Terugblik webinar: Hoe helpt een concreet actieplan MVOI?

• Download in MP4 formaat MP4 | 933,26 MB
• Download in WEBM formaat WEBM | 203,12 MB
• Download in MP4 formaat MP4 | 211,12 MB

1 00:00:17:14 00:00:22:17
Goedemiddag. Hartelijk welkom
bij het webinar 'Aan de slag met MVOI'.

2 00:00:22:20 00:00:26:06
Vanmiddag gaan we met
een aantal tafelgasten kijken...

3 00:00:26:09 00:00:28:16
naar hoe een concreet actieplan helpt...

4 00:00:28:19 00:00:32:13
bij het implementeren van MVI
in jouw organisatie.

5 00:00:33:15 00:00:35:04
We doen dat in het komende uur.

6 00:00:35:07 00:00:39:10
We hebben tot pakweg vier uur de tijd om
dit mooie onderwerp met elkaar te bespreken.

7 00:00:39:13 00:00:41:22
En ik begin even
met wat praktische informatie.

8 00:00:42:00 00:00:45:10
Maar laat ik eerst mezelf voorstellen.
Dat is iets wat ik vaker vergeet.

9 00:00:45:13 00:00:51:21
Mijn naam is Hans Bloemendaal, adviseur MVOI
bij PIANOo en ik ben vandaag de host.

10 00:00:52:21 00:00:57:04
Praktische informatie, ik zei het al.
Jullie microfoons staan uit.

11 00:00:57:07 00:01:03:12
En de vragen die je wilt stellen,
stel je niet via de chat, maar via de V&A.

12 00:01:03:15 00:01:11:06
Vraag en Antwoord, of de Q&A, net hoe je
je taal hebt ingesteld in je scherm.

13 00:01:11:09 00:01:17:10
Je ziet alleen je eigen vragen en wij doen
ons best om alle vragen te beantwoorden.

14 00:01:17:13 00:01:20:04
We zijn ons ervan bewust
dat dat misschien niet lukt...

15 00:01:20:07 00:01:23:07
omdat het onderwerp
ook best wel veel vragen oproept.

16 00:01:23:10 00:01:27:22
Nogmaals, we doen ons best, maar wat er niet
beantwoord kan worden tijdens de uitzending…

17 00:01:28:00 00:01:30:00
daarop komen we op een later moment terug.

18 00:01:30:03 00:01:34:15
We sturen je dan een berichtje per e-mail
met het antwoord op jouw vraag.

19 00:01:34:18 00:01:40:01
Na afloop is de opname beschikbaar.
Die plaatsen we op de website van PIANOo.

20 00:01:40:04 00:01:42:22
Daar gaat wat tijd overheen.
We moeten ook ondertitelen...

21 00:01:43:00 00:01:46:05
en het moet op de website geplaatst worden.

22 00:01:46:08 00:01:50:00
Daarnaast, de presentatie
die jullie straks te zien krijgen...

23 00:01:50:03 00:01:54:12
de dia's die gedeeld worden,
worden ook met jullie gedeeld.

24 00:01:54:15 00:01:58:16
En we gaan jullie ook vragen
om wat evaluatievragen in te vullen.

25 00:02:00:01 00:02:02:00
Dat is de praktische informatie.

26 00:02:02:03 00:02:07:07
Dan kom ik eigenlijk aan de kennismaking met
de tafelgasten, de sprekers hier aan tafel.

27 00:02:08:17 00:02:10:17
Ik begin met Lisette van Heijningen.

28 00:02:10:20 00:02:14:13
Jij bent projectleider circulaire economie
bij de gemeente Hoeksche Waard.

29 00:02:14:16 00:02:17:12
Klopt.
-Misschien ook eerst even...

30 00:02:17:15 00:02:22:07
De gemeente Hoeksche Waard. Welke gemeenten
vallen daaronder? Welke regio zitten jullie?

31 00:02:22:10 00:02:25:16
Ik kan me voorstellen dat er kijkers zijn,
die daar ook in geïnteresseerd zijn.

32 00:02:25:19 00:02:28:17
Ja, we zitten op een hele mooie plek,
volgens mij.

33 00:02:28:20 00:02:32:02
Naast Dordrecht, onder Rotterdam.

34 00:02:32:05 00:02:35:13
En we werken bijvoorbeeld ook veel samen
met Nissewaard en Goeree.

35 00:02:35:16 00:02:40:00
We vallen onder de Zuid-Hollandse Delta.
Dat verzorgingsgebied, dus. Ja.

36 00:02:40:03 00:02:42:13
Oké, dat is de introductie van de gemeente.

37 00:02:42:16 00:02:46:01
En nu jij zelf.
Wat zit er zo in jouw werkpakket?

38 00:02:46:04 00:02:49:02
Ja, allereerst supermooi
dat we hier vanmiddag mogen zijn...

39 00:02:49:05 00:02:52:02
vanuit de gemeente Hoeksche Waard.
Ik ben inderdaad Lisette.

40 00:02:52:05 00:02:54:04
Ik ben projectleider circulaire economie.

41 00:02:54:07 00:02:58:23
En voor mijn rol ga ik eigenlijk heel
de organisatie door, heel de gemeente door.

42 00:02:59:01 00:03:01:24
En dat is enorm mooi.
Circulaire economie doe je niet alleen.

43 00:03:02:02 00:03:06:05
Daar heb je echt je collega's voor nodig,
op al die onderwerpen die dat behelst.

