Overzicht (vermeende) integriteitsovertredingen

Toon pagina in menu

Onderstaand overzicht van recente overtredingen of vermeende overtredingen van de integriteit bij aanbesteden is een compilatie van nieuwsberichten, uitspraken en andere publicaties op dit terrein. Volledigheid kan niet gegarandeerd worden maar het geeft wel een beeld van omvang, frequentie en het soort overtredingen die in Nederland bij aanbesteden plaatsvinden.

Indienen valse facturen door inkoper

Een medewerker van Rijkswaterstaat (RWS) heeft vanaf 2012 valse facturen ingediend, waarmee een bedrag is gemoeid van circa 2,3 miljoen euro. Na bekendwording in maart 2019 is direct gestart met een intern onderzoek. Op basis van dit onderzoek is vastgesteld dat de fraude heeft plaatsgevonden door middel van het indienen van valse facturen via het zogenoemde proces van de light inkopen. Dit zijn onder meer eenvoudige inkoopopdrachten voor producten of diensten tot een maximum van 15.000 euro exclusief BTW. Het politie onderzoek is binnenkort afgerond, waarna wordt beslist over het instellen van vervolging. Tevens heeft een extern bureau in opdracht van RWS onderzoek gedaan naar het inkoop- en betaalproces.

Kamerbrief over maatregelen integriteitsincident RWS  op rijksoverheid.nl.

Integriteitsschending

De gemeente Rotterdam heeft in april 2015 een medewerker wegens ernstig plichtverzuim ontslagen. Dit naar aanleiding van onregelmatigheden bij de aanbestedingen van ICT beheer in 2009. De medewerker heeft onder meer bij een bedrijf functieprofielen opgevraagd en deze ongewijzigd verwerkt in het bestek. Tevens heeft dit bedrijf de offerteaanvraag eerder toegezonden gekregen dan de andere bedrijven. Het doel van een aanbestedingsprocedure is dat ondernemers met gelijke kansen in kunnen schrijven op overheidsopdrachten. Dit was nu niet het geval. De Centrale Raad van Beroep is van oordeel dat gelet op ernst van de gedragingen en de terecht gestelde hoge eisen van betrouwbaarheid en integriteit van ambtenaren, de medewerker terecht is ontslagen.

Uitspraak Centrale Raad van Beroep 11 januari 2018  op rechtspraak.nl

Misbruik machtspositie door NS

In juni 2017 heeft de ACM de NS een boete van ruim 40 miljoen euro opgelegd voor misbruik van haar economische machtspositie bij de aanbesteding van het regionaal openbaar vervoer in Limburg. De ACM beboet de NS voor 2 overtredingen. De eerste overtreding is dat de NS voor de aanbesteding van het Limburgs regionaal openbaar vervoer een verlieslatend bod deed. De tweede overtreding is een combinatie van samenhangende acties.

Besluit Gedragingen van NS  op acm.nl

Omkoping van ambtenaren door automobielhandelaren

Het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie (OM) heeft de omkopingszaak tegen Pon's Automobielhandel afgerond met een transactie van 12 miljoen euro. Het bedrijf voorkomt daarmee verdere strafvervolging vanwege omkoping van politie- en defensieambtenaren die betrokken waren bij het wagenparkbeheer of de aanbesteding van dienstauto's in de periode 2001- 2011. De omkoping bestond uit het verlenen van ongeoorloofde giften aan ambtenaren. De Rijksrecherche begon in maart 2012 dit onderzoek, dat heeft geleid tot een strafdossier tegen politie- en defensieambtenaren en een aantal autobedrijven. 

Nieuwsbericht Pon/Landelijk Parket 20 oktober 2016  op om.nl

Het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie (OM) heeft in dezelfde omkopingsonderzoek waarin ook Peugeot verdachte is, afgerond met een transactie van twee miljoen euro. Daarmee voorkomt de auto-importeur verdere strafvervolging vanwege omkoping van een defensieambtenaar in de periode 2001-2012. Het OM verwijt Peugeot ongeoorloofde giften aan deze ambtenaar te hebben verstrekt. Het ging daarbij om het goedkoop leasen van auto's en het uitnodigen van de ambtenaar op buitenlandse (snoep)reizen. De ambtenaar onderhield nauwe banden met de automobielsector en was betrokken bij het wagenparkbeheer.

Nieuwsbericht Peugeot/Landelijk parket 28 december 2016  op om.nl

Het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie (OM) heeft het omkopingsonderzoek waarin Renault verdachte is, afgerond met een transactie van twee miljoen euro. Daarmee voorkomt de auto-importeur verdere strafvervolging vanwege omkoping van een defensieambtenaar in de periode 2004-2012. Het OM verwijt Renault betrokken te zijn geweest bij het verstrekken van ongeoorloofde giften aan deze ambtenaar.

