Internationale Sociale Voorwaarden in de rijksinkoop
Met het toepassen van internationale sociale voorwaarden (ISV) richt de Rijksoverheid zich op het voorkomen en aanpakken van misstanden op het gebied van arbeidsomstandigheden, mensenrechten en milieu in de toeleveringsketen. Het Rijk doet dit door in contracten te eisen dat leveranciers actie nemen om risico’s in de internationale keten te verkleinen.
Leveranciers moeten gericht werken aan verbetering in hun internationale keten door due diligence (gepaste zorgvuldigheid) toe te passen, volgens de OESO-richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen en de UN Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGPs).
Lees meer over OESO-richtlijnen en UNGPs
Video
De video ‘Wat is ISV’ legt uit wat de Internationale Sociale Voorwaarden (ISV) zijn en hoe je ze toepast. Wat is het ISV-beleid voor Rijksinkopen? Wanneer is het zinvol of verplicht om toe te passen?
wat_is_isv-_id6p70846m.xml
Download video
- Download in MP4 formaat MP4 | 466.26 MB
- Download in WEBM formaat WEBM | 25.87 MB
- Download in MP4 formaat MP4 | 46.93 MB
Audiodescriptie downloaden
Uitgeschreven tekst
In deze video ga ik
je vertellen waar dit getal voor staat...
en hoe een flink deel hiervan
invloed heeft op mens en milieu.
Wereldwijd.
Bij de Rijksoverheid kopen we producten
in met grondstoffen vanuit de hele wereld.
Van smartphones en bedrijfskleding...
tot zonnepanelen
en natuursteen voor onze gebouwen.
In de keten van de leverancier kan
er wel eens wat misgaan.
Van slechte arbeidsomstandigheden en milieuvervuiling...
tot ernstige mensenrechtenschendingen.
Om ervoor te zorgen dat inkopen
maatschappelijk verantwoord gebeurt...
zijn er onder meer
de Internationale Sociale Voorwaarden...
de ISV, opgesteld.
Zo werken we aan
ketenverantwoordelijkheid.
Om te snappen
welke effecten jouw inkoop heeft...
is het dus van belang dat opdrachtgever, inkoper...
en leverancier...
zich samen in de toeleveringsketens verdiepen.
Met de Internationale Sociale Voorwaarden
richt de Rijksoverheid zich op het identificeren...
aanpakken en voorkomen van misstanden
in de waardeketen van goederen...
diensten en leveringen.
Je past ISV toe door in je inkoopopdracht...
afspraken te maken met je leverancier
en dit contractueel vast te leggen.
Sommige producten en diensten schaffen ministeries
zelf aan.
Andere worden
rijksbreed gezamenlijk ingekocht
in zogeheten inkoopcategorieën.
Van deze inkoopcategorieën zijn er een aantal
waarbij de toepassing van ISV voor het Rijk...
verplicht is in opdrachten
boven de aanbesteding drempel.
Dit is omdat de risico's op schendingen in
deze categorieën groot zijn...
en omdat er veel geld aan wordt uitgegeven.
Maar ook buiten deze risicocategorieën...
kan er in de keten van alles misgaan.
Sterker nog, zo'n 95% van de impact bij het Rijk...
zit juist in opdrachten
die daar niet onder vallen.
Bijvoorbeeld in de bouw of GWW.
En ook bij andere overheden,
zoals provincies en gemeentes...
kunnen er risico's op schendingen
in de keten zijn.
Dit betekent dus dat er veel winst
valt te behalen...
ook bij inkopen waarbij het toepassen
van ISV vrijwillig is.
Wil je gaan inkopen?
Doe dan van tevoren
wat onderzoek naar het product of dienst.
Je kan bijvoorbeeld online onderzoek doen...
of de MVO-risicochecker gebruiken.
Blijkt dan dat er dingen aan de hand
zijn in de keten...
dan kan het zinvol en passend
zijn om ISV toe te passen...
ook als dit niet verplicht is.
Herinner je dat getal van het begin nog?
Dat is hoeveel geld
de rijksoverheid in 2024 uitgaf...
aan goederen, diensten en leveringen.
De manier waarop jij dit geld uitgeeft...
heeft dus invloed op wat er gebeurt
aan de andere kant van de wereld.
Door die 18 miljard goed te besteden...
kies jij bewust voor eerlijk en verantwoord inkopen.
Verwacht je bij jouw inkoop
misstanden voor mens en milieu?
Pak dan de Internationale Sociale
Voorwaarden erbij.
En check wat jij kan doen.
Bezoek de website voor meer informatie.