44 00:03:06:08 00:03:09:13
En daar ben ik eigenlijk
echt een aanjager en een verbinder in.

45 00:03:09:16 00:03:12:04
Maar mijn focus
ligt vooral op bouw en infra.

46 00:03:12:07 00:03:15:15
En intern ook samen
met mijn collega Richard...

47 00:03:15:18 00:03:20:01
een focus op inkoop, om dat echt
goed circulair van de grond te krijgen.

48 00:03:20:04 00:03:23:22
Mooi. Gaan we het straks
uitgebreid over hebben, Lisette.

49 00:03:24:00 00:03:25:11
Dan ga ik naar Richard.

50 00:03:25:14 00:03:29:13
Richard Brabers, strategisch adviseur inkoop
bij de gemeente Hoeksche Waard.

51 00:03:30:13 00:03:35:24
Richard, jij combineert het beleidsmatige
met het praktische, het uitvoerende.

52 00:03:36:02 00:03:40:12
En je bent aanjager van MVOI
binnen je organisatie.

53 00:03:40:15 00:03:42:05
Hoe is dat zo gekomen?

54 00:03:42:08 00:03:44:18
Inkoop is natuurlijk
een heel mooi en breed vak.

55 00:03:44:21 00:03:48:06
Ik ben zowel als strateeg,
maar soms ook tactisch werkzaam.

56 00:03:48:09 00:03:52:17
Maatschappelijk Verantwoorde Inkoop is
gewoon een heel belangrijk thema voor ons.

57 00:03:52:20 00:03:55:02
Zeker een aanjager met inkoop.

58 00:03:55:05 00:03:58:14
Misschien ben ik iets te bescheiden,
maar we doen het vooral ook samen.

59 00:03:58:17 00:04:01:23
Ik denk dat de kracht vooral is
dat er meerdere aanjagers zijn...

60 00:04:02:01 00:04:05:18
maar vanuit inkoop hebben we zeker
een belangrijke rol. Dat onderken ik niet.

61 00:04:05:21 00:04:10:22
Ja, en als ik aanjager zeg, dan denk ik
ook meteen aan motivatie en enthousiasme.

62 00:04:11:00 00:04:14:08
Is dat in jouw geval ook zo?
En als dat zo is, waar komt dat vandaan?

63 00:04:14:11 00:04:18:24
Dat is zeker zo.
Ik denk dat het moeten en willen is.

64 00:04:19:02 00:04:23:04
We moeten wel maatschappelijk verantwoord
inkopen, maar het is ook een stukje willen.

65 00:04:23:07 00:04:27:09
Dat je ook denkt: ik leef nu, maar
dit doe ik vooral voor de generatie na mij.

66 00:04:27:12 00:04:32:16
En dat besef was er al, maar misschien
komt dat steeds sterker in mij naar boven.

67 00:04:32:19 00:04:35:20
Ja. En is dat 'moeten'
ook een stukje politiek moeten?

68 00:04:36:20 00:04:41:06
Nee, ik denk dat de huidige tijden
daarom vragen. Het is niet alleen politiek.

69 00:04:41:09 00:04:46:03
Ik denk vooral ook, als je om je heen kijkt,
dat we ook niet anders kunnen, denk ik.

70 00:04:46:06 00:04:48:17
Dus dat 'moeten'
heeft eigenlijk heel veel facetten.

71 00:04:50:14 00:04:55:24
Oké. Naast mij zit Jenny van den Boogaard.

72 00:04:56:02 00:04:59:07
Jij bent collega bij mij.
Adviseur MVOI, net als ik.

73 00:05:00:23 00:05:06:22
Ik zie jou wel als een expert MVOI,
met meer dan 16 jaar ervaring in het vak.

74 00:05:07:00 00:05:12:04
Je werkt niet alleen voor PIANOo, je helpt
ook andere organisaties verder met dit onderwerp.

75 00:05:13:18 00:05:16:09
16 jaar.
Wat is jou in die tijd opgevallen?

76 00:05:16:12 00:05:19:08
Wat heb je meegemaakt?
Wat heb je zien gebeuren?

77 00:05:19:11 00:05:23:05
Ook 16 jaar geleden was het...
-Daar kun je uren over praten. Hou het kort.

78 00:05:23:08 00:05:26:07
Ook 16 jaar geleden
was het geen nieuw thema op de agenda.

79 00:05:26:10 00:05:30:17
Toen stond al op de inkoopagenda
om duurzaamheidsthema's mee te nemen.

80 00:05:30:20 00:05:34:03
Dat zie je ook in de historie.
Het gaat verder terug dan 16 jaar.

81 00:05:34:06 00:05:37:21
Maar we zien wel een versnelling
de afgelopen jaren. Niet alleen in thema's.

82 00:05:37:24 00:05:40:13
Je noemde het al Richard,
de noodzaak wordt hoger.

83 00:05:40:16 00:05:43:15
Dat zien we terug in de thema's
die op de inkoopkalender komen.

84 00:05:43:18 00:05:47:12
Het zijn er echt inmiddels zes,
zes thema's in het Nationaal Plan MVOI.

85 00:05:47:15 00:05:50:05
Ja, en die komen op een inkoopagenda
bij elkaar.

86 00:05:50:08 00:05:51:23
Daarnaast zien we een verbreding.

