Ministerie van BZK: toepassen van Internationale Sociale Voorwaarden
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft een reeks van 5 video’s uitgebracht over praktijkvoorbeelden van Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) van overheden. Eén van de video’s is een praktijkvoorbeeld van het ministerie van BZK en het Rijksvastgoedbedrijf over ketenverantwoordelijkheid. (mei 2024)
Deze video gaat over het toepassen van Internationale Sociale Voorwaarden (ISV) bij de aanbesteding van zonnepanelen voor het programma ‘Zon op Dak’. Binnen dit programma worden zonnepanelen op daken van rijksgebouwen geïnstalleerd, onder andere van defensie.
Tip
Het is belangrijk om integraal te werken aan klimaatdoelen en het waarborgen van arbeidsnormen, het beschermen van mensenrechten en het voorkomen van milieuvervuiling in internationale ketens. Als van tevoren duidelijk is dat risico’s op misstanden op het gebied van mens en milieu aanwezig zijn, is een belangrijke les om hier tijdig rekening mee te houden. Dan zijn er, zelfs in complexe markten, vaak nog mogelijkheden om nieuwe, slimme wegen te bewandelen.
reeks_ienw-pv-ministerie_bzk-fyboi5c.xml
Download video
- Download in MP4 HD formaat MP4 HD | 755.4 MB
Audiodescriptie downloaden
Uitgeschreven tekst
'Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven
en Inkopen' is een belangrijk strategisch...
00:00:17:16 - 00:00:20:06
instrument om maatschappelijke
doelen te bereiken.
00:00:20:06 - 00:00:23:05
Cruciaal daarbij is het
opdrachtgeverschap...
00:00:23:05 - 00:00:28:10
zodat je bij het opdrachtgeven al bezig
bent met het MVOI en het inkopen.
00:00:29:18 - 00:00:33:05
Kleine stappen kunnen al
enorme resultaten geven.
00:00:33:05 - 00:00:35:06
Maar grote stappen
zijn natuurlijk nog mooier.
00:00:36:05 - 00:00:40:01
Samen werken we aan die wereld
die we graag willen doorgeven.
00:00:40:01 - 00:00:45:13
-Onderdeel van ons MVOI-beleid is dat we
in grote rijksinkoopcontracten...
00:00:45:13 - 00:00:48:11
de internationaal sociale
voorwaarden meenemen.
00:00:48:11 - 00:00:53:24
Dat betekent dat we in onze inkoop
rekening houden met de omstandigheden...
00:00:53:24 - 00:00:55:21
voor de mens en het milieu.
00:01:00:00 - 00:01:02:16
Zon op Dak is een inspirerend voorbeeld.
00:01:02:16 - 00:01:05:20
Daar passen we ook de
ISV-voorwaarden op toe.
00:01:05:20 - 00:01:09:17
Omdat zonnepanelen niet
alleen maar duurzaam zijn.
00:01:09:17 - 00:01:14:19
Maar dat we daarbij ook rekening houden
met de omstandigheden waarbinnen...
00:01:14:19 - 00:01:16:11
die zonnepanelen gemaakt worden.
00:01:16:16 - 00:01:20:09
Dus ook rekening houden met
de mens die hierin actief is.
00:01:22:09 - 00:01:25:21
Met Zon op Dak plaatsen we eigenlijk
op programmatische wijze zonnepanelen...
00:01:25:21 - 00:01:28:06
op daken van rijkskantoren
en defensie gebouwen.
00:01:28:06 - 00:01:33:03
En het doel van dit programma is
om samen met Rijksvastgoedbedrijf in...
00:01:33:03 - 00:01:37:01
2030, 80% van de geschikte daken te
bedekken met zonnepanelen.
00:01:37:01 - 00:01:41:19
Deze doelstelling is belangrijk omdat we
niet alleen de daken maximaal willen...
00:01:41:19 - 00:01:43:13
benutten voor hernieuwbare opwek.
00:01:43:13 - 00:01:46:18
Maar ook omdat we vanuit het
klimaatakkoord hebben afgesproken...
00:01:46:18 - 00:01:49:06
om een voorbeeldrol te zijn
in de energietransitie.
00:01:52:06 - 00:01:56:11
De eerste fase van het programma was
om intensief onderzoek te doen naar...
00:01:56:11 - 00:01:57:23
welke daken precies geschikt zijn.
00:01:58:02 - 00:02:01:21
Uit die haalbaarheidsonderzoeken kwam
naar voren dat er 200 daken van...
