(Herziening) Europese aanbestedingsrichtlijnen

Het wetsvoorstel voor de herziening van de Europese aanbestedingsrichtlijnen is op 9 september 2026 gepubliceerd. Het voorstel vervangt de huidige richtlijnen voor één verordening die rechtstreeks van toepassing is. Het voorstel is nog niet definitief. Na bestudering van het voorstel zal PIANOo deze pagina verder actualiseren. 

Europese aanbestedingsrichtlijnen 

De Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn:

• Richtlijn: gunnen overheidsopdrachten (klassieke richtlijn) (2014/24/EU)
  (betreft overheidsopdrachten voor alle bouwkundige en civieltechnische werken, de leveringen van goederen en het verrichten van diensten)
• Richtlijn: gunnen opdrachten water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten (2014/25/EU)   
• Richtlijn: gunnen concessieopdrachten (2014/23/EU)   

Reden voor herziening

In 2023 concludeerde de Europese Rekenkamer (European Court of Auditors, ECA) dat de aanbestedingsrichtlijnen van de Europese Unie (EU) niet altijd leiden tot meer concurrentie, efficiëntie of innovatie. Ook werd vastgesteld dat lidstaten de regels op verschillende manieren uitvoeren. Dat belemmert de interne markt. De Commissie startte daarop een evaluatie van de huidige richtlijnen uit 2014. En deze is aangevuld met onderzoeken, werkgroepen en feedbackrondes met lidstaten en stakeholders.

Redenen hiervoor zijn de signalen dat de huidige regels complex zijn en niet overal hetzelfde worden toegepast. 

Publicatie wetsvoorstel

Op 9 september 2026 is het wetsvoorstel gepubliceerd. Het voorstel is nog niet definitief. Het voorstel vervangt de huidige aanbestedingsrichtlijnen voor één verordening die rechtstreeks van toepassing is. Dit betekent dat deze rechtstreeks geldt voor alle lidstaten.

Meer weten over de publicatie en de redenen voor de herziening? Bekijk dan het persbericht Commission proposes simpler and more strategic Public Procurement rules.

Verschil verordening en richtlijn

• Een richtlijn moet door lidstaten worden omgezet in nationale wetgeving. Dit leidt tot verschillen tussen landen en kost tijd.
• Een verordening werkt rechtstreeks in alle lidstaten en zorgt daarmee voor uniforme regels binnen de EU.

Hoe nu verder?

Het voorstel is het startpunt voor Europese onderhandelingen over de uiteindelijke tekst. Het Europees Parlement en de EU-lidstaten gaan zich nu buigen over de inhoud. De Europese onderhandelingen lopen waarschijnlijk in ieder geval tot eind 2027 en gaan tot wijzigingen in het voorstel leiden. 

Zes weken na ontvangst van het voorstel geeft het kabinet aan hoe Nederland de onderhandelingen op Europees niveau in gaat. Dat gebeurt via een zogeheten BNC-fiche, dat het kabinet aan de Eerste en Tweede Kamer aanbiedt. BNC staat voor Beoordeling van Nieuwe Commissievoorstellen. Een BNC-fiche bevat onder meer een samenvatting van het wetsvoorstel, de gevolgen voor Nederland en het standpunt van het Nederlandse kabinet over nieuwe voorstellen. 

Welke thema's staan centraal?

In de nieuwe verordening worden meerdere voostellen gedaan. Zo richt de Europese Commissie zich onder meer op: 