87 00:05:52:01 00:05:54:08
Dat MVOI niet meer alleen
bij de inkoop ligt...

88 00:05:54:11 00:05:57:11
maar echt een organisatieonderwerp
is geworden de laatste jaren.

89 00:05:57:14 00:06:03:08
De O. De O van opdrachtgever.
-Ja, de O van opdrachtgever.

90 00:06:03:11 00:06:07:20
Hoe eerder we met de opdrachtgever
gezamenlijk kijken naar ambities en doelen...

91 00:06:07:23 00:06:10:07
hoe meer resultaat
er eigenlijk uit voortkomt.

92 00:06:10:10 00:06:14:12
Maar niet alleen dat, ook vanuit de actie-
plannen waar we 't vandaag over gaan hebben.

93 00:06:14:15 00:06:18:12
En met het manifest wordt het eigenlijk
een organisatiestrategie, om te kijken:

94 00:06:18:15 00:06:21:23
wat wil je met je inkoop
op deze beleidsonderwerpen?

95 00:06:22:01 00:06:25:07
In het veld waar ik werk
met en voor organisaties...

96 00:06:25:10 00:06:30:07
die ook aan de start staan om dit onderwerp
aan te jagen of op te schalen...

97 00:06:30:10 00:06:36:01
zie ik ook dat het praktisch starten
eigenlijk de kern is.

98 00:06:36:04 00:06:42:14
Dus ga vanuit de energie aan de slag
en begin daar waar je al kan.

99 00:06:42:17 00:06:44:20
En daar ga ik vandaag
nog wel wat meer op in.

100 00:06:44:23 00:06:49:12
Ja, fijn. Ik praat nog even
met jou door, Jenny.

101 00:06:49:15 00:06:53:02
Want een belangrijke stap is ook...

102 00:06:53:05 00:06:57:10
om van reactief naar proactief te gaan
als het gaat om MVOI.

103 00:06:57:13 00:07:00:23
Zou je daar iets meer over kunnen vertellen?
-Ja, zeker.

104 00:07:01:01 00:07:06:12
Als het goed is, zie je ook de slide die we
hier ondersteunend op hebben aangeboden.

105 00:07:07:17 00:07:12:04
We zien bij veel organisaties dat het
startpunt een ad hoc invulling is van MVOI.

106 00:07:12:07 00:07:14:09
We zien bijna nergens dat dat niet gebeurt.

107 00:07:14:12 00:07:19:04
We zien nauwelijks dat er niks gebeurt
met een duurzaamheidselement in inkoop.

108 00:07:19:07 00:07:22:22
Maar dat het wat ad hoc gebeurt,
wellicht incidenteel, dat zien we wel.

109 00:07:23:00 00:07:26:02
En daar waar eigenlijk ambitie is
vanuit de organisatie...

110 00:07:26:05 00:07:29:14
om het wat meer te activeren
en structureler op te pakken...

111 00:07:29:17 00:07:33:04
kunnen eigenlijk de stappen
van het actieplan MVOI helpen.

112 00:07:33:07 00:07:35:19
Die kunnen helpen om het doelgerichter...

113 00:07:35:22 00:07:38:12
zoals het hier ook op de slide staat,
aan te vliegen.

114 00:07:38:15 00:07:40:18
Dat betekent dat je vanuit dat actieplan...

115 00:07:40:21 00:07:43:12
daar komen we straks op terug,
daar zijn formats voor...

116 00:07:43:15 00:07:46:22
maar dat je eigenlijk op een pad loopt
waarin je ook iets zegt over:

117 00:07:47:00 00:07:49:09
wat zijn nou onze doelstellingen
op dit onderwerp?

118 00:07:49:12 00:07:53:12
Misschien doen we eigenlijk al heel veel
als we naar de organisatie kijken.

119 00:07:53:15 00:07:56:16
Of als we eens met de mensen praten
binnen onze organisatie.

120 00:07:56:19 00:07:59:20
Welke thema's staan bij ons hoog
op de beleidsagenda?

121 00:07:59:23 00:08:04:05
En zijn dus ook keuzes die we kunnen maken
in de stappen vooruit.

122 00:08:04:08 00:08:06:16
In dat actieplan
hoort ook een uitvoeringsplan...

123 00:08:06:19 00:08:11:23
waarbij je vanuit die beleidskant zegt:
hoe gaan we dat nu toepassen en waar dan?

124 00:08:12:01 00:08:16:07
Wat zijn nu kansrijke categorieën,
kansrijke aanbestedingen...

125 00:08:16:10 00:08:19:20
waarbij we dat dit jaar
misschien wel kunnen gaan vormgeven?

126 00:08:19:23 00:08:23:06
En uiteindelijk zegt een actieplan
ook iets over de borging.

127 00:08:23:09 00:08:25:01
Waar moeten we dat nou borgen?

128 00:08:25:04 00:08:28:18
Welke processen en welke instrumenten
hebben wij nodig?

129 00:08:28:21 00:08:33:06
Misschien soms wel capaciteit, maar ook,
als wij onze ambities hebben geformuleerd...

130 00:08:33:09 00:08:38:03
hoe meten we dan en rapporteren we weer
over dat wat we hebben gerealiseerd?

131 00:08:38:06 00:08:41:18
En vandaag praten we eigenlijk
over die stap van activering:

132 00:08:41:21 00:08:45:00
Ik heb de wil om het nu
wat proactiever te agenderen.

