Gemeente Zwolle: circulair ontwerpen, bouwen en inkopen
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft een reeks van 5 video’s uitgebracht over praktijkvoorbeelden van Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) van overheden. Eén van de video’s is een praktijkvoorbeeld van de gemeente Zwolle. (mei 2024)
Deze video gaat over het circulair ontwerpen en bouwen van de WRZV sporthallen en circulair inkopen. Dit is een mooi voorbeeld waarbij duurzaamheid, circulariteit en klimaatneutraliteit echt voorop hebben gestaan.
Tip
Met MVOI kan meer impact gemaakt worden door in de ontwerpfase meer ruimte te geven aan de uitvoerende partijen om het project te verbeteren. In de startfase is het cruciaal om vooruit te denken en zorgvuldig te plannen, met een integrale rol voor alle betrokken partijen. De projectleider, adviseurs, aannemer, architect werkten nauw samen in een bouwteam vanaf het ontwerp, wat resulteert in een gestroomlijnd proces en succes. Ook als er uitdagingen op het pad komen, is het belangrijk om de keuzes gaandeweg het proces te blijven afstemmen op de oorspronkelijke ambities.
reeks_ienw-pv-gemeente_zwolle-97tx1jm.xml
Download video
- Download in MP4 HD formaat MP4 HD | 758.2 MB
Audiodescriptie downloaden
Uitgeschreven tekst
'Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven
en Inkopen' is een belangrijk strategisch...
00:00:16:16 - 00:00:19:06
instrument om maatschappelijke
doelen te bereiken.
00:00:19:06 - 00:00:22:05
Cruciaal daarbij is het
opdrachtgeverschap...
00:00:22:05 - 00:00:27:10
zodat je bij het opdrachtgeven al bezig
bent met het MVOI en het inkopen.
00:00:28:18 - 00:00:32:05
Kleine stappen kunnen al
enorme resultaten geven.
00:00:32:05 - 00:00:34:06
Maar grote stappen
zijn natuurlijk nog mooier.
00:00:35:05 - 00:00:39:01
Samen werken we aan die wereld
die we graag willen doorgeven.
00:00:45:13 - 00:00:48:19
We staan hier bij de
WRZV sporthal in Zwolle.
00:00:48:24 - 00:00:52:13
Het is natuurlijk primair een sporthal,
maar wat het heel bijzonder maakt is...
00:00:52:13 - 00:00:55:20
dat er heel veel duurzaamheids-
voorbeelden in te vinden zijn.
00:00:56:04 - 00:00:58:20
En het gebouw is ook
energieneutraal gemaakt.
00:01:07:03 - 00:01:09:02
Naast mij zien jullie
de zonnepanelen.
00:01:09:07 - 00:01:12:21
De zonnepanelen die voorzien de
hal van de elektrische energie.
00:01:12:24 - 00:01:16:13
Er is geen gasaansluiting nodig
en de hal levert zoveel energie...
00:01:16:13 - 00:01:21:11
dat ze ook gaan terugleveren aan de omgeving,
waardoor er ook CO2-reductie plaatsvindt...
00:01:21:11 - 00:01:23:03
in het normale opwekken van energie.
00:01:26:24 - 00:01:30:10
De WRZV sporthal is
een fantastisch voorbeeld van...
00:01:30:10 - 00:01:32:11
maatschappelijk verantwoord
opdrachtgeven inkopen.
00:01:33:02 - 00:01:35:24
Alleen dit soort projecten realiseren
we natuurlijk niet jaarlijks.
00:01:36:21 - 00:01:40:11
Binnen Zwolle hebben we
ongeveer 2000 inkopen per jaar.
00:01:40:14 - 00:01:45:15
En wat een uitdaging is,
is hoe we ook MVOI...
00:01:46:02 - 00:01:48:09
geïntegreerd krijgen in
die inkoopprocessen.
00:01:49:10 - 00:01:55:08
De WRZV hal is natuurlijk primair een sporthal,
maar de sporthal heeft ook een sociale functie.
00:01:55:08 - 00:02:00:08
Dus naast een plek voor sporters,
ook sporters met een beperking,
00:02:00:08 - 00:02:04:22
is het ook een gebouw waarin
wekelijks maaltijden worden gegeven...
