Zoeken

Het archeologische bestel met archeologische marktpartijen en marktwerking, zoals we dat momenteel kennen, is eind jaren 1990 ontstaan. Er zijn meer dan 100 bedrijven en overheidsinstellingen actief binnen het archeologische werkveld. Deze variëren van eenpersoonsbedrijven (gespecialiseerde eenpitters) tot (enkele) bedrijven met enkele tientallen tot ruim honderd werknemers, en van sterk gespecialiseerde tot allround aanbieders van diensten en kennis.

Het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) geeft de stappen weer waaruit een archeologische opdracht kan bestaan.Voor opdrachtgevers en inkopers van archeologische diensten is het van belang te weten dat een dergelijke opdracht uit meerdere onderzoeksstappen (deelopdrachten) kan bestaan. Niet alle onderzoeksstappen hoeven als opdracht bij één aanbieder worden neergelegd. Een archeologisch bureau- en booronderzoek kunnen als vooronderzoeken goed separaat worden aanbesteed van gravend onderzoek (proefsleuven en opgraving). Bovendien hoeven niet altijd alle onderzoeksstappen doorlopen te worden.

Archeologisch onderzoek inkopen is voor veel aanbestedende diensten een bijzondere opdracht. U krijgt hierbij onder andere te maken met het archeologisch Programma van Eisen, de kosten die in de regel voor de initiatiefnemer (opdrachtgever) zijn, de contractvormen in de archeologische markt en de aanbestedingen van onder meer bureau- en booronderzoek, proefsleuven, opgraving en onderzoek in- en op water. Indien de kennis en ervaring binnnen uw organisatie ontbreekt kunt u bij een aanbesteding en de uitvoering van een archeologisch project een adviseur betrekken.

De bescherming van het archeologisch erfgoed is Europees vastgelegd in het Verdrag van Malta. In dit Europees Verdrag inzake de bescherming van het archeologisch erfgoed hebben 20 Europese staten vastgelegd hoe ze omgaan met het Europees archeologisch erfgoed. Ook Nederland heeft ondertekend. Per 1 juli 2016 is de Erfgoedwet in werking getreden. De Erfgoedwet bundelt meerdere wetten en regelingen en maakt samen met de nieuwe Omgevingswet een integrale bescherming van het cultureel erfgoed mogelijk.

Het realiseren van eigen opwekking verschilt van een opdracht voor levering van duurzame energie. U neemt een installatie af die energie opwekt. Waar moet u opletten bij het zelf opwekken van duurzame energie?

De kwaliteitszorg is verankerd via het Certificatieschema Archeologie. Dit schema bestaat uit een Beoordelingsrichtlijn (BRL 4000 Archeologie) en een aantal normdocumenten, protocollen genaamd. Deze protocollen vormen samen de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA). De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap wijst de Beoordelingsrichtlijn en de KNA aan op voorspraak van het Centraal College van Deskundigen Archeologie (CCvD). Sinds 1 juli 2016 moeten uitvoerders van archeologische opgravingen beschikken over een certificaat. Dat is geregeld in de Erfgoedwet.

Naast archeologische dienstverleners zijn er ook andere partijen die een rol spelen in het archeologisch bestel. Denk hierbij aan overheden, regionale archeologische diensten en omgevingsdiensten, universiteiten en amateurarcheologen. Hieronder wordt kort hun rol en betekenis binnen het huidige bestel toegelicht.

De diverse handreikingen geven tips en concrete handvatten om u te helpen bij het inkopen van archeologisch onderzoek. De eventuele voorbeelddocumenten bieden hierbij ondersteuning.

Dit praktijkvoorbeeld laat zien waar u als aanbestedende dienst mee te maken kunt krijgen bij een archeologie-opdracht. In het voorbeeld wordt onder meer in gegaan op de verschillende fasen en onderzoeken, de kostenramingen en welke aanbestedingsprocedures deze tot gevolg hebben. Ook de keuze laagste prijs of beste prijs-kwaliteitverhouding komt in de voorbeeld aan de orde. (juli 2019)

De diverse praktijkvoorbeelden laten zien hoe anderen archeologisch onderzoek inkopen. Deze ervaringen kunnen u inspireren, uw kennis verhogen en u helpen om de vertaalverslag naar de praktijk te maken.