Monitor open standaarden 2026
Forum Standaardisatie doet doorlopend onderzoek naar het gebruik van open standaarden in aanbestedingen. Uit de Monitor Open Standaarden 2026 blijkt dat overheidsorganisaties nog steeds te weinig verplichte open standaarden uitvragen. In slechts 49% van de gevallen wordt om de verplichte open standaarden gevraagd. Dit percentage is al jaren nagenoeg gelijk. (oktober 2026)
Stagnatie in aanbestedingen
De cijfers tonen een aanhoudende stagnatie als het gaat om het uitvragen van open standaarden in aanbestedingen. In de 70 onderzochte aanbestedingen was in totaal 1080 keer een open standaard relevant, maar slechts 534 keer werd daar ook om gevraagd. Dit komt neer op 49 procent. Het percentage schommelt al 5 jaar rond de 50 procent, waarmee het openstandaardenbeleid een verzadigingspunt lijkt te hebben bereikt.
Maar het kán wel
Gelukkig zijn er ook positieve uitschieters: 15 aanbestedingen kregen het oordeel perfect, waaronder die van het ministerie van Defensie, het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, en de gemeenten Tilburg en Emmen.
Forum Standaardisatie roept op deze goede voorbeelden te volgen. Gebruik bijvoorbeeld de Beslisboom Open Standaarden of raadpleeg vergelijkbare aanbestedingen via de NORA.
Aanbevelingen aan bestuurders
Op bestuurlijk gebied doet Forum Standaardisatie op basis van de Monitor Open Standaarden 2025 de volgende voorstellen aan bestuurders van het Overheidsbreed Beleidsoverleg Digitale Overheid:
- Zorg voor controle vooraf op aanbestedingsdocumenten.
- Actualiseer de Instructie rijksdienst bij aanschaf van ICT-diensten of -producten.
- Onderzoek of het ‘Pas toe of leg uit’-beleid en de standaarden juridisch sterker verankerd kunnen worden.
- Geef daarbij prioriteit aan de toepassing van nog te weinig gebruikte veiligheidsstandaarden: DNSSEC, SPF, DKIM, IPv6, DMARC en DANE.
In een tijd waarin digitale soevereiniteit steeds urgenter wordt, is het belangrijk om te weten dat open standaarden daar een essentiële bijdrage aan leveren. De Staatssecretaris informeert de Tweede Kamer daarom over de voortgang via de Monitor Open Standaarden.
Monitoren
Lees de Monitor Open Standaarden 2026 op de website van Forum Standaardisatie. Deze pagina bevat ook de eerdere monitoren en rapportages.
Meer weten?
Wil je weten welke aanbestedingen beoordeeld zijn? Bekijk dan de pagina Alle aanbestedingen van de Monitor Open Standaarden 2026.