133 00:08:45:03 00:08:48:00
En vooral met het voorbeeld
van de Hoeksche Waard.

134 00:08:48:03 00:08:51:15
Hoe creëren we dat dan?
-Ja. Oké.

135 00:08:52:17 00:08:55:07
Daar gaan we inderdaad
uitgebreid over doorpraten.

136 00:08:55:10 00:09:00:11
Maar we beginnen met een pollvraag.

137 00:09:00:14 00:09:05:08
En die gaat over
wie er betrokken zouden moeten zijn...

138 00:09:05:11 00:09:09:06
bij het onderwerp MVOI
binnen je organisatie.

139 00:09:12:09 00:09:15:02
Jullie gaan een aantal antwoorden
op je scherm zien...

140 00:09:15:05 00:09:20:21
en er zijn meer antwoorden mogelijk, dus je
kan ook meerdere keuzes maken.

141 00:09:20:24 00:09:22:20
Ik ga het rijtje af:

142 00:09:22:23 00:09:26:21
Zijn het bestuurders die meer betrokken
zouden moeten worden? Beleidsafdelingen?

143 00:09:26:24 00:09:31:10
Zijn het juist de interne opdrachtgevers
die we er meer bij zouden willen betrekken?

144 00:09:31:13 00:09:37:00
Of zijn het contractmanagers die later
vaak in beeld komen, terecht of onterecht?

145 00:09:37:03 00:09:39:13
Of zijn het inkopers?

146 00:09:41:21 00:09:46:13
Het gaat best hard met de antwoorden,
maar ik ga toch alvast even snel vragen.

147 00:09:46:16 00:09:47:21
Richard, wat denk jij?

148 00:09:47:24 00:09:51:08
Je vraagt natuurlijk vooral meer betrokken.
-Niet wat jij denkt.

149 00:09:51:11 00:09:55:13
Wat denk jij dat het publiek nu antwoordt?
Welke kant het opgaat?

150 00:09:55:16 00:09:59:13
Ik vermoed de interne opdrachtgevers. Ja.

151 00:10:01:08 00:10:03:05
Lisette, wat denk jij?
-Ik denk dat ook.

152 00:10:03:08 00:10:05:03
Maar je hebt ze allemaal nodig.
-Ja.

153 00:10:06:03 00:10:10:14
Lisette, ik denk dat jij er het dichtst
bij zit, want het gaat bijna gelijk op.

154 00:10:10:17 00:10:16:07
Ik zie de percentages. Bestuurders:
62 procent, beleidsmedewerkers: 52 procent.

155 00:10:16:10 00:10:21:00
Interne opdrachtgevers: 62 procent.
Contractmanagers ook.

156 00:10:21:03 00:10:25:20
En inkopers, dat is het laagste,
maar altijd nog 48 procent.

157 00:10:25:23 00:10:29:18
Ik denk dat misschien het uitgangspunt is
dat die inkoper...

158 00:10:29:21 00:10:34:13
er toch al bij betrokken is, en dat het gaat
om andere mensen erbij willen betrekken.

159 00:10:37:17 00:10:42:07
Ja, een interessante score, denk ik, Jenny.

160 00:10:42:10 00:10:46:13
Ja, had jij dit verwacht,
dat het zo gelijk op zou gaan?

161 00:10:46:16 00:10:50:06
Nee, ik had misschien wel de neiging gehad
dat we misschien beleid...

162 00:10:50:09 00:10:52:10
of misschien wel het bestuursniveau.

163 00:10:52:13 00:10:54:22
Maar dat zegt maar weer dat er
in heel veel organisaties...

164 00:10:55:00 00:10:56:17
misschien een andere aanjager is...

165 00:10:56:20 00:11:00:23
en dat het net weer anders is,
door de plek waar het vandaan komt.

166 00:11:01:01 00:11:03:18
Wat ik zelf wel heel treffend vind,
als we praten over...

167 00:11:03:21 00:11:06:20
de doelgroepen die wel in het lijstje
bij jou genoemd worden...

168 00:11:06:23 00:11:12:20
is dat de beleidsafdelingen natuurlijk
enerzijds leidend zijn voor het beleid.

169 00:11:12:23 00:11:16:03
Ze bepalen eigenlijk de richting
en de koers voor het inkoopbeleid.

170 00:11:16:06 00:11:18:21
Aan de andere kant
vind ik het altijd zo interessant...

171 00:11:18:24 00:11:21:19
om beleid ook aan tafel te hebben,
in de inkoop zelf.

172 00:11:21:22 00:11:26:12
En als adviseur of als consultant
in een traject te betrekken...

173 00:11:26:15 00:11:32:00
en vanuit die hoedanigheid weer vanuit
beleidsperspectief je input te geven.

174 00:11:32:03 00:11:34:19
Een goed voorbeeld
dat we ook zien in de actieplannen...

175 00:11:34:22 00:11:40:23
is dat het echt benoemen van inkoop,
ook in de beleidsdocumentaties...

176 00:11:41:01 00:11:44:17
het groenbeleid, het duurzaamheidsbeleid,
dat dat ook heel erg helpt...

177 00:11:44:20 00:11:49:08
waardoor je dus de duidelijkere loop maakt,
van: we gaan het in de praktijk ook doen...

178 00:11:49:11 00:11:52:24
en we rapporteren daar ook over
in onze beleidsmatige rapportages.

