Zoeken

Wanneer je als aanbestedende dienst vermoedt dat een ondernemer niet integer is dan kun je op verschillende manieren sancties opleggen. Uitsluiten is de meest vergaande sanctie maar er zijn ook andere mogelijkheden die minder drastisch zijn. Proportionele overwegingen zijn de opstap naar een gedifferentieerd sanctiebeleid.

De Aanbestedingswet 2012 bevat voor Europese aanbestedingen dwingende en facultatieve uitsluitingsgronden. Dwingende uitsluitingsgronden zijn altijd van toepassing op een aanbesteding. Facultatieve uitsluitingsgronden kun je van toepassing verklaren. Daarnaast zijn aanvullende uitsluitingsgronden mogelijk.

Als aanbestedende dienst beoordeel je de integriteit van de (winnende) inschrijver. Dit kan voor zover in de Aanbestedingswet 2012 daarvoor aangrijpingspunten zijn gegeven in de vorm van uitsluitingsgronden. Verder heb je de mogelijkheid om via het bureau Bibob (bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) extra informatie in te winnen over de inschrijver. Er zijn wel randvoorwaarden verbonden aan het opvragen van deze informatie. Je hebt ook de mogelijkheid om (mogelijke) overtredingen van de mededinging te melden bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM).

Voor jou als professioneel inkoper moet integer handelen een vanzelfsprekendheid zijn, zeker als je werkt in een professionele inkooporganisatie. Dit neemt niet weg dat persoonlijke integriteit een belangrijk aspect blijft omdat integriteitsovertredingen altijd begaan worden door personen.

Van alle handelingen van de overheid is inkoop het meest gevoelig voor corruptie en andere integriteitsovertredingen. De impact in geld maar ook in vertrouwen is zeer groot. Iedere indicatie van een overtreding komt ook nog eens uitgebreid in het nieuws. Wellicht is dit de reden dat bedrijven vinden dat de Nederlandse overheid vaak niet integer handelt bij aanbesteden. Maar in Nederland zijn rechtszaken of ACM boetes op het gebied van aanbesteden zeldzaam. Ook scoort Nederland altijd hoog op internationale integriteitsladders. Dat neemt niet weg dat organisatorisch en individueel integriteit speciale aandacht vraagt.

In elke fase van het inkoopproces (voorbereiden, doorlopen en uitvoeren) loopt de overheid risico op het gebied van integriteit. PIANOo heeft voor jou de belangrijkste risico's op een rijtje gezet.

Om het risico van integriteitsovertredingen bij overheidsinkoop te kunnen beheersen dient een aanbestedende dienst vooral aandacht te besteden aan de 'organisatie van integriteit' of verankering van integriteit in de organisatie. Hiermee wordt bedoeld het inrichten van een compleet organisatorisch bouwwerk op het voorkomen van integriteitsovertredingen.

Integriteit bij de aanbestedende dienst afdwingen en de risico's minimaliseren doe je met een goede organisatie van integriteit. Het gaat bijvoorbeeld om de inbedding van inkoop in de organisatie, om de bevoegdheden en de middelen van inkopers. Nadruk ligt niet op de individuele inkoper maar op het functioneren van de overheidsorganisatie in zijn geheel. Elke overheidsorganisatie kan de nodige stappen zetten om structureel integriteitsovertredingen bij inkoop te voorkomen. Een professionele visie op en aanpak van inkoop vormt daarvoor de basis.

De overheid hoort volledig integer te handelen, ook bij inkopen en aanbesteden. Dit geldt voor iedereen die is betrokken bij een aanbesteding, denk aan jezelf als overheidsinkoper, je organisatie maar ook aan de bedrijven die inschrijven op een aanbesteding. Het borgen van integriteit in de organisatie vereist een professionele visie op inkoop. In dit dossier vind je alle informatie die je nodig hebt om integer in te kunnen kopen.

Onderstaand overzicht van overtredingen of vermeende overtredingen van de integriteit bij aanbesteden is een compilatie van nieuwsberichten, uitspraken en andere publicaties op dit terrein. Volledigheid kan niet gegarandeerd worden maar het geeft wel een beeld van omvang, frequentie en het soort overtredingen die in Nederland bij aanbesteden plaatsvinden.