Analyse actieplannen en rapportages MVOI

Het doel van de analyse is om op landelijk niveau de stand van zaken rondom het opstellen en indienen van de actieplannen MVOI inzichtelijk te maken (zowel inhoudelijk als cijfermatig). De onderzoeksresultaten worden gebruikt om verantwoording af te leggen richting de Tweede Kamer en de manifestpartijen. Ook bevat de handreiking handvatten voor organisaties die zelf een actieplan willen opstellen of daarover gaan rapporteren.

Het document bestaat uit 2 delen. Deel 1 is een kwantitatieve analyse van de gepubliceerde actieplannen tot en met 31 december 2024. En aangevuld met enkele recente cijfers van 30 oktober 2025. Deel 2 is een kwantitatieve én kwalitatieve analyse van de rapportages die in 2024 zijn ingediend. Deze gaan over eerder gepubliceerde actieplannen MVOI. 

Belangrijkste conclusies

• Actieplannen zijn in 2024 completer dan in voorgaande jaren. Er is meer aandacht voor borging van MVOI, monitoring, evaluatie, en de jaarplanning. Capaciteit en budget blijven aandachtspunten.
• De kwaliteit en diepgang van de rapportages verschillen sterk. Er is behoefte aan meer standaardisatie, om resultaten te vergelijken.
• Bijna alle actieplannen richten zich op de thema’s Klimaat, Circulariteit (inclusief biobased), en Social Return. Diversiteit & Inclusie en Ketenverantwoordelijkheid (ISV) krijgen minder aandacht. Eigen thema’s komen nauwelijks meer voor.
• De meeste actieplannen richten zich op sectoren zoals gebouwen, transport en vervoer, GWW en facilitaire diensten. GWW en facilitaire diensten lopen ook in de rapportages voorop.
• Organisaties monitoren vooral het proces. Daar wordt de MVI-zelfevaluatietool veel voor gebruikt. Slechts enkele organisaties meten daadwerkelijke impact, zoals CO2-reductie, circulariteit of sociale impact.
• Er zijn successen geboekt, zoals CO2-reductie, circulaire inkoop (minder afval) en sociale impact in de vorm van banen voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Doelen worden echter niet altijd gehaald door gebrek aan beleid, structuur, budget en capaciteit.
• MVOI krijgt vaker een plek in inkoopbeleid en strategie, maar de uitvoering blijft vaak afhankelijk van individuele medewerkers.
• De MVI-criteriatool is het meest genoemde instrument in de actieplannen. Voor rapportages is de MVI-zelfevaluatietool het meest gebruikte instrument. Er is behoefte aan een eenvoudige, betrouwbare tool die aansluit bij landelijke standaarden. En die proces én effectmonitoring ondersteunt.  
   

Belangrijke leerpunten

De belangrijke leerpunten op basis van de analyse:

• Neem systematische monitoring en evaluatie op in je actieplan. Gebruik daarvoor bijvoorbeeld de handreiking KPI’s voor monitoring van MVOI.
• Richt je actieplan op specifieke sectoren als GWW, gebouwen, vervoer en transport en facilitaire diensten. Neem sectorspecifieke doelen op in je actieplan.
• Besteed aandacht aan een aanbestedingskalender, jaarplanning en aan capaciteit en budget.
• Neem goede voorbeelden uit de gepubliceerde actieplannen over in je eigen actieplan.
• Betrek de hele organisatie.  Richt een brede werkgroep MVOI in en overleg regelmatig. Dit vergroot draagvlak en houdt maatschappelijke doelen op de agenda.
• Laat resultaten via interne en extern communicatie zien om betrokkenheid te vergroten.
• Gebruik de in de actieplannen meest genoemde instrumenten MVI-criteriatool en het Ambitieweb om MVOI te borgen en maak gebruik van de veelgebruikte MVI-zelfevaluatietool om je voortgang te meten en te rapporteren.
• Gebruik de PIANOo-formats voor het actieplan en het rapporteren daarover. Dit zorgt voor uniformiteit en vereenvoudigt monitoring en de jaarlijkse rapportage.

Download analyse

Bekijk de analyse van mei 2026.

Analyse mei 2024

In mei 2022 is het Manifest MVOI 2022-2025 gepubliceerd. Met de ondertekening van dit manifest committeerden bestuurders zich aan het opstellen en indienen van een actieplan MVOI. In de analyse van mei 2024 lees je over de stand van zaken en vind je extra handvatten voor het opstellen of verbeteren van een actieplan.

In totaal zijn er 27 plannen onderzocht voor de Analyse Actieplannen MVOI van 2024. Deze plannen zijn na de publicatie van het manifest en uiterlijk op 31 december 2023 ingediend bij PIANOo. Download de analyse van mei 2024.

Opdrachtgevers publicatie ‘Analyse Actieplannen MVOI’: IenW, BZK, EZK, BZ, SZW, OCW, LNV, UvW, IPO en VNG.