• eenvoudigere en flexibelere regels
  De 3 aanbestedingsrichtlijnen worden vervangen door één rechtstreeks toepasbare verordening. Dit betekent dat deze rechtstreeks geldt voor alle lidstaten. Dit moet de regels binnen Europa eenduidiger maken en administratieve lasten verminderen. Er worden minder aanbestedingsprocedures voorgesteld en binnen die procedures komt meer ruimte om te onderhandelen. Het wetsvoorstel bevat 2 standaardprocedures, namelijk de openbare en de dynamische procedure. Ook komt er een procedure voor het inkopen van innovatieve oplossingen.
• digitale aanbestedingsplatforms in Europa beter met elkaar verbinden 
  Digitale aanbestedingsplatforms in de Europese Unie (EU) moeten beter met elkaar verbinden. Hierdoor kunnen inkopers en bedrijven die verschillende platforms gebruiken eenvoudiger digitaal met elkaar communiceren en kunnen bedrijven makkelijker over de grens inschrijven. Ook moeten gegevens en bewijsstukken vaker digitaal kunnen worden gecontroleerd. Zo hoeft dezelfde informatie maar één keer te worden aangeleverd. 
• meer transparantie en beter inzicht in de gevolgen van overheidsopdrachten
  De aanbestedings- en contractgegevens moeten beter beschikbaar en uitwisselbaar worden. Hierdoor ontstaat meer inzicht in overheidsopdrachten. Resultaten en effecten van aanbestedingen kunnen zo beter worden gevolgd en gemeten. Dit zorgt voor meer transparantie en verantwoording. 
• meer focus op kwaliteit voor overheidsgeld
  Kwaliteit moet de  de standaard worden bij het gunnen van overheidsopdrachten. Daarbij geldt een minimum percentage van 30% voor kwaliteitscriteria. Bij arbeidsintensieve opdrachten moet kwaliteit voor minimal 50% meewegen bij het bepalen van de beste prijs- kwaliteitsverhouding. 
• meer aandacht voor strategische beleidsdoelstellingen 
  Het voorstel geeft meer ruimte om overheidsopdrachten in te zetten voor maatschappelijke en strategische doelstellingen van de EU. Denk aan onder andere milieu- en klimaatdoelstellingen, sociale aspecten en innovatie. 
• meer economische veiligheid en Europese weerbaarheid 
  Er komen onder meer maatregelen gericht op leveringszekerheid, weerbare toeleveringsketens en het verminderen van risicovolle strategische afhankelijkheden.Ook bevat het voorstel mogelijkheden om onder bepaalde voorwaarden een Europese voorkeur toe te passen.

Wat is aan de publicatie voorafgegaan?

Het kabinet heeft in aanloop naar de publicatie van het voorstel, mede op basis van input van stakeholders, de Nederlandse belangen onder de aandacht gebracht in Brussel. De minister van Economische Zaken en Klimaat informeerde de Tweede Kamer hierover in juni 2026. Meer weten? Lees dan de Kamerbrief over inkoopkracht overheid en vereenvoudiging aanbestedingsregels.

Verder is onder meer het volgende gebeurd:

• Eerste consultatie (2024)
  Organisaties, bedrijven en publieke inkopers konden ervaringen delen over knelpunten, administratieve lasten, innovatie, duurzaamheid en digitale transformatie. Het ging hier om een evaluatie van de richtlijnen.
• Resolutie Europees Parlement (2025)
  Het Parlement riep op tot vereenvoudiging van procedures, meer ruimte voor strategisch inkopen en een sterker Europees level playing field.
• Evaluatie Europese Commissie (2025)
  De Commissie concludeerde dat de richtlijnen functioneren, maar dat verbeteringen nodig zijn. Onder meer op het gebied van professionalisering, digitalisering en handhaving.
• Tweede internetconsultatie (2025-2026) 
  Bij deze tweede consultatie kon je feedback geven over welke aanpassingen of nieuwe regels je terug wilde zien komen in de voorstellen tot herziening.
• Samenvattend verslag van de consultatie (maart 2026)
  Het rapport bundelt de input van meer dan 1.000 stakeholders en laat zien wat zij belangrijk vinden.  

(Herziening) Richtlijn defensie en veiligheid 

De richtlijn defensie en veiligheid (2009/81/EG) is omgezet in de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied. Deze is op 1 februari 2013 in werking getreden. Ook bij deze richtlijn werkt de Commissie aan een herziening. De openbare consultatie liep tot 17 februari 2026. Het wetgevingsvoorstel wordt eind 2026 verwacht.

Op de hoogte blijven?

Houd dan de website van PIANOo in de gaten. Je kunt je ook aanmelden voor onze nieuwsbrief. Of ons volgen op LinkedIn.