179 00:11:53:02 00:11:57:06
Dus dat vind ik wel een mooi voorbeeld
van wat we zien in de actieplannen.

180 00:11:57:09 00:12:01:13
Ja, de bestuurder, daar ga ik straks het
woord vooral aan de Hoeksche Waard laten...

181 00:12:01:16 00:12:03:15
die daar een mooi voorbeeld over hebben.

182 00:12:03:18 00:12:09:01
En de interne opdrachtgever, ik denk dat
dat een dialoog kan zijn, wie dat dan is.

183 00:12:09:04 00:12:14:03
Maar ook daar zien we in de praktijk
mensen die zeggen:

184 00:12:14:06 00:12:18:15
onze interne opdrachtgever is welwillend,
maar ook zeker opdrachtgevers die...

185 00:12:18:18 00:12:23:00
niet weerstand, maar in eerste instantie
nog wat huiverig zijn om te starten.

186 00:12:23:03 00:12:27:10
Dus ik kan me voorstellen dat ook, hoe ga ik
nou met die interne opdrachtgever om...

187 00:12:27:13 00:12:31:12
en hoe betrek ik diegene, dat dat
echt wel een vraag is die uit de poll komt.

188 00:12:31:15 00:12:37:11
Ja, mee eens. Ik denk dat dat ook wel
het beeld is dat we herkennen. Ja.

189 00:12:39:18 00:12:42:00
Nou, jij noemde al voorbeelden.
Hoeksche Waard.

190 00:12:42:03 00:12:47:01
We gaan uitgebreid op MVOI
binnen jullie organisatie in.

191 00:12:48:09 00:12:54:18
In eerste instantie was MVOI
eigenlijk vanuit de inkoop geagendeerd.

192 00:12:55:23 00:12:58:10
Hoe is dat destijds in zijn werk gegaan?

193 00:12:58:13 00:13:01:12
Klopt. We zijn onlangs toegetreden
als manifestpartij...

194 00:13:01:15 00:13:04:09
en het was eigenlijk al eerder
een keer geagendeerd.

195 00:13:04:12 00:13:07:02
Maar destijds is het eigenlijk
bestuurlijk aangehouden.

196 00:13:07:05 00:13:10:10
Ik wil wel benadrukken
dat we het toen niet niet[MO1.1] belangrijk vonden.

197 00:13:10:13 00:13:13:13
Maar we kregen toen eigenlijk
een paar vragen terug, van:

198 00:13:13:16 00:13:18:06
Waar verbinden we ons aan?
Wat gaat de capaciteit hiervoor zijn?

199 00:13:18:09 00:13:23:16
En vier jaar geleden konden we die vragen
eigenlijk niet goed beantwoorden.

200 00:13:24:22 00:13:30:00
En dan merk je gewoon, als je het alleen
vanuit inkoop aanvliegt of inbrengt...

201 00:13:30:03 00:13:34:08
dat je dan te weinig antwoorden hebt
op die vragen.

202 00:13:34:11 00:13:38:07
Dat er te veel vragen zijn, van: kun je
het waarmaken? Waar verbinden we ons aan?

203 00:13:38:10 00:13:40:19
Dus we hebben het eigenlijk
opnieuw geagendeerd.

204 00:13:40:22 00:13:43:07
Ja, en toen?

205 00:13:45:07 00:13:50:21
Dat is misschien wel een leuk haakje, want het
ging er net om: wie moet je meer betrekken?

206 00:13:50:24 00:13:55:10
Ja, ik heb ook een foto meegenomen
van ons ondertekenmoment.

207 00:13:55:13 00:13:59:07
En eigenlijk zie je op deze foto
zowel bestuur staan, inkoop...

208 00:13:59:10 00:14:01:17
beleid, maar ook interne opdrachtgevers.

209 00:14:02:17 00:14:05:01
Dus je hebt je zaakjes goed voor elkaar.

210 00:14:05:04 00:14:07:15
Of misschien wel geleerd van de vorige keer.

211 00:14:07:18 00:14:10:13
Voor ons wel een belangrijke les,
maar je merkt gewoon...

212 00:14:10:16 00:14:12:12
dat er gewoon heel veel motivatie zit.

213 00:14:12:15 00:14:18:05
En dat je zo'n moment vooral moet benutten
om er nog meer energie aan te geven.

214 00:14:19:23 00:14:24:10
En het is misschien wel heel praktisch
wat ik nu laat zien...

215 00:14:24:13 00:14:27:11
maar we hebben er ook
bewust voor gekozen...

216 00:14:27:14 00:14:30:20
Ik laat even een andere foto zien.
Ik heb meerdere foto's meegenomen.

217 00:14:30:23 00:14:35:04
We hebben ook gezegd: we gaan niet
in de collegevergadering laten tekenen...

218 00:14:35:07 00:14:37:14
maar we maken er een apart moment van.

219 00:14:37:17 00:14:41:12
En dat is natuurlijk echt maar even
een kwartiertje, half uurtje.

220 00:14:41:15 00:14:45:13
Maar wel gewoon dat moment, om er echt
een feestelijk moment van te maken.

221 00:14:45:16 00:14:49:20
Ja. Ik heb ook wel eens binnen
een organisatie gehoord dat mensen...

222 00:14:49:23 00:14:53:04
specifiek daarvoor naar kantoor kwamen.
Was dat bij jullie ook zo?

223 00:14:53:07 00:14:57:13
Was bij ons ook, dat er echt...
Ja, we hebben best een groep uitgenodigd.

