Zoeken

Op 1 januari 2018 is Maatwerk voor Mensen, een nieuwe aanpak voor social return bij de Rijksoverheid in werking getreden. Al 18 proeftuinen met deze aanpak zijn gerealiseerd, afgelopen november is een nieuwe ronde met 10 proeftuinen van start gegaan. Op 7 februari 2019 is voor de initiatiefnemers van deze proeftuinen en andere geïnteresseerden, een Inspiratie en Doe-dag georganiseerd door het Adviesteam Social Return en Kirkman company. Hierbij stond de doorontwikkeling van de proeftuinen centraal. “We hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden, enkel een raamwerk is genoeg om aan de slag te gaan en samen te leren.”

De overheid kan als launching customer haar eigen inkoopkracht inzetten voor de ontwikkeling en toepassing van innovaties voor maatschappelijke uitdagingen. Hoe kan een overheid deze rol invullen? En hoe ervaren overheden deze rol? Op 5 maart 2019 organiseerde PIANOo een bijeenkomst om dieper in te gaan op het begrip launching customer. Aan de hand van onderzoeksresultaten van Dialogic en de ervaringen en inzichten van Rijkswaterstaat en gemeente Amsterdam werd de rol van launching customer nader onderzocht. De bijeenkomst maakt deel uit van een reeks kennisbijeenkomsten over innovatiegericht inkopen.

Door social return op te nemen in een aanbesteding, draag je als aanbestedende dienst bij aan het verhogen van de arbeidsparticipatie van mensen in kwetsbare posities. Van belang hierbij is dat je voor elke opdracht bepaalt of de inzet van social return proportioneel is. Per fase worden de aandachtspunten beschreven.

Wanneer je als overheid archeologische werkzaamheden laat uitvoeren, dan zijn op de aanbesteding van zo’n overheidsopdracht – afhankelijk van de waarde van de opdracht  - zowel het Europese aanbestedingsrecht, als de relevante nationale wet- en regelgeving van toepassing. (2019)

Gemeenten hebben een archeologische zorgplicht en initiatiefnemers (opdrachtgevers) van projecten waarbij de bodem wordt verstoord, zijn verplicht rekening te houden met eventueel aanwezige archeologische resten, indien een bestemmingsplan dat voorschrijft. De kosten van archeologisch onderzoek zijn in de regel voor rekening van de initiatiefnemer van de ontwikkeling. Er zijn diverse vormen van archeologisch onderzoek. Van inventariserend en waarderend vooronderzoek tot een opgraving. Op het land, maar ook op- en onder water.

Tot ongeveer 2000 werd archeologisch onderzoek voornamelijk uitgevoerd door de overheid (Rijksdienst en gemeentelijke diensten) en universiteiten met een opleiding archeologie. Marktwerking is rond het jaar 2000 als uitvloeisel van het Verdrag van Malta gemeengoed geworden in het Nederlandse archeologische bestel. Sindsdien dingen commerciële archeologische bedrijven mee in het verwerven van opdrachten voor archeologisch onderzoek.

Het archeologische bestel met archeologische marktpartijen en marktwerking, zoals we dat momenteel kennen, is eind jaren 1990 ontstaan. Er zijn meer dan 100 bedrijven en overheidsinstellingen actief binnen het archeologische werkveld. Deze variëren van eenpersoonsbedrijven (gespecialiseerde eenpitters) tot (enkele) bedrijven met enkele tientallen tot ruim honderd werknemers, en van sterk gespecialiseerde tot allround aanbieders van diensten en kennis.

Het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) geeft de stappen weer waaruit een archeologische opdracht kan bestaan.Voor opdrachtgevers en inkopers van archeologische diensten is het van belang te weten dat een dergelijke opdracht uit meerdere onderzoeksstappen (deelopdrachten) kan bestaan. Niet alle onderzoeksstappen hoeven als opdracht bij één aanbieder worden neergelegd. Een archeologisch bureau- en booronderzoek kunnen als vooronderzoeken goed separaat worden aanbesteed van gravend onderzoek (proefsleuven en opgraving). Bovendien hoeven niet altijd alle onderzoeksstappen doorlopen te worden.

Archeologisch onderzoek inkopen is voor veel aanbestedende diensten een bijzondere opdracht. Je krijgt hierbij onder andere te maken met het archeologisch Programma van Eisen, de kosten die in de regel voor de initiatiefnemer (opdrachtgever) zijn, de contractvormen in de archeologische markt en de aanbestedingen van onder meer bureau- en booronderzoek, proefsleuven, opgraving en onderzoek in- en op water. Indien de kennis en ervaring binnnen je organisatie ontbreekt kun je bij een aanbesteding en de uitvoering van een archeologisch project een adviseur betrekken.

Deze handleiding is tot stand gekomen in opdracht van Cedris: vereniging voor een inclusieve arbeidsmarkt. Doelstelling van deze handleiding is om socialer aanbesteden te stimuleren en zo een impuls te geven aan een inclusieve arbeidsmarkt. (april 2019)