00:02:01:22 - 00:02:05:14
rijkskantoren en defensie gebouwen geschikt
zijn om zonnepanelen op te plaatsen.
00:02:05:14 - 00:02:09:17
Ons uitgangspunt daarbij is
het Convenant Hernieuwbare Energie.
00:02:09:17 - 00:02:13:14
Waarin afspraken zijn gemaakt om bij de
inkoop eisen te stellen aan...
00:02:13:14 - 00:02:14:14
mensenrechten en milieu.
00:02:14:15 - 00:02:18:10
Want het moment dat je iets inkoopt, is
het moment dat je keuzes kan maken...
00:02:18:10 - 00:02:19:24
die goed zijn voor mens en milieu.
00:02:20:14 - 00:02:24:17
Het Rijksvastgoedbedrijf heeft de opdracht
gekregen voor het programma Zon op Dak.
00:02:25:05 - 00:02:29:19
Binnen het programma Zon op Dak zetten we
een contract op de markt van 85 miljoen euro.
00:02:29:19 - 00:02:32:12
Wat uitgebreid kan worden
tot 140 miljoen euro.
00:02:32:12 - 00:02:38:11
Daarvan zal ongeveer 20 tot 30 miljoen
aan zonnepanelen worden besteed.
00:02:41:09 - 00:02:44:14
Binnen rijksinkopen passen we
in acht risicovolle categorieën...
00:02:44:14 - 00:02:47:19
sinds 2017 het ISV-beleidskader toe.
00:02:47:19 - 00:02:53:14
Dat betekent dat we de ISV contract
clausule in contracten opnemen.
00:02:53:14 - 00:02:57:02
En dat we van de bedrijven met wie we
zaken doen vragen om due diligence...
00:02:57:02 - 00:02:59:09
toe te passen tijdens de
uitvoering van het contract.
00:02:59:11 - 00:03:04:08
Due diligence houdt in dat bedrijven een
analyse maken van de risico's in hun keten.
00:03:04:08 - 00:03:08:08
En dat ze een plan van aanpak
opstellen waarin ze deze risico's...
00:03:08:08 - 00:03:11:08
prioriteren en een plan
maken om deze aan te pakken.
00:03:11:08 - 00:03:15:08
Uiteindelijk ook dat ze openbaar
rapporteren over wat ze hebben gedaan...
00:03:15:08 - 00:03:16:21
en wat het effect daarvan is geweest.
00:03:16:21 - 00:03:21:01
We hebben gekozen voor deze aanpak omdat
je daarmee concreet en praktisch maakt...
00:03:21:01 - 00:03:25:14
welke risico's prioriteit hebben en welke
stappen je daadwerkelijk zelf kunt zetten.
00:03:26:01 - 00:03:30:09
Hiermee stimuleren we dat daar
waar het nog niet goed gaat...
00:03:30:09 - 00:03:31:07
gewerkt wordt aan verbetering.
00:03:31:10 - 00:03:36:10
In dit geval bij de inkoop van
zonnepanelen is bekend dat die voor een...
00:03:36:10 - 00:03:39:04
groot deel afkomstig zijn uit
een regio in China.
00:03:39:04 - 00:03:41:08
Waar ernstige mensenrechtenschendingen
plaatsvinden.
00:03:41:08 - 00:03:45:10
En we weten daarnaast dat de aanpak van
die risico's eigenlijk heel moeilijk is...
00:03:45:10 - 00:03:47:24
en dat de ketens daar
weinig transparant zijn.
00:03:49:00 - 00:03:51:16
Vandaar dat we hebben gekeken
naar wat er wel mogelijk is.
00:03:51:17 - 00:03:54:11
Daarvoor hebben we de samenwerking
opgezocht met zowel beleid...
00:03:54:11 - 00:03:58:06
opdrachtgevers, uitvoering om zo tot
een goede oplossing te komen.
00:03:59:21 - 00:04:04:07
Samen met collega's hebben we een optie
bedacht voor in het contract om zo door...
00:04:04:07 - 00:04:06:05
te kunnen met de energietransitie.
00:04:06:05 - 00:04:08:12
Maar tegelijk ook sociaal
verantwoord in te kopen.
00:04:08:12 - 00:04:13:03
Deze clausule zorgt ervoor dat binnen de
raamovereenkomst voor het programma...
00:04:13:03 - 00:04:17:09
Zon op Dak opdrachtnemers deelopdrachten
kunnen mislopen als zij geen...
00:04:17:09 - 00:04:19:01
dwangarbeid vrije zonnepanelen
kunnen leveren.