224 00:14:57:16 00:15:00:20
Een aantal daarvan
kwamen daarvoor naar kantoor.

225 00:15:00:23 00:15:04:01
Ja, dat vonden wij wel heel positief ook,
en...

226 00:15:05:12 00:15:08:21
Dat we daarna ook natuurlijk gewoon
nog een heel leuk aandenken hebben.

227 00:15:08:24 00:15:13:17
Dit hangt natuurlijk bij ons aan de muur
en dat zorgt voor continue bewustwording.

228 00:15:13:20 00:15:17:00
Ja, heel mooi.

229 00:15:17:03 00:15:19:07
Net zei je dat er veel vragen
gesteld waren...

230 00:15:19:10 00:15:21:22
waar jullie vier jaar terug
geen antwoord op hadden.

231 00:15:22:00 00:15:25:08
Ik kan me voorstellen dat diezelfde vragen
nu weer boven kwamen.

232 00:15:25:11 00:15:27:03
Had je daar nu wel een antwoord op?

233 00:15:27:06 00:15:31:13
Was de aanvliegroute dusdanig anders
dat die vragen eigenlijk achterwege bleven?

234 00:15:31:16 00:15:34:01
Ja, sommige vragen
vind ik nog steeds lastig, hoor.

235 00:15:34:04 00:15:37:01
Als je een manifest
in een collegevoorstel inbrengt...

236 00:15:37:04 00:15:40:15
dan krijg je de vraag: welke financiële
middelen zijn hiermee gemoeid?

237 00:15:40:18 00:15:43:13
Dat is gewoon een standaard paragraaf
in je voorstel.

238 00:15:43:16 00:15:47:08
Het is op dit moment nog steeds lastig,
maar ook: hoeveel uren kost het?

239 00:15:47:11 00:15:49:23
Dat kun je natuurlijk
in de middelen terugberekenen.

240 00:15:50:01 00:15:52:14
Maar anderzijds
kunnen wij ook gewoon motiveren nu…

241 00:15:52:17 00:15:57:16
we hebben capaciteit,
we kunnen deze ambities waarmaken...

242 00:15:57:19 00:16:03:17
en we komen later terug met concretere
voorstellen, bijvoorbeeld een actieplan.

243 00:16:03:20 00:16:08:05
En dan kan je natuurlijk wel
concreter die vragen beantwoorden.

244 00:16:08:08 00:16:11:04
Ik denk dat we het heel mooi
integraal aangevlogen hebben...

245 00:16:11:07 00:16:13:24
en ook heel veel relevante haakjes hadden.

246 00:16:14:02 00:16:17:21
Ja, dus dat hebben we, denk ik,
heel mooi met elkaar juist aangevlogen.

247 00:16:17:24 00:16:21:03
Ja, je komt niet met lege handen.
Er staat al heel wat.

248 00:16:21:06 00:16:23:18
Dus het is veel makkelijker
om die handtekening te zetten.

249 00:16:23:21 00:16:29:02
Exact. Ja. En het past ook heel goed bij een
aantal zaken die we al in gang gezet hadden.

250 00:16:29:05 00:16:33:02
Dus het voelde ook als een heel mooi moment
om hierop in te stappen.

251 00:16:33:05 00:16:35:23
En, een onderwerp waar we later
nog op terugkomen, hoor...

252 00:16:36:01 00:16:38:12
maar helpt het dan ook om bijvoorbeeld...

253 00:16:38:15 00:16:42:15
al die ketensamenwerking in werking
te hebben gezet en in de regio al...

254 00:16:42:18 00:16:44:10
Ja, zeker. Dat helpt. Ja.

255 00:16:44:13 00:16:46:19
Ja, je hebt daar toch ook
een voorbeeldfunctie.

256 00:16:46:22 00:16:51:05
En die handschoen pakken we op.
-Ja.

257 00:16:51:08 00:16:56:02
En je zei het denk ik zelf ook,
we zijn natuurlijk onlangs toegetreden.

258 00:16:56:05 00:17:01:02
Dat had natuurlijk eerder gekund,
maar voor ons was dit wel het juiste moment.

259 00:17:01:05 00:17:04:04
Ja. Misschien ook wel een goede les.

260 00:17:04:07 00:17:06:20
Kies het juiste moment
om het op tafel te leggen.

261 00:17:06:23 00:17:12:18
Ja, en je had het net over
het voorbeeld geven.

262 00:17:12:21 00:17:16:08
Dat doe je ten opzichte
van andere overheden om jullie heen...

263 00:17:16:11 00:17:19:19
maar ook richting de markt.
-Zeker richting de markt. Ja, zeker.

264 00:17:19:22 00:17:22:14
Ja, heel kort, we zijn
een ketensamenwerking opgestart...

265 00:17:22:17 00:17:25:17
met allemaal partijen uit de bouw en infra
uit de regio.

266 00:17:25:20 00:17:29:17
Nissewaard en Goeree-Overflakkee
doen ook mee.

267 00:17:30:17 00:17:33:23
En ja, we zitten daar gewoon
als opdrachtgever aan tafel.

268 00:17:34:01 00:17:38:08
En het is gewoon wel echt belangrijk
dat we ook richting de markt laten zien...

269 00:17:38:11 00:17:42:21
welke ambities we hebben.
En dat begint bij een aanbesteding.

