Zoeken

Van alle handelingen van de overheid is inkoop het meest gevoelig voor corruptie en andere integriteitsovertredingen. De impact in geld maar ook in vertrouwen is zeer groot. Iedere indicatie van een overtreding komt ook nog eens uitgebreid in het nieuws. Wellicht is dit de reden dat bedrijven vinden dat de Nederlandse overheid vaak niet integer handelt bij aanbesteden. Maar in Nederland zijn rechtszaken of ACM boetes op het gebied van aanbesteden zeldzaam. Ook scoort Nederland altijd hoog op internationale integriteitsladders. Dat neemt niet weg dat organisatorisch en individueel integriteit speciale aandacht vraagt.

In elke fase van het inkoopproces (voorbereiden, doorlopen en uitvoeren) loopt de overheid risico op het gebied van integriteit. PIANOo heeft voor jou de belangrijkste risico's op een rijtje gezet.

Om het risico van integriteitsovertredingen bij overheidsinkoop te kunnen beheersen dient een aanbestedende dienst vooral aandacht te besteden aan de 'organisatie van integriteit' of verankering van integriteit in de organisatie. Hiermee wordt bedoeld het inrichten van een compleet organisatorisch bouwwerk op het voorkomen van integriteitsovertredingen.

Integriteit bij de aanbestedende dienst afdwingen en de risico's minimaliseren doe je met een goede organisatie van integriteit. Het gaat bijvoorbeeld om de inbedding van inkoop in de organisatie, om de bevoegdheden en de middelen van inkopers. Nadruk ligt niet op de individuele inkoper maar op het functioneren van de overheidsorganisatie in zijn geheel. Elke overheidsorganisatie kan de nodige stappen zetten om structureel integriteitsovertredingen bij inkoop te voorkomen. Een professionele visie op en aanpak van inkoop vormt daarvoor de basis.

De overheid hoort volledig integer te handelen, ook bij inkopen en aanbesteden. Dit geldt voor iedereen die is betrokken bij een aanbesteding, denk aan jezelf als overheidsinkoper, je organisatie maar ook aan de bedrijven die inschrijven op een aanbesteding. Het borgen van integriteit in de organisatie vereist een professionele visie op inkoop. In dit dossier vind je alle informatie die je nodig hebt om integer in te kunnen kopen.

Onderstaand overzicht van overtredingen of vermeende overtredingen van de integriteit bij aanbesteden is een compilatie van nieuwsberichten, uitspraken en andere publicaties op dit terrein. Volledigheid kan niet gegarandeerd worden maar het geeft wel een beeld van omvang, frequentie en het soort overtredingen die in Nederland bij aanbesteden plaatsvinden.

De overheid is het aan zichzelf en aan haar burgers verplicht om zoveel mogelijk waarde te creëren met publiek geld. Niet alleen waarde voor vandaag, maar ook voor morgen. Daarom zouden publieke organisaties bij elke aankoop niet alleen rekening moeten houden met de prijs en kwaliteit vandaag, maar ook met de kosten van morgen; de levenscycluskosten, ook wel Life Cycle Costs genoemd, LCC. Dit factsheet biedt praktische aanwijzingen om levenscycluskosten toe te passen in jouw aanbestedingen (juni 2016)

Het innovatiepartnerschap is in Nederland geïntroduceerd met de herziening van de Aanbestedingswet 2012 in 2016, als onderdeel van de Europese aanbestedingsrichtlijnen. In een innovatiepartnerschap kun je als aanbestedende dienst met bedrijven een ontwikkeltraject starten en daarna overgaan tot commerciële en grootschalige aankoop van de oplossing. Voor deze toen nieuwe aanbestedingsprocedure heeft PIANOo in 2016 een factsheet opgesteld met eerste aanbevelingen. (juni 2016)

Nationale en lokale wetgeving kan uiteraard voorschrijven dat bepaalde activiteiten altijd door de overheden zelf moeten uitgevoerd of altijd moeten worden uitbesteed.

Op basis van de volgende 6 stappen kun je de beslissing onderbouwen of het verstandiger/goedkoper/duurzamer/strategischer is om een activiteit zelf uit te voeren of uit te besteden. Dit stappenplan kun je in het bijzonder gebruiken voor het bepalen of het verstandiger is om strategische (deel)activiteiten uit te besteden of om niet-strategische (deel)activiteiten zelf uit te voeren.