ISV inkoopbeleid
In 2017 is het huidige beleidskader voor ISV in het rijksinkoopbeleid ingevoerd. Op basis daarvan geldt een verplichting voor de rijksinkoop waarbij in alle Europees aanbestede contracten in zogenoemde 'risicocategorieën' een contractvoorwaarde moet worden opgenomen die opdrachtnemers verplicht om risico’s in de internationale keten te verkleinen volgens het principe van gepaste zorgvuldigheid (due diligence) volgens de OESO-richtlijnen en de UNGPs. Daarnaast stimuleert het kabinet de vrijwillige toepassing van ISV in overige aanbestedingen. Het ISV-beleidskader is verankerd in de rijksinkoopstrategie ‘Inkopen met Impact’ en in het Nationaal Plan MVI 2021-2025.
Risicocategorieën
De ISV zijn verplicht voor de volgende categorieën:
- Bedrijfskleding
- Consumptieve dienstverlening: Catering en Grondstoffenmanagement en afvalzorg
- Energie
- Werkplekomgeving
- Laboratorium
- ICT werkomgeving Rijk
- Datacenters
- Connectiviteit: Dataverbindingen en 4G en 5G mobiele dataverbindingen
- Vervoer & Verblijf (per 1 januari 2026)
- Logistiek (per 1 januari 2026)
Lees meer over de invoering van het ISV-beleidskader in de brief aan de kamer van 2017.
Verplichte toepassing
Voor alle risicocategorieën, zoals ICT, Faciliteiten en meer, bestaan algemene doelstellingen en afspraken. Daarnaast zijn er per risicocategorie specifieke ISV (sub)doelen.
- ISV wordt toegepast bij Europese Aanbestedingen in een van de 10 risico-inkoopcategorieën.
- Een bedrijf geeft invulling aan het naleven van ISV door het uitvoeren van due diligence.
- Deze verplichting wordt in het contract opgenomen als bijzondere uitvoeringsvoorwaarde. De inschrijver moet tijdens de aanbestedingsfase akkoord gaan met de bijzondere uitvoeringsvoorwaarde van het contract.
- Uiterlijk 6 maanden na definitieve gunning van de opdracht wordt van de opdrachtnemer verwacht dat hij/zij een risicoanalyse oplevert van de waardeketen van het product.
- Uiterlijk 9 maanden na definitieve gunning verstrekt de opdrachtnemer een plan van aanpak dat beschrijft hoe de opdrachtnemer de gesignaleerde risico’s gaat mitigeren.
- Tijdens de looptijd van het contract rapporteert de opdrachtnemer jaarlijks over zijn/haar inzet ten aanzien van de naleving van de ISV.
Lees meer over de categorie-specifieke subdoelen in de Uitvoeringsagenda bijlage.
Vrijwillige toepassing
Naast de verplichte toepassing van ISV als contractvoorwaarden in aanbestedingen van het rijk boven de Europese drempel in de risicocategorieën, wordt vrijwillige toepassing ook gestimuleerd.
- Het is niet uitgesloten dat er bij de inkoop van producten buiten de risicocategorieën geen IMVO'-risico’s plaatsvinden. Daarom wordt ISV ook buiten de risicocategorieën gestimuleerd. Vooral op onderdelen waarbij mogelijk risico’s bestaan.
- BZ, BZK en SZW zullen als ambassadeur optreden voor de toepassing van het ISV-beleid binnen de (generieke en specifieke) rijksinkoop.
- De ISV kunnen ook opgenomen worden als selectie- of (sub)gunningscriterium. Er wordt onderzocht welke meetbare doelstellingen hierbij eventueel geformuleerd kunnen worden.
Naar een verbeterde toepassing
In de Uitvoeringsagenda Internationale Sociale Voorwaarden, in juni 2022 aangeboden aan de Tweede Kamer, staan de stappen die de komende jaren worden gezet om de toepassing van ISV in de rijksinkoop te verbeteren en hoe de toezeggingen op het gebied van ISV concreet worden uitgevoerd.
Om de toepassing (verplicht of vrijwillig) van ISV te stimuleren, is aan de Kamer toegezegd:
- Het contractmanagement te versterken.
- De opvolging van contracten te monitoren en in de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk (JBR) verslag uit te brengen.
- Obstakels in kaart te brengen en hulpmiddelen voor contractmanagers te identificeren.
- Een pilot te starten om uitwisseling van sectorspecifieke info over IMVO risico’s te verbeteren.
- Bij nieuwe categorieën per categorie het contractmanagement ISV intensiveren.
- Onderzoeken of het ISV-kader standaard breder moet worden toegepast dan in de risicocategorieën.
- De haalbaarheid, wenselijkheid en reikwijdte van toepassen ISV als gunningscriterium te onderzoeken.
Bekijk de uitvoeringsagenda ISV.