270 00:17:42:24 00:17:47:03
Dus vanuit die hoedanigheid
vinden we dit echt wel heel belangrijk.

271 00:17:47:06 00:17:50:12
We hebben daar echt een voorbeeldfunctie
die we kunnen geven.

272 00:17:50:15 00:17:52:07
Ja, oké.

273 00:17:55:04 00:17:57:11
Ja, ik zie een vraag binnenkomen.

274 00:17:57:14 00:18:01:04
Overigens, schroom niet.
Stel je vragen als je die hebt.

275 00:18:01:07 00:18:04:04
We zitten hier ook
om vragen te beantwoorden.

276 00:18:04:07 00:18:07:07
Leuk,
interactief ook meteen om dat te doen.

277 00:18:07:10 00:18:12:14
Die ene vraag, die gaat dan
over de rol van een wethouder.

278 00:18:12:17 00:18:15:03
Misschien kan je hem breder trekken,
in het bestuur.

279 00:18:15:06 00:18:21:07
Maar die handtekening wordt gezet.
Speelt die dan later ook nog een rol?

280 00:18:25:09 00:18:32:21
Ja. Kijk, zodra er een handtekening staat,
is het vrijblijvende eraf.

281 00:18:32:24 00:18:36:18
Zo voelt het voor mij. Ik hoop voor de rest
van m'n collega's om me heen ook.

282 00:18:36:21 00:18:41:08
Maar dat is wat mij betreft het startschot
om hier met elkaar mee aan de slag te gaan.

283 00:18:41:11 00:18:45:03
Dat betekent ook dat jullie terugkoppelen
naar bestuur, kan ik me voorstellen.

284 00:18:45:06 00:18:50:10
Ja, het lijkt mij meer dan logisch dat je
diegene meeneemt in de stappen die je zet.

285 00:18:50:13 00:18:55:17
En hopelijk wordt diegene dan nog meer
een ambassadeur dan hij nu al is.

286 00:18:55:20 00:18:59:07
En ik zit even na te denken,
want wij zijn ook wel zoekende geweest.

287 00:18:59:10 00:19:04:03
We zijn nu bezig met de volgende stappen,
bijvoorbeeld een duurzaam inkoophandboek.

288 00:19:04:06 00:19:07:08
We hebben wel gedacht:
op welk niveau laat je dat dan agenderen?

289 00:19:07:11 00:19:10:20
Misschien is dat meer op directieniveau,
maar anderzijds...

290 00:19:10:23 00:19:13:17
is ons streven wel, ons uitgangspunt...

291 00:19:13:20 00:19:18:16
dat we ook gewoon bijvoorbeeld in het college
agenderen, al is het maar ter info.

292 00:19:18:19 00:19:24:05
Maar wel steeds terugkoppeling te geven.
-Ja. Zo hou je het ook op de agenda.

293 00:19:24:08 00:19:30:07
Ja, klopt. Oké, we gaan door
naar de volgende pollvraag.

294 00:19:31:09 00:19:33:16
Ook hier zijn weer meer antwoorden
mogelijk...

295 00:19:33:19 00:19:37:05
want we gaan langzamerhand
wat meer de praktijk in.

296 00:19:37:08 00:19:41:24
We gaan kijken naar hoe je kan werken
met een actieplan, wat daarbij komt kijken.

297 00:19:42:02 00:19:45:15
En ik kan me best voorstellen
dat er mensen zijn die zeggen:

298 00:19:45:18 00:19:50:10
Ja, actieplan. Er zitten toch
best wel wat lastige aspecten aan.

299 00:19:50:13 00:19:53:07
Nou, we hebben in de pollvragen
vier mogelijkheden gegeven.

300 00:19:53:10 00:19:57:24
Ik kan me voorstellen dat er misschien
nog wel meer zijn, maar je kan kiezen uit:

301 00:19:58:02 00:20:00:23
Nou, we weten eigenlijk niet eens
waar we moeten beginnen.

302 00:20:01:23 00:20:05:06
Het is lastig om de juiste mensen
bij elkaar te krijgen voor input.

303 00:20:06:24 00:20:11:06
Het is lastig om die concrete vertaalslag
van beleid naar praktijk te maken.

304 00:20:11:09 00:20:16:13
En last, but not least, het verkrijgen
van het akkoord door het bestuur.

305 00:20:16:16 00:20:18:22
Wat is nou het meest lastige?

306 00:20:24:14 00:20:26:23
Hij bouwt weer langzaam op.

307 00:20:28:06 00:20:30:17
Het lijkt er op
dat het een nek-aan-nek race is...

308 00:20:30:20 00:20:34:12
tussen de juiste mensen bij elkaar
en de concrete vertaalslag.

309 00:20:34:15 00:20:39:05
Het goede nieuws is dat de meeste mensen
toch wel weten waar je moet beginnen.

310 00:20:41:01 00:20:45:04
Een klein percentage, ongeveer een kwart,
zegt daar nog moeite mee te hebben.

311 00:20:45:07 00:20:46:22
De helft ongeveer met:

312 00:20:47:00 00:20:50:14
Het is moeilijk om de juiste mensen
bij elkaar te krijgen voor input.

313 00:20:50:17 00:20:53:24
Iets meer dan de helft:
Concrete vertaalslag van beleid naar praktijk.

314 00:20:54:02 00:20:58:16
En heel weinig: Het verkrijgen
van akkoord door het bestuur.

