Zeeuws-model (week 41)

In het onderhavige geval is sprake van een aanbesteding volgens het Zeeuws-model. De vraag die voorligt, is of Gemeente Leeuwarden de inschrijving van BEZINN terecht ongeldig heeft verklaard omdat volgens haar BEZINN niet zelf een kwaliteitssysteem heeft en omdat zij als hoofaannemer niet een aantal kritieke taken zou uitvoeren. De achterliggende vraag is of Gemeente Leeuwarden, gezien haar bekendheid met de werkwijze van BEZINN, de inschrijving van BEZINN namens van de zorgboerderijen op de juiste wijze heeft beoordeeld. (Voorzieningenrechter Rechtbank Noord-Nederland 4 oktober 2017, ECLI:NL:RBNNE:2017:3749)

Feiten en omstandigheden

BEZINN heeft op 8 juni 2017 via Negometrix ingeschreven voor de zorgdomeinen 'Specialistische Jeugdhulp' en 'Beschermd Wonen'. Op 21 juli 2017 ontvangt BEZINN met betrekking tot deze zorgdomeinen van B en W van de gemeente Leeuwarden namens Sociaal Domein Fryslân bericht dat haar inschrijving niet voor gunning in aanmerking komt.

In het onderhavige geval is sprake van een aanbesteding (volgens het Zeeuws-model) waarbij uitsluitend getoetst wordt of er geen uitsluitingsgronden op de inschrijvers van toepassing zijn en of zij aan de geschiktheids- en gunningseisen voldoen. Er wordt niet één winnende inschrijving geselecteerd, maar alle inschrijvers die aan de gestelde eisen voldoen worden regionale Wmo-taken gegund, uit te voeren in het kader van een raamovereenkomst. Het gaat er dus om wie aan de aanbestedingseisen voldoet en niet wie de beste score daarin haalt. Naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter moet met dit bijzondere karakter van de onderhavige procedure rekening worden gehouden bij de toetsing van de inschrijvingen. Dat brengt mee dat naast de aanbestedingsrechtelijke beginselen van gelijkheid, proportionaliteit en transparantie ook meer ruimte is om andere relevante aspecten mee te wegen.

(On-)geldigheid inschrijving

De voorzieningenrechter acht van belang dat de digitale weg waarlangs diende te worden ingeschreven voor de onderhavige aanbesteding (Negometrix) geen ruimte bood om de specifieke werkwijze van BEZINN in haar inschrijving te verwerken. Dit in tegenstelling tot de aanbesteding die eerder heeft plaatsgevonden voor de periode van 1 januari 2015 tot 1 januari 2018.

Naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter mocht van Sociaal Domein Fryslân worden verwacht, gelet op de eerdere aanbesteding, de bekendheid met de werkwijze van (onder meer) BEZINN en de gevolgen die een onjuiste inschrijving zou hebben voor met name de bestaande zorgboerderijen, dat het potentiële inschrijvers zoals BEZINN vooraf in niet mis te verstane bewoordingen zou informeren over de breuk met het verleden. Sociaal Domein Fryslân behoorde daarbij erop te wijzen dat organisaties zoals BEZINN niet namens zorgboerderijen konden inschrijven en voor hen als contractspartij jegens Sociaal Domein Fryslân konden optreden. Redelijk geïnformeerde en normaal zorgvuldige inschrijvers behoefden daarom in dit geval met een dergelijke beperking geen rekening te houden.

Beoordeling

Sociaal Domein Fryslân heeft bij de beoordeling van de inschrijving van BEZINN aangegeven dat BEZINN niet over het gevraagde kwaliteitssysteem beschikt. Dit is echter inherent aan de werkwijze van BEZINN. Naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter kan de door Sociaal Domein Fryslân aangevoerde reden dat BEZINN (zelf) geen kwaliteitssysteem heeft, haar beslissing om de opdracht (voorlopig) niet aan BEZINN te gunnen, niet dragen. Nu voorts niet is gesteld of gebleken dat BEZINN de te leveren kwaliteit onvoldoende kan waarborgen, heeft Sociaal Domein Fryslân naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter BEZINN op deze grond ten onrechte uitgesloten van gunning.

Voorts acht de voorzieningenrechter van belang dat BEZINN niet heeft ingeschreven als hoofdaannemer met de zorgboerderijen als onderaannemers. Dit blijkt niet uit de inschrijving en die constructie past ook niet bij de, aan Sociaal Domein Fryslân bekende feitelijke situatie, waarbij BEZINN namens de betrokken zorgboerderijen heeft bedoeld in te schrijven. Het gaat dan ook niet aan om de inschrijving van BEZINN vanuit dat perspectief te beoordelen.

Gemeente Leeuwarden heeft ter zitting ook uitvoerig betoogd dat BEZINN blijkens het ingevulde digitale formulier zelfstandig heeft ingeschreven en niet als hoofdaannemer. Uit hetgeen hiervoor is overwogen, volgt dat dit niet doorslaggevend is, gegeven de beperkingen van het digitale systeem en de bekendheid van Sociaal Domein Fryslân met de werkwijze van BEZINN. Bovendien is dit argument niet ten grondslag gelegd aan de voorlopige gunningsbeslissing.

Het verweer van Gemeente Leeuwarden dat BEZINN met haar brief van 19 juni 2017 (Kwaliteitssysteem Stichting BEZINN: 'Kwaliteit laat je zien') de discussie over de vraag of BEZINN al dan niet als hoofdaannemer moet worden aangemerkt, zelf heeft veroorzaakt, volgt de voorzieningenrechter niet. BEZINN heeft naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter in die brief (slechts) haar werkwijze en haar kwaliteitsborging (nader) toegelicht.

Uit het voorgaande volgt dat naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter dat de motivering van de voorlopige gunningsbeslissing niet deugt.

Slotsom

De voorzieningenrechter gebiedt Gemeente Leeuwarden, voor zover Gemeente Leeuwarden de onderhavige opdracht na dit vonnis nog wil gunnen, binnen twee weken na heden jegens BEZINN een nieuwe gunningsbeslissing te nemen, waarbij de opdracht ook wordt gegund aan BEZINN.

(IBR, 11 oktober 2017)

Lees voor nuancering de volledige uitspraak  op rechtspraak.nl