling toe met inzichten uit wetenschappelijk onderzoek en polste de mening van zijn publiek. (juni 2020)

Hoewel Nederland in Europees opzicht redelijk voorop loopt met maatschappelijk verantwoord inkopen (mvi), blijkt uit onderzoek dat er nog veel ruimte is voor inkopen met maatschappelijke impact. Fredo Schotanus haalt in het webinar resultaten aan uit afgeronde en lopende onderzoeken van studenten aan de Universiteit Utrecht. Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat 0,09% van de aanbestedingen op levenscycluskosten wordt gegund. Hoe het komt dat er nog (te) weinig aandacht voor maatschappelijke impact bij aanbestedingen is? Er wordt weinig wettelijke druk ervaren, mvi wordt beschouwd als een ‘verdraaid ingewikkeld’ probleem en het meten van de maatschappelijke waarde in de contractfase is lastig, zijn enkele van de oorzaken die uit onderzoek komen.

Van ‘wat kost het’ naar ‘wat levert het op’

De coronacrisis biedt volgens Schotanus kansen om in een versneld tempo naar een ‘nieuw normaal’ te gaan voor publieke inkoop. Om te ontwikkelen van ‘wat kost het’ naar ‘wat levert het (indirect) extra op’. Want door de crisis is er meer waardering voor de Sustainable Development Goals (SDG’s) en meer aandacht voor robuustere productieketens. Hij roept overheden onder meer op om dynamisch en richtinggevend beleid te hanteren, aan te sluiten bij initiatieven (zoals buyer groups) of zelf initiatieven op te zetten en een bewuste impact afweging te maken voor elk inkooptraject. Aan de hand van een kringloopmodel doet Schotanus een aantal concrete aanbevelingen hoe met inkoop en contractmanagement bij te dragen aan meer impact. Pas bijvoorbeeld de gunningsmodellen aan.

Behoefte aan gedeelde verantwoordelijkheid en centraal dashboard

We peilden ook de behoefte bij deelnemers als het gaat om inkopen met impact. 51% van de 57 respondenten gaf aan meer behoefte te hebben aan gedeelde verantwoordelijkheid van budgethouder en inkoper om meer te kunnen inkopen met impact. Ook bleek er onder deelnemers veel behoefte aan een centraal dashboard voor inzicht in inkopen met impact (39%) en aan coaching en training (37%). Aan het eind van het webinar gaf het grootste deel van de respondenten (49%) aan de volgende dag als eerste aan de slag te willen met het uitzoeken waarbij hij/zij met de organisatie kan aansluiten (buyer groups, green deals). Ook het verdiepen in SDG’s en impactmogelijkheden werd veel genoemd (32%).

Meer informatie

In het dossier Coronacrisis en inkoop vindt u meer informatie over de gevolgen voor lopende aanbestedingsprocedures, aanbestedingen die nog niet gestart zijn en de gevolgen voor lopende contracten.