315 00:21:00:02 00:21:04:11
Ik kan overigens wel zeggen dat die
laatste stap best tijdrovend kan zijn.

316 00:21:04:14 00:21:06:24
Ik weet niet hoe jullie ervaring is...

317 00:21:07:02 00:21:12:06
maar ik heb best wel de ervaring
dat zoiets lang kan duren...

318 00:21:12:09 00:21:14:16
voor die handtekening er uiteindelijk staat.

319 00:21:14:19 00:21:18:22
Het helpt natuurlijk als je al het nodige
goed hebt voorbereid, kan ik me voorstellen.

320 00:21:19:00 00:21:21:08
Uiteraard.
-Ja.

321 00:21:22:18 00:21:26:02
Lisette, wat zou jouw antwoord zijn?
Wat vond jij het lastigste?

322 00:21:26:05 00:21:29:09
Of vind je het lastigste?
-Ik ben misschien een beetje eigenwijs...

323 00:21:29:12 00:21:32:08
maar mijn antwoord staat er
niet echt tussen. Een beetje.

324 00:21:32:11 00:21:36:17
Ik zou zeggen de concrete vertaalslag
van praktijk naar beleid.

325 00:21:36:20 00:21:40:23
Dus juist heel erg vanuit de praktijk.
Er kan al zoveel.

326 00:21:41:01 00:21:45:24
Daar kunnen we van leren. En laten we
dat dan als standaard meenemen.

327 00:21:46:02 00:21:49:18
Als hopelijk nieuwe standaard voor
toekomstige aanbestedingen, ook in beleid.

328 00:21:49:21 00:21:52:08
Zo proberen we het in de Hoeksche Waard
aan te vliegen.

329 00:21:52:11 00:21:55:04
Echt vanuit de praktijk.
Wat kan er al, wat gebeurt er al?

330 00:21:55:07 00:21:58:12
En dat mee te nemen naar binnen.
-Ja, dat is iets waar je aan werkt.

331 00:21:58:15 00:22:02:16
En als je nou terugkijkt naar wat jullie
gedaan hebben en achter de rug hebben...

332 00:22:02:19 00:22:04:14
wat was dan het lastigste?

333 00:22:04:17 00:22:07:20
Was dat dat je nog niet wist
waar je moest beginnen?

334 00:22:07:23 00:22:10:10
Of had je moeite om wat mensen
bij elkaar te krijgen?

335 00:22:10:13 00:22:16:14
Ja, het is toch nog steeds wel lastig
om die praktijk te vertalen naar beleid.

336 00:22:16:17 00:22:23:17
Dus mijn antwoord zou alsnog wel dat zijn,
maar dan starten we bij de praktijk.

337 00:22:25:07 00:22:28:10
Bij mij net andersom eigenlijk.
Toch van beleid naar praktijk toe.

338 00:22:28:13 00:22:30:11
Ja. Leg eens uit.

339 00:22:31:11 00:22:35:16
Ja, we hebben de afgelopen tijd
best veel pilots gedaan als gemeente.

340 00:22:35:19 00:22:39:18
Dus we doen echt wel wat,
maar je wil toch meer standaarden maken.

341 00:22:39:21 00:22:44:24
En dan wil je toch vooral het beleid
in concrete praktijkstandaarden formuleren.

342 00:22:45:02 00:22:49:01
Als je dat hebt, dan heb je volgens mij
ook gewoon een brede groep...

343 00:22:49:04 00:22:51:12
die er praktisch mee aan de slag kan.

344 00:22:51:15 00:22:54:21
En het woord praktisch
gaat vandaag misschien vaker vallen...

345 00:22:54:24 00:22:56:17
maar dat vinden wij heel belangrijk.

346 00:22:56:20 00:22:59:20
En het mooie is, we willen hetzelfde.
We willen juist opschalen.

347 00:22:59:23 00:23:02:24
Maar dan is de aanvliegroute
net iets anders, maar...

348 00:23:03:02 00:23:04:19
Leuk. Mooi om te horen.

349 00:23:06:16 00:23:10:13
Jenny, we gaan inderdaad,
je noemde het al...

350 00:23:10:16 00:23:15:02
het woord praktijk zal wel vaker vallen
vandaag, maar we gaan ook kijken naar...

351 00:23:15:05 00:23:20:00
welke tools je kunt gebruiken uiteindelijk.
Dat speelt een beetje in op de vraag:

352 00:23:20:03 00:23:22:22
waar moet je beginnen
en welke tools kan ik dan beetpakken?

353 00:23:23:00 00:23:26:08
Maar in de tools zit natuurlijk ook,
bijvoorbeeld...

354 00:23:26:11 00:23:31:23
een tool waarbij je er juist voor zorgt
dat je de juiste mensen bij elkaar krijgt.

355 00:23:32:01 00:23:36:00
Zou jij ons daar deelgenoot van kunnen maken
aan de hand van een paar dia's?

356 00:23:36:03 00:23:39:17
Ja. Nou, inmiddels zijn de tools
behoorlijk uitgebreid.

357 00:23:39:20 00:23:42:23
Wat er is om eigenlijk
dit traject te starten.

358 00:23:43:01 00:23:46:14
Zo kun je op de PIANOo website
heel veel vinden over een actieplan...

359 00:23:46:17 00:23:48:22
en heb je zelf het format beschikbaar...

360 00:23:49:00 00:23:53:03
en vind je ook over sommige tools
wