Prestatiemeten / Past Performance

Toon pagina in menu

In de Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW) wordt door sommige organisaties prestatiemeting (past performance) toegepast. Gemeten wordt hoe opdrachtnemers bij de uitvoering van opdrachten aan hun contractuele verplichtingen voldoen. Prestatiemeten kan bijdragen aan betere samenwerking met de markt. Ook kan het een hulpmiddel zijn om opdrachtgever- en opdrachtnemerschap verder te professionaliseren.

Er zijn verschillende methoden en systemen in gebruik. ProRail en Rijkswaterstaat hebben samen een methode ontwikkeld voor prestatiemeten. Een aantal gemeenten in Noord-Holland heeft eveneens een beoordelingssysteem opgezet.

Voordelen prestatiemeting

Prestatiemeten leidt over het algemeen tot een betere samenwerking met de markt. Het leidt tot professionalisering van zowel opdrachtnemer als –gever. Aanbestedende diensten die prestatiemeten toepassen, ervaren de volgende voordelen:

  • Vermindering van faalkosten
  • Voorkoming van miscommunicatie
  • Kwaliteitsverbetering tijdens de uitvoering

Faalkosten verminderen en miscommunicatie voorkomen

Eén van de doelen van prestatiemeten is om de kansen voor projectverwerving van de beter presterende marktpartijen te vergroten. Rijkswaterstaat laat ondernemers ook hen als opdrachtgever beoordelen. Doel: aan beide kanten faalkosten verminderen en miscommunicaties voorkomen. Voortgangsgesprekken zijn daarom een vast onderdeel van prestatiemeting.

Kwaliteitsverbetering tijdens de uitvoering

Rijkswaterstaat gebruikt bij prestatiemeting vragenlijsten die in beeld brengen hoe de opdrachtnemer aan de contractuele verplichtingen voldoet. Na de meting krijgt de opdrachtnemer een score op een schaal van 1 tot 10, waarbij vooral gelet wordt op houding en gedrag. Door tijdens de uitvoering te beoordelen, wordt aangestuurd op kwaliteitsverbetering in de realisatie van de opdracht.

Betrouwbaar meetproces

Om betrouwbare meetresultaten te krijgen, worden bij Rijkswaterstaat meerdere metingen per opdracht uitgevoerd. Daarnaast moet de beoordeling bij contractmeting onderbouwd zijn met controleerbare gegevens. Rijkswaterstaat werkt met een transparant, eenduidig en gestandaardiseerd meetproces. Zo wordt gegarandeerd dat correct en steeds op dezelfde manier wordt gewerkt.

Selectie bij toekomstige overheidsopdrachten

Sommige aanbestedende diensten gebruiken de resultaten van prestatiemetingen van eerdere overheidsopdrachten bij de selectie van marktpartijen bij een opvolgende overheidsopdracht. Dit staat in de praktijk ook bekend als past performance.

Het gebruik van prestatiemetingen bij (nieuwe) Europese aanbestedingsprocedures is in beginsel onrechtmatig. Nieuwkomers op de markt kunnen geen prestatiemeting overleggen. Ook het toekennen van een gemiddeld cijfer (bijvoorbeeld een 7) is subjectief.

Bij meervoudige onderhandse procedures kunnen prestatiemetingen wel worden meegewogen, mits deze objectief zijn vastgesteld. Een aanbestedende dienst moet op basis van objectieve criteria kunnen motiveren waarom een bepaalde marktpartij wordt toegelaten tot een procedure. Niet toegelaten marktpartijen kunnen om deze motivering vragen. Het is van belang dat het voorwerp van opdracht van de oorspronkelijke opdracht (waarbij prestaties zijn gemeten) vergelijkbaar is met de 'nieuwe' overheidsopdracht.

Als een innovatieve oplossing nodig is, dan is het raadzaam om ook nieuwe marktpartijen uit te nodigen waarbij nog geen prestaties zijn gemeten.

Het mee laten wegen van prestatiemetingen voor toekomstige overheidsopdrachten is voornamelijk geschikt voor aanbestedende diensten die regelmatig dezelfde type overheidsopdrachten in de markt zetten.

Uitsluiten bij tekortkoming (art. 2.87, lid 1, onderdeel i)

Het is mogelijk om bedrijven uit te sluiten van een aanbestedingsprocedure vanwege aanzienlijke tekortkomingen bij eerdere opdrachten van een aanbestedende dienst. Deze tekortkomingen moeten, bij een aanbestedende dienst, hebben geleid tot vroegtijdige beëindiging van een contract, tot schadevergoeding of tot andere vergelijkbare sancties. Het gaat dus om duidelijk traceerbare of herkenbare uitingen van tekortkomingen. De eventuele uitsluiting moet proportioneel  zijn met bijvoorbeeld de hoogte van de schadevergoeding. Het vaststellen van dergelijke tekortkomingen hoeft niet plaats te vinden op basis van een meetmethode. Ook al wordt de past performance niet (standaard) gemeten, dan nog is contractbreuk of schadevergoeding eenvoudig vast te stellen.

Een voorwaarde om niet presterende bedrijven van deelname aan een aanbestedingsprocedure te kunnen uitsluiten, is dat u als aanbestedende dienst eerdere tekortkomingen hard kunt maken. De tekortkoming moet objectief worden vastgesteld. Bijvoorbeeld met een ingebrekestelling, een ontbinding van het contract, een gerechtelijke uitspraak en/of een actie tot schadevergoeding. Ook evaluatieverslagen en dergelijke kunnen als bewijsmiddel dienen. Goed contractmanagement is daarom een vereiste om bij toekomstige aanbestedingen een onderneming te kunnen uitsluiten.

Documenten