Nieuwsbericht Renault/Landelijk parket 15 februari 2017  op om.nl

Vervolging ambtenaren

In 2015 maakte het OM bekend dat politieambtenaren en ambtenaren van Defensie strafrechtelijk worden vervolgd wegens corruptie. Op 22 februari 2018 zijn 6 verdachten veroordeeld. De straffen zijn: 12 maanden gevangenisstraf voor de hoofdverdachte; 150 uur taakstraf voor de oud-politieambtenaar; 40 uur taakstraf voor de oud-medewerker van de auto-importeur, een voorwaardelijke taakstraf van 40 uur voor de oud-politieambtenaar; een voorwaardelijke taakstraf van 40 uur voor twee oud-defensieambtenaren. Vijf andere verdachten zijn vrijgesproken van de verdenkingen.

Celstraf en taakstraffen voor corruptie  op rechtspraak.nl

Schijn-inschrijvingen

ACM heeft op 8 maart 2012 boetes opgelegd aan bouwbedrijf Janssen de Jong en Aanneming- en wegenbouwbedrijf Limburg voor voor overtreding van het kartelverbod. De bouwbedrijven hadden bij 11 aanbestedingen tussen maart 2008 en december 2008 inschrijfcijfers afgestemd en informatie uitgewisseld over hun voorgenomen inschrijfgedrag. Zo kon het bedrijf dat de opdracht niet wilde, hoger inschrijven. De opdrachtgever van de aanbesteding werd op deze manier misleid. Hij kreeg geen prijzen van de aannemers die zelfstandig berekend waren. De rechtbank bevestigt dat de bedrijven op deze manier het kartelverbod hebben overtreden. Afstemming bij aanbestedingen beperkt de concurrentie. Daarom vindt de rechter het beroep van Janssen de Jong ongegrond. De rechter vindt deze overtreding minder ernstig dan verboden vooroverleg bij aanbesteding (bid-rigging). De rechter heeft de in maart 2012 opgelegde boete verlaagd.

Uitspraak rechtbank Rotterdam 30 juni 2016 (4858)  op rechtspraak.nl

Overtreding regels aanbesteding

Een medewerker van de aanbestedende dienst heeft de door de aanbestedende dienst opgestelde regels in de aanbesteding overtreden, waarna de aanbestedende dienst heeft besloten vanwege schending van het non-discriminatiebeginsel en het transparantiebeginsel over te gaan tot intrekking van de aanbesteding. De intrekking is bij de voorzieningenrechter betwist. Deze overweegt dat de aanbestedingsstukken duidelijk zijn over het gegeven dat inschrijvers bij of ten behoeve van het RVB werkzame personen niet over de aanbesteding mogen benaderen, dat inschrijvingen anoniem worden beoordeeld én dat de kwalitatieve beoordeling van de inschrijvingen zal plaatsvinden zonder dat de beoordelaars kennis hebben van de prijzen van de inschrijvers. De voorzieningenrechter is van oordeel dat de intrekking van de aanbestedingsprocedure gerechtvaardigd is.

Uitspraak rechtbank Den Haag 8 juni 2016 (6249 ) op rechtspraak.nl
Uitspraak rechtbank Den Haag 8 juni 2016 (6248)   op rechtspraak.nl

Bedrijf discrimineert

Op 25 april 2016 heeft de kantonrechter een ondernemer uit Drachten opgelegd, omdat hij een homoseksuele stagiair had geweigerd. Gelet hierop heeft de gemeente Drachten besloten om voor de periode van een jaar af te zien van het doen van aankopen bij het bedrijf. Wanneer een bedrijf aantoonbaar discrimineert en niet-integer gedrag vertoont, kan op basis van het gemeentelijk inkoop- en aanbestedingsbeleid besloten worden geen zaken meer met het bedrijf te doen. Dit sluit aan bij wat hierover is geregeld in de Aanbestedingswet 2012 (artikel 2.87). De SGP heeft in de Tweede Kamer hierover vragen gesteld.

Vragen SGP en antwoorden  op rijksoverheid.nl

Medewerker dient 2 partijen

De NS heeft in mei 2015 twee medewerkers van dochterbedrijf Qbuzz op non-actief gezet. De een heeft volgens intern onderzoek vertrouwelijke informatie over een aanbesteding aan de ander gegeven toen hij nog in dienst was van concurrent Veolia. Een aanbesteding in Limburg werd gewonnen door een ander dochterbedrijf van NS, Albellio. De medewerkers van Qbuzz kregen tegen de regels in vertrouwelijk informatie van een medewerker van Veolia Transport, dat ook in de race was voor de concessie. Die medewerker zou overstappen naar Qbuzz, maar was op het moment dat hij, via een tussenpersoon, informatie aan de NS gaf nog in dienst bij Veolia.

