Zoeken

Als aanbestedende dienst beoordeelt u de integriteit van de (winnende) inschrijver. Dit kan voor zover in de Aanbestedingswet 2012 daarvoor aangrijpingspunten zijn gegeven in de vorm van uitsluitingsgronden. Verder heeft u de mogelijkheid om via het bureau Bibob (bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) extra informatie in te winnen over de inschrijver. Er zijn wel randvoorwaarden verbonden aan het opvragen van deze informatie. U heeft ook de mogelijkheid om (mogelijke) overtredingen van de mededinging te melden bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM).

Van alle handelingen van de overheid is inkoop het meest gevoelig voor corruptie en andere integriteitsovertredingen. De impact in geld maar ook in vertrouwen is zeer groot. Iedere indicatie van een overtreding komt ook nog eens uitgebreid in het nieuws. Wellicht is dit de reden dat bedrijven vinden dat de Nederlandse overheid vaak niet integer handelt bij aanbesteden. Maar in Nederland zijn rechtszaken of ACM boetes op het gebied van aanbesteden zeldzaam. Ook scoort Nederland altijd hoog op internationale integriteitsladders. Dat neemt niet weg dat organisatorisch en individueel integriteit speciale aandacht vraagt.

In elke fase van het inkoopproces (voorbereiden, doorlopen en uitvoeren) loopt de overheid risico op het gebied van integriteit. PIANOo heeft voor u de belangrijkste risico's op een rijtje gezet.

Om het risico van integriteitsovertredingen bij overheidsinkoop te kunnen beheersen dient een aanbestedende dienst vooral aandacht te besteden aan de 'organisatie van integriteit' of verankering van integriteit in de organisatie. Hiermee wordt bedoeld het inrichten van een compleet organisatorisch bouwwerk op het voorkomen van integriteitsovertredingen.

Integriteit bij de aanbestedende dienst afdwingen en de risico's minimaliseren doe je met een goede organisatie van integriteit. Het gaat bijvoorbeeld om de inbedding van inkoop in de organisatie, om de bevoegdheden en de middelen van inkopers. Nadruk ligt niet op de individuele inkoper maar op het functioneren van de overheidsorganisatie in zijn geheel. Elke overheidsorganisatie kan de nodige stappen zetten om structureel integriteitsovertredingen bij inkoop te voorkomen. Een professionele visie op en aanpak van inkoop vormt daarvoor de basis.

Onderstaand overzicht van overtredingen of vermeende overtredingen van de integriteit bij aanbesteden is een compilatie van nieuwsberichten, uitspraken en andere publicaties op dit terrein. Volledigheid kan niet gegarandeerd worden maar het geeft wel een beeld van omvang, frequentie en het soort overtredingen die in Nederland bij aanbesteden plaatsvinden.

De diverse algemene onderzoeken bevatten een verzameling en analyse van informatie over maatschappelijk verantwoord inkopen. De onderzoeken brengen bepaalde vragen en mogelijke oplossingen in kaart. 

Een innovatie oplossing is een oplossing die op dit moment nog niet bestaat, nog niet bewezen is, of nog niet op grote schaal wordt toegepast. Met andere woorden, een oplossing die niet kant en klaar bij ondernemers op de plank ligt. Voorbeelden van innovatiegericht inkopen zijn een contract met een ondernemer voor de ontwikkeling van virtual reality-toepassingen. Of een contract met een ondernemer voor een scheidingsfabriek voor moeilijk te recyclen plastic afval.

Pre-commercieel inkopen wordt vaak verward met het verstekken van innovatiesubsidies. Toch zijn dit twee verschillende instrumenten. Onder Pre-commercieel inkopen wordt verstaan het verstrekken van een opdracht voor het onderzoeken en ontwikkelen van een innovatieve oplossingen voor een specifiek vraagstuk en hooguit op kleine schaal afnemen van het prototype. Hiervoor stelt de publieke opdrachtgever een uitvraag op en dienen ondernemers offertes in. Het doel van pre-commercieel inkopen het onderzoeken en ontwikkelen van de oplossing, innovatie is hiervoor het middel. Is het doel het stimuleren van innovatie, dan liggen innovatiesubsidies meer voor de hand.

Hoe kun je strategische voordelen realiseren met het digitaliseren van inkoopprocessen? Deze actuele versie van het onafhankelijk marktonderzoek naar inkoopsoftware geeft een actueel overzicht van de ontwikkelingen, de mogelijkheden, het aanbod van inkoop-ondersteunende software binnen de Benelux en van de (weerbarstige) praktijk van het digitaliseren. (november 2024)