00:04:19:01 - 00:04:22:22
Om goed te weten dat de markt ook
daadwerkelijk dwangarbeid vrije panelen...
00:04:22:22 - 00:04:26:08
kan leveren, voeren wij op dit
moment een marktonderzoek uit.
00:04:28:02 - 00:04:31:05
Na een aanbesteding hebben we drie
opdrachtnemers gecontracteerd voor...
00:04:31:05 - 00:04:33:01
een raamovereenkomst voor zonnepanelen.
00:04:33:11 - 00:04:38:01
Voor elk dak of groep van daken
organiseren we een minicompetitie...
00:04:38:01 - 00:04:38:24
tussen de opdrachtnemers.
00:04:39:01 - 00:04:43:24
Voor bepaalde opdrachten laten we degene
die wint in de nadere overeenkomst...
00:04:43:24 - 00:04:46:23
beloven om alleen dwangarbeid
vrije panelen in te kopen.
00:04:47:06 - 00:04:51:04
We vragen van de winnende partij om
documentatie met ons te delen.
00:04:51:04 - 00:04:55:05
Om inzicht te krijgen en te kunnen
beoordelen waar de panelen vandaan komen.
00:04:55:05 - 00:04:58:02
En wat dit betekent voor de
sociale risico's in de keten.
00:04:58:02 - 00:05:02:05
Als er niet genoeg dwangarbeid vrije
panelen op de markt verkrijgbaar zijn.
00:05:02:05 - 00:05:06:10
Kunnen we met deze aanpak toch in zoveel
mogelijk deelopdrachten van het...
00:05:06:10 - 00:05:10:21
programma 'Dwangarbeid Vrije Panelen'
inkopen, ook als dat vertraging oplevert.
00:05:10:22 - 00:05:15:20
Deze breed gedragen afspraak tussen
Defensie, Binnenlandse Zaken en het...
00:05:15:20 - 00:05:18:12
Rijksvastgoedbedrijf toont aan dat de
rijksoverheid serieus werk maakt van...
00:05:18:12 - 00:05:20:15
maatschappelijk verantwoord
opdrachtgeven en inkoop.
00:05:20:15 - 00:05:24:14
De sociale risico's in de keten en de
aanpak daarvan zijn natuurlijk veel...
00:05:24:14 - 00:05:27:05
minder zichtbaar dan een dak
vol zonnepanelen, bijvoorbeeld.
00:05:27:05 - 00:05:31:01
Het is juist daarom van belang dat
we vroeg in het proces aandacht hebben...
00:05:31:01 - 00:05:34:06
voor ISV en ook voor de
eventuele dilemma's die dat oplevert.
00:05:34:06 - 00:05:37:10
En dat we open zijn over
waar we tegenaan lopen...
00:05:37:10 - 00:05:39:14
en hoe we daar zo goed mogelijk
mee proberen om te gaan.
00:05:39:20 - 00:05:43:23
Ik ben dus heel blij dat we voor elkaar
hebben gekregen dat we nu niet alleen...
00:05:43:24 - 00:05:47:24
toewerken naar een energietransitie,
maar dat we in alle lagen van onze...
00:05:47:24 - 00:05:50:09
organisatie serieus aandacht
hebben voor ISV.
00:05:51:14 - 00:05:55:21
Door vroeg te beginnen en de risico's in
de internationale keten op tijd...
00:05:55:21 - 00:05:57:04
in kaart te brengen.
00:05:57:04 - 00:05:59:20
Konden we de samenwerking
aangaan tussen beleid...
00:05:59:20 - 00:06:01:14
uitvoering, opdrachtgevers en inkoop.
00:06:01:19 - 00:06:04:13
Hierdoor zijn we tot oplossingen gekomen
die we niet eerder hadden bedacht.
00:06:04:15 - 00:06:11:11
Ik ben er trots op dat we als uitvoering
en beleid samen zorgen voor...
00:06:11:13 - 00:06:13:06
duurzame en schone energie.
00:06:13:09 - 00:06:17:06
Maar daarnaast ook dat
we die mensenrechtenschendingen aanpakken.
00:06:17:12 - 00:06:22:02
We hebben een heel hoog inkoop volume en
als we dat samen met de markt...
00:06:22:02 - 00:06:23:19
op een goede manier doen...
00:06:23:19 - 00:06:30:11
Dan gaan we echt op weg naar een mooie,
duurzame en veel socialere toekomst.
Meer informatie
De andere video's in deze reeks zijn: