Zoeken

PIANOo heeft een analyse gemaakt van de motiveringen voor laagste prijs. De analyse heeft betrekking op motiveringen voor laagste prijs die aanbestedende diensten in het eerste jaar na de Aanbestedingswet 2012 gebruikt hebben in hun aanbestedingsstukken. Bij werken is dat jaar 19% op laagste prijs gegund en bij leveringen en diensten was dit 7% respectievelijk 6%.

Om te komen tot een keuze kun je de in de Aanbestedingswet 2012 en de Europese richtlijn 2014/24 mogelijke Beste Prijs-Kwaliteitverhouding-criteria (BPKV, voorheen Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI)) als voorbeelden gebruiken. Er zijn diverse aandachtspunten waar je rekening mee moet houden bij de keuze van BPKV-criteria. Je hebt een grote keuzevrijheid maar je moet je wel laten leiden door het doel van de aanbesteding. Je stelt de BPKV-criteria op en kiest tussen prijscriteria, prestatiecriteria en/of kwaliteitscriteria.

Een gewicht of waarde toekennen aan Beste Prijs-Kwaliteitverhouding-criterium (BPKV, voorheen Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI) is geen eenvoudige stap. Dit moet zorgvuldig gebeuren en liefst in teamverband. Het is belangrijk dat je de gewichten zo veel mogelijk laat aansluiten bij je eigen behoefte en je niet laat leiden door de verwachte kosten die marktpartijen moeten maken om de wens te realiseren.

Bij elk beoordelingsmodel bepalen schaal, score en score grafiek samen met het gewicht de uitkomst van de beoordeling. De schaal bepaalt hoe een inschrijving beoordeeld wordt op een Beste Prijs-Kwaliteitverhouding-criterium (BPKV, voorheen Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI)). Er moet aan elke BPKV-criterium een score toegekend worden en een score grafiek geeft de relatie aan tussen de prestatie of prijs en de score.

De diverse algemene handreikingen geven tips en concrete handvatten om je te helpen bij maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen. De eventuele voorbeelddocumenten bieden hierbij ondersteuning.

Wanneer je als aanbestedende dienst vermoedt dat een ondernemer niet integer is dan kun je op verschillende manieren sancties opleggen. Uitsluiten is de meest vergaande sanctie maar er zijn ook andere mogelijkheden die minder drastisch zijn. Proportionele overwegingen zijn de opstap naar een gedifferentieerd sanctiebeleid.

De Aanbestedingswet 2012 bevat voor Europese aanbestedingen dwingende en facultatieve uitsluitingsgronden. Dwingende uitsluitingsgronden zijn altijd van toepassing op een aanbesteding. Facultatieve uitsluitingsgronden kun je van toepassing verklaren. Daarnaast zijn aanvullende uitsluitingsgronden mogelijk.

Als aanbestedende dienst beoordeel je de integriteit van de (winnende) inschrijver. Dit kan voor zover in de Aanbestedingswet 2012 daarvoor aangrijpingspunten zijn gegeven in de vorm van uitsluitingsgronden. Verder heb je de mogelijkheid om via het bureau Bibob (bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) extra informatie in te winnen over de inschrijver. Er zijn wel randvoorwaarden verbonden aan het opvragen van deze informatie. Je hebt ook de mogelijkheid om (mogelijke) overtredingen van de mededinging te melden bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM).

Voor jou als professioneel inkoper moet integer handelen een vanzelfsprekendheid zijn, zeker als je werkt in een professionele inkooporganisatie. Dit neemt niet weg dat persoonlijke integriteit een belangrijk aspect blijft omdat integriteitsovertredingen altijd begaan worden door personen.

Van alle handelingen van de overheid is inkoop het meest gevoelig voor corruptie en andere integriteitsovertredingen. De impact in geld maar ook in vertrouwen is zeer groot. Iedere indicatie van een overtreding komt ook nog eens uitgebreid in het nieuws. Wellicht is dit de reden dat bedrijven vinden dat de Nederlandse overheid vaak niet integer handelt bij aanbesteden. Maar in Nederland zijn rechtszaken of ACM boetes op het gebied van aanbesteden zeldzaam. Ook scoort Nederland altijd hoog op internationale integriteitsladders. Dat neemt niet weg dat organisatorisch en individueel integriteit speciale aandacht vraagt.