Zeven NS-medewerkers gestraft voor fraude bij aanbesteding Limburg  op nrc.nl

Geen gelijke kansen, wijzigen van bestek na aankondiging

In december 2003 leverden 2 marktpartijen hun eindbod in voor de levering van hogesnelheidslijnen. Enkele dagen later kregen beide inschrijvers het verzoek om een nieuw bod uit te brengen, waarbij het aantal te produceren treinstellen verlaagd werd van 19 naar 14. Eén marktpartij haakte af, de andere marktpartij wijzigde zijn inschrijving wel. Op verzoek van de NS zou de overgebleven marktpartij in haar aanbod de snelheid hebben opgeschroefd naar 250 kilometer per uur, terwijl dit aan de andere inschrijver in die fase niet gevraagd was. Commissievoorzitter Madeleine van Toorenburg van de parlementaire enquêtecommissie Fyra concludeerde dat de aanbesteding 'rommelig' was verlopen. Verschillende formele fases van de procedures waren niet goed van elkaar gescheiden. Het wijzigen van de uitvraag na de definitieve sluiting en een ongelijk speelveld creëren staat haaks op de beginselen van het aanbestedingsrecht.

'Geen gelijke kansen voor Alstom'  op telegraaf.nl

Ingehuurde adviseur dient 2 belangen

Het samenwerkingsverband Drechtssteden spande in 2015 een rechtszaak aan tegen een voormalig (externe) IT-specialist die verantwoordelijk was voor de aanschaf van nieuwe servers. De IT-specialist leidde de aanbesteding van acht nieuwe servers en was betrokken bij de gunning van de opdracht aan een fabrikant. De rechtbank oordeelde dat de aanbestedende dienst buitensporig veel heeft betaald voor de servers. Volgens de rechtbank heeft de IT-specialist samen gespannen met een tussenleverancier en veroordeelde hem tot betaling van bijna 500.000 euro.

Uitspraak rechtbank Rotterdam 8 juni 2016  op rechtspraak.nl

'Ambtelijke top V&J passeert interne jurist bij aanbesteding'

De ambtelijke top van het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft een geheime aanbesteding voor een ICT-project doorgedrukt tegen het uitdrukkelijke advies in van de eigen interne jurist. De toenmalige staatssecretaris Fred Teeven is door zijn ambtenaren niet van dat interne advies op de hoogte gesteld. Intussen had Capgemini al 3,2 miljoen euro ontvangen, bijna 1,5 miljoen meer dan het bedrag waarvoor het bedrijf had beloofd het systeem te bouwen. Ook was er al 10 miljoen euro uitgegeven aan een projectteam van externe adviseurs dat de bouw van het systeem in goede banen moest leiden.

Justitie was gewaarschuwd voor mislukt ICT-project  op nrc.nl

'ICT-leverancier fraudeerde met aanbestedingen'

ICT-leverancier Ordina heeft tussen 2005 en 2010 gefraudeerd met verschillende aanbestedingen van de overheid. Zo werd een consultant wordt gedetacheerd bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Het IND wenste een nieuw computersysteem in te kopen. In de lunchpauze verstuurde de gedetacheerde medewerker vertrouwelijke informatie naar zijn privé-mail, waarna deze het buiten werktijd doorzond naar zijn formele werkgever (Ordina). Uit onderzoek van het tv-programma Zembla blijkt dat het bedrijf regelmatig ambtenaren uitnodigde voor golfpartijen, diners en sportevenementen.

Integriteitsonderzoek ambtenaren in Ordina-affaire  op trouw.nl
Uitzending Zembla: Wie is de mol? (deel 2)  op vara.nl

Geen marktwerking gecreëerd, geen percelen

In een aanbesteding van de Nationale Politie omtrent de levering van autovoertuigen ging het nodige mis. De aanbestedende dienst eiste dat de inschrijvers de voertuigen diende te leveren én om te bouwen tot politievoertuigen. Aan deze eis kon slechts één marktpartij voldoen, aangezien alleen Volkswagen een ombouwer in haar bedrijfsstructuur had. De andere marktpartijen konden zodoende niet voldoen aan de gestelde eis van de Nationale Politie. In dit aanbestedingstraject heeft geen daadwerkelijke mededinging plaatsgevonden. Tevens is de opdracht niet in percelen opgedeeld.

Document: Onderzoek Landelijke Aanbesteding Politievoertuigen
OM vervolgt politiemensen voor corruptie bij aanbesteding auto's  op nu.nl