00:02:04:22 - 00:02:06:23
aan mensen met een
wat smallere beurs.
00:02:09:02 - 00:02:13:21
Naast de maatschappelijke
functies deze die deze hal heeft,
00:02:13:21 - 00:02:17:21
lagen de ambities namens de gemeente
hoog met betrekking tot de duurzaamheid,
00:02:18:04 - 00:02:21:18
circulariteit,
klimaatadaptatie.
00:02:21:18 - 00:02:26:22
Circulariteit was redelijk nieuw voor ons
en we hebben met name de adviseurs,
00:02:26:22 - 00:02:30:05
maar ook de aannemers uitgedaagd
om met voorstellen te komen.
00:02:31:05 - 00:02:33:23
Wat ik persoonlijk mooi vind
aan dit project is het resultaat...
00:02:33:23 - 00:02:36:06
uiteraard, want dat ziet
en beleeft iedereen.
00:02:37:01 - 00:02:41:00
Maar wat ik persoonlijk minstens zo belangrijk
vond is het proces er naar toe.
00:02:41:18 - 00:02:44:18
Dus dat we vanaf het ontwerp
gewerkt hebben in een bouwteam.
00:02:45:06 - 00:02:51:14
Dat ook in het ontwerp, de aannemende partijen,
de uitvoerende partijen betrokken zijn...
00:02:51:14 - 00:02:54:00
om uiteindelijk dit
resultaat te realiseren.
00:02:54:10 - 00:02:59:15
En ik ben ervan overtuigd dat juist door
die aannemers aan de voorkant te betrekken,
00:02:59:21 - 00:03:02:01
dat geleid heeft tot dit resultaat.
00:03:08:15 - 00:03:11:14
Aan ons is de opdracht meegegeven
om een zo iconisch en...
00:03:11:14 - 00:03:13:16
duurzaam mogelijk
gebouw te ontwerpen.
00:03:14:00 - 00:03:16:23
Dat hebben we in eerste instantie gedaan
door een zo compact mogelijk...
00:03:16:23 - 00:03:18:04
gebouw te realiseren.
00:03:18:20 - 00:03:21:15
Je ziet dat deze twee zalen,
die zijn aan elkaar geschakeld,
00:03:21:15 - 00:03:22:20
zijn twee grote sportzalen.
00:03:23:08 - 00:03:26:14
En doordat we dat gedaan hebben,
hebben we ook een deel van...
00:03:26:14 - 00:03:28:18
de kleedkamer gangen
weg kunnen laten.
00:03:28:18 - 00:03:30:16
Wat het gebouw dus nog compacter maakt.
00:03:31:03 - 00:03:34:14
We hebben het gebouw zoveel
mogelijk demontabel ontworpen,
00:03:34:14 - 00:03:38:03
zodat de materialen die we hier gebruiken
dat die ook in de toekomst voor andere doeleinden...
00:03:38:03 - 00:03:39:05
gebruikt kunnen worden.
00:03:39:14 - 00:03:44:10
De materialen die we nu hebben toegepast hebben
we ook deels uit bestaande gebouwen gehaald.
00:03:44:14 - 00:03:48:12
De tribunebanken zijn gemaakt
van lokaal gekapt stadshout.
00:03:48:16 - 00:03:51:07
Het zijn iepen die op de
kaplijst stonden van de gemeente.
00:03:51:13 - 00:03:54:14
Die zijn door mensen met
afstand tot de arbeidsmarkt...
00:03:54:14 - 00:03:56:09
verwerkt tot
tribunebanken en hier geplaatst.
00:03:57:19 - 00:04:02:05
Achter de geperforeerde beplating zit
een isolatie van ingezamelde spijkerbroeken...
00:04:02:14 - 00:04:05:07
die zorgen voor de akoestische
isolatie in de sporthal.
00:04:08:08 - 00:04:13:00
Als adviseur was het een mooie uitdaging
om zo min mogelijk materiaal productie...
00:04:13:00 - 00:04:14:17
of consumptie in dit ontwerp te krijgen.
