(Herziening) Europese aanbestedingsrichtlijnen

Het wetsvoorstel voor de herziening van de Europese aanbestedingsrichtlijnen is op 9 september 2026 gepubliceerd. Het voorstel vervangt de huidige richtlijnen voor één verordening die rechtstreeks van toepassing is. Het voorstel is nog niet definitief. Na bestudering van het voorstel zal PIANOo deze pagina verder actualiseren. 

Europese aanbestedingsrichtlijnen 

De Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn:

• Richtlijn: gunnen overheidsopdrachten (klassieke richtlijn) (2014/24/EU)
  (betreft overheidsopdrachten voor alle bouwkundige en civieltechnische werken, de leveringen van goederen en het verrichten van diensten)
• Richtlijn: gunnen opdrachten water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten (2014/25/EU)   
• Richtlijn: gunnen concessieopdrachten (2014/23/EU)   

Reden voor herziening

In 2023 concludeerde de Europese Rekenkamer (European Court of Auditors, ECA) dat de aanbestedingsrichtlijnen van de Europese Unie (EU) niet altijd leiden tot meer concurrentie, efficiëntie of innovatie. Ook werd vastgesteld dat lidstaten de regels op verschillende manieren uitvoeren. Dat belemmert de interne markt. De Commissie startte daarop een evaluatie van de huidige richtlijnen uit 2014. En deze is aangevuld met onderzoeken, werkgroepen en feedbackrondes met lidstaten en stakeholders.

Redenen hiervoor zijn de signalen dat de huidige regels complex zijn en niet overal hetzelfde worden toegepast. 

Publicatie wetsvoorstel

Op 9 september 2026 is het wetsvoorstel gepubliceerd. Het voorstel is nog niet definitief. Het voorstel vervangt de huidige aanbestedingsrichtlijnen voor één verordening die rechtstreeks van toepassing is. Dit betekent dat deze rechtstreeks geldt voor alle lidstaten.

Meer weten over de publicatie en de redenen voor de herziening? Bekijk dan het persbericht Commission proposes simpler and more strategic Public Procurement rules.

Verschil verordening en richtlijn

• Een richtlijn moet door lidstaten worden omgezet in nationale wetgeving. Dit leidt tot verschillen tussen landen en kost tijd.
• Een verordening werkt rechtstreeks in alle lidstaten en zorgt daarmee voor uniforme regels binnen de EU.

Hoe nu verder?

Het Europees Parlement en de EU-lidstaten gaan zich nu buigen over de inhoud. De onderhandelingen lopen in ieder geval tot eind 2027 en kunnen nog tot wijzigingen in het voorstel leiden. Zes weken na ontvangst van het Commissievoorstel geeft het kabinet aan hoe Nederland de onderhandelingen op Europees niveau in gaat. Dat gebeurt via een zogeheten BNC-fiche, dat het kabinet aan de Eerste en Tweede Kamer aanbiedt. BNC staat voor Beoordeling van Nieuwe Commissievoorstellen. Een BNC-fiche bevat onder meer een samenvatting van het wetsvoorstel, de gevolgen voor Nederland en het standpunt van het Nederlandse kabinet over nieuwe voorstellen. 

Welke thema's staan centraal?

De nieuwe verordening moet het aanbestedingsproces eenvoudiger, flexibeler en transparanter maken. Daarnaast wil zij overheidsopdrachten beter inzetten voor maatschappelijke en economische doelstellingen, zoals innovatie, duurzaamheid, economische veiligheid en weerbaarheid. De verordening bevat wijzigingen in vrijwel alle onderdelen van het aanbestedingsproces: van de voorbereiding van opdrachten en de keuze van procedures tot de uitvoering van contracten, digitalisering en monitoring. 

Wat is aan de publicatie voorafgegaan?

• Eerste consultatie (2024)
  Organisaties, bedrijven en publieke inkopers konden ervaringen delen over knelpunten, administratieve lasten, innovatie, duurzaamheid en digitale transformatie. Het ging hier om een evaluatie van de richtlijnen.
• Resolutie Europees Parlement (2025)
  Het Parlement riep op tot vereenvoudiging van procedures, meer ruimte voor strategisch inkopen en een sterker Europees level playing field.
• Evaluatie Europese Commissie (2025)
  De Commissie concludeerde dat de richtlijnen functioneren, maar dat verbeteringen nodig zijn. Onder meer op het gebied van professionalisering, digitalisering en handhaving.
• Tweede internetconsultatie (2025-2026) 
  Bij deze tweede consultatie kon je feedback geven over welke aanpassingen of nieuwe regels je terug wilde zien komen in de voorstellen tot herziening.
• Samenvattend verslag van de consultatie (maart 2026)
  Het rapport bundelt de input van meer dan 1.000 stakeholders en laat zien wat zij belangrijk vinden.  

In juni 2026 informeerde de minister van Economische Zaken en Klimaat de tweede Kamer over haar inzet om de aanbestedingsregelgeving te verbeteren en te vereenvoudigen. Meer weten? Lees dan de Kamerbrief over inkoopkracht overheid en vereenvoudiging aanbestedingsregels.

(Herziening) Richtlijn defensie en veiligheid 

De richtlijn defensie en veiligheid (2009/81/EG) is omgezet in de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied. Deze is op 1 februari 2013 in werking getreden. Ook bij deze richtlijn werkt de Commissie aan een herziening. De openbare consultatie liep tot 17 februari 2026. Het wetgevingsvoorstel wordt eind 2026 verwacht.

Op de hoogte blijven?

Houd dan de website van PIANOo in de gaten. Je kunt je ook aanmelden voor onze nieuwsbrief. Of ons volgen op LinkedIn.