Aanbestedingsprocedures voor SAS-diensten
Is de waarde van je sociale en andere specifieke dienst (SAS-dienst) hoger dan 750.000,- dan ben je verplicht de opdracht Europees aan te besteden. Je kunt een reguliere Europese aanbestedingsprocedures kiezen. Daarnaast is er voor SAS-diensten een vereenvoudigde en grotendeels door uzelf ingerichte aanbestedingsprocedure, de SAS-procedure.
Is de waarde van je opdracht in het sociaal domein hoger dan 750.000,- dan ben je verplicht de opdracht Europees aan te besteden. Is de waarde van je opdracht lager dan 750.000,- dan kun je voor een nationale procedure kiezen. Natuurlijk kun je ook vrijwillig voor een Europese procedure kiezen.
Handreiking: Aanbesteden Wmo 2015 en Jeugdwet
Vereenvoudigde procedure met veel vrijheid | Reguliere aanbestedingsprocedures |
|---|---|
|
SAS-procedure
De aanbestedingsprocedure voor sociale en andere specifieke diensten (SAS-procedure) biedt veel ruimte om naar eigen inzicht in te richten. Zo is er veel ruimte voor dialoog met de markt, je hoeft je niet te houden aan de Europese standaardtermijnen en de regels voor gunningscriteria en je hoeft geen geschiktheidseisen te stellen of uitsluitingsgronden toe te passen.
Alleen voor SAS-diensten
De SAS-procedure kan worden ingezet voor SAS-diensten. Voorbeelden van SAS-diensten zijn: onderwijs, gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening en enkele juridische diensten. Wmo-hulpmiddelen en andere leveringen zijn geen SAS-diensten. In bijlage XIV van richtlijn 2014/24/EU staan alle sociale en andere specifieke diensten (SAS-diensten) opgesomd.
PIANOo heeft voor jou een overzicht gemaakt van CPV-codes van sociale en andere specifieke diensten.
Boven 750.000 Europees aanbesteden
Is de waarde van je opdracht hoger dan 750.000,- (exclusief btw) dan ben je verplicht de opdracht Europees aan te besteden. Deze drempel is vastgelegd in de Europese drempelbedragen.
Het drempelbedrag voor SAS-diensten is hoger dan de drempel voor reguliere diensten. Dit is omdat er bij SAS-diensten pas bij een hogere opdrachtwaarde sprake is van grensoverschrijdend belang.
Onderhands aanbesteden van SAS-diensten is niet toegestaan als de waarde van je opdracht boven het Europese drempelbedrag uit komt.
Soms is de SAS-procedure verplicht
Bij diensten in de gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening ben je verplicht de SAS-procedure te gebruiken. Heb je een goede motivering om af te wijken dan is dit wel mogelijk. Neem de motivering dan op in je aanbestedingsstukken.
Voor de overige SAS-diensten ben je niet verplicht de SAS-procedure toe te passen. Je kunt hier zelf voor kiezen. Kies je voor een reguliere aanbestedingsprocedure dan moet je je houden aan de regels van die procedure.
Regels SAS-procedure
Een SAS-procedure geeft je meer ruimte dan reguliere aanbestedingsprocedures. Je kunt de procedure voor een groot deel naar eigen inzicht vormgeven. Zorg er wel voor dat je in je aanbestedingsstukken transparant bent over de wijze waarop je jouw procedure hebt ingericht, zodat dit voor alle inschrijvers duidelijk is.
De ruimte is niet onbeperkt. Je moet je wel houden aan de (algemene) regels voor gelijkheid, non-discriminatie, transparantie en proportionaliteit. Deze regels zijn vastgelegd in de Aanbestedingswet 2012 en de Gids Proportionaliteit.
Gids Proportionaliteit
Je moet rekening houden met de beginselen van proportionaliteit zoals deze in de Gids Proportionaliteit (Gids) staan. Hoewel de SAS-procedure niet expliciet wordt genoemd, is het raadzaam de Gids als leidraad te nemen bij de keuze van de meest geschikte procedure. Je volgt in principe de richtlijnen, tenzij je kunt motiveren waarom je in een concreet geval wilt afwijken.
Aanbestedingswet
Je moet rekening houden met de regels uit de Aanbestedingswet 2012. Zo moet je bijvoorbeeld rekening houden met de regels voor: clusteren, het beperken van administratieve lasten voor inschrijvers, raamovereenkomsten, elektronisch aanbesteden en de wezenlijke wijziging.