00:04:14:17 - 00:04:19:01
Als voorbeeld van materiaal reductie
deze opengewerkte houten spanten.
00:04:19:09 - 00:04:24:05
We hebben er aan gerekend wat de optimale
verhouding is tussen constructieve eisen...
00:04:24:05 - 00:04:26:03
en zo min mogelijk
materiaalgebruik.
00:04:26:03 - 00:04:30:19
En op deze manier hebben we het optimum
gevonden tussen hout en constructie.
00:04:34:13 - 00:04:36:20
En als tweede voorbeeld
de sportzaalvloer.
00:04:37:00 - 00:04:41:11
In het ontwerp zat er in eerste instantie
nog een extra zandcement afwerkvloer tussen.
00:04:41:14 - 00:04:44:20
Door hogere eisen te stellen
aan de vlakheid van de constructie...
00:04:44:20 - 00:04:47:00
hebben wij die zandcement dekvloer
er uit kunnen besparen.
00:04:47:00 - 00:04:52:13
Dus ook weer minder materiaal hoeven gebruiken
waar normaal gesproken behoorlijk wat energie...
00:04:52:13 - 00:04:54:13
voor nodig is om dat te
produceren en hier te krijgen.
00:04:59:10 - 00:05:03:18
Circulair bouwen vraagt om een intensieve
samenwerking tijdens het project.
00:05:04:06 - 00:05:09:10
We merkten dat er hier ten allen tijden een soort
enthousiasme was om de ideeën en de kansen...
00:05:09:10 - 00:05:12:17
die tijdens dit project zich voordeden
om die op te pakken...
00:05:12:17 - 00:05:13:24
en het project
verder te brengen.
00:05:17:01 - 00:05:20:16
Binnen Zwolle doen we
jaarlijks ruim 2000 inkopen.
00:05:21:06 - 00:05:26:04
We zien al hele mooie resultaten op het gebied
van maatschappelijk opdrachtgeven en inkopen.
00:05:27:03 - 00:05:29:23
Wat we daarbij wel zien
is dat vaak gerealiseerd...
00:05:29:23 - 00:05:33:01
wordt door hele
persoonlijke gedrevenheid.
00:05:34:17 - 00:05:36:18
Maar we hebben nog
echt wel werk te doen,
00:05:36:18 - 00:05:39:06
zodat het ook meer algemeen
toegepast gaat worden.
00:05:41:04 - 00:05:44:10
Mijn ervaring in dit project leert
dat je aan de voorkant...
00:05:44:10 - 00:05:47:15
helemaal in het begin al moet nadenken
hoe je het proces gaat insteken.
00:05:48:02 - 00:05:49:15
Om het gewenste resultaat te halen.
00:05:50:02 - 00:05:52:21
Dat vraagt ook een andere houding
van mij als projectleider.
00:05:53:15 - 00:05:58:13
Daar waar ik in het veelal
op de aannemende partijen kijkend naar mij...
00:05:58:16 - 00:06:02:23
vragen wat ze moeten doen,
vraag ik het juist omgekeerd ook aan hen.
00:06:05:24 - 00:06:10:01
Dat is in het ontwerp de
ruimte krijgen zowel de aannemers,
00:06:10:01 - 00:06:13:18
maar ook de architect en de adviseur.
00:06:13:18 - 00:06:15:13
Ruimte te krijgen om het
project te verbeteren.
00:06:17:01 - 00:06:22:06
Mijn advies aan andere organisaties zou zijn,
dat wanneer het ingewikkeld wordt in een project,
00:06:22:06 - 00:06:25:12
je de keuzes wel blijft afstemmen
op de ambities die je aan de voorkant...
00:06:25:12 - 00:06:27:23
op MVOI-niveau met elkaar hebt vastgelegd.
Meer informatie
De andere video's in deze reeks zijn:
- Gemeente Rotterdam: circulaire bedrijfskleding, borgen MVOI in de organisatie en social return
- Provincie Noord-Brabant: social return en diversiteit & inclusie
- Waterschap Hollandse Delta: circulair renoveren en duurzaam opdrachtgeverschap
- Ministerie van BZK: toepassen van Internationale Sociale Voorwaarden