Alleen hoofdstuk 2.3 van de wet heeft een aantal onderdelen die niet gelden niet voor de SAS-procedure.
Verplicht artikel 2.39, lid 2 | Niet verplicht overige artikelen |
|---|---|
|
|
Aandachtspunten bij inrichten SAS-procedures
- Dialoog met de markt & client
In de SAS-procedure kun je marktconsultaties organiseren met aanbieders en cliëntenraden. Op deze manier kun je bijvoorbeeld samen met de markt komen tot innovatieve en meer integrale oplossingen, maar je kunt ook nagaan of de randvoorwaarden die je wilt stellen voldoende realistisch zijn.
- Onderhandelingsronden
Tijdens een SAS-procedure kun je onderhandelingsronden invoegen. Je moet dan bij de start van je procedure duidelijk zijn over de wijze waarop je deze hebt ingericht. Je moet dus vooraf een keuze maken.
- Geschiktheidseisen, uitsluitingsgronden en selectiecriteria
Je hoeft in een SAS-procedure geen geschiktheidseisen, uitsluitingsgronden en selectiecriteria te gebruiken. Bij de regulieren procedures moet dit wel. Kies je ervoor om wel geschiktheidseisen, uitsluitingsgronden of selectiecriteria te gebruiken dan ben je verplicht het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA) te gebruiken.
- Gunningscriteria
Je hoeft je niet te houden aan de regels over gunningscriteria. Je hebt daardoor vrijheid om de inschrijvingen te beoordelen op je eigen manier. Je manier van beoordelen moet wel objectief zijn. Daarnaast moet je naar de inschrijvers toe altijd transparant zijn over hoe je de inschrijvingen gaat beoordelen.
Je kunt de client betrekken door zorgkwaliteitscriteria op te stellen en deze mede te laten beoordelen door een onafhankelijke afgevaardigde van een cliëntenraad.
Wil je de kwaliteit van opgegeven referenties (ervaring) mee laten wegen in je beoordeling? Houd er dan rekening mee dat je de partijen en inschrijvingen transparant en op gelijke wijze behandelt en beoordeelt. Je gunningscriteria moeten dus op alle partijen en inschrijvingen gelijk toe te passen zijn. Ze mogen niet het (indirecte) effect hebben dat bepaalde partijen meer of minder kans op de opdracht maken.
- Vaste prijs
Je kunt voor een vaste prijs kiezen en enkel op basis van kwaliteitscriteria gunnen. Er hoeft niet gegund te worden op beste-prijs-kwaliteit-verhouding (BPKV).
- Termijnen
Regels over termijnen voor (voor)aankondiging gelden niet voor de SAS-procedure. Je kunt dus zelf deze termijnen bepalen, mits deze proportioneel en redelijk zijn. Houd rekening met de complexiteit van de opdracht en de administratieve belasting voor inschrijvers.
PIANOo adviseert om een termijn te geven waarin partijen bezwaar kunnen maken tegen je gunningsbeslissing. Zo ben je transparant, voldoe je aan het gelijkheidsbeginsel en ben je zelf tijdig op de hoogte van eventuele bezwaren. Bij de reguliere aanbestedingsprocedures heet deze termijn de 'opschortende termijn' en is deze 20 dagen.
- Mededelen gunningsbeslissing
Het mededelen van de gunningsbeslissing is niet verplicht. Toch zal je inschrijvende partijen op de hoogte moeten stellen van je gunningsbeslissing (transparantiebeginsel).
- Niet gunnen
Net als bij reguliere procedures ben je niet verplicht om de opdracht te gunnen. Je breekt de procedure dan af. Het kan redelijk zijn om de inschrijvers een vergoeding te verlenen. Afhankelijk van het tijdstip waarop de procedure wordt afgebroken kan er zelfs een schadevergoedingsplicht ontstaan.
- Cliëntenevaluaties
Tijdens de uitvoering van de opdracht kun je regelmatig cliëntenevaluaties organiseren. Neem deze uitkomsten mee in je contractmanagement. Geef in je aanbesteding aan hoe je dit in de contractfase gaat organiseren en wat je verwacht van je aanbieder(s).
Deze pagina is een samenvatting van de handreiking Vereenvoudigde aanbestedingsprocedure voor sociale en andere specifieke diensten boven de drempel. De handreiking is opgesteld door de inmiddels opgeheven PIANOo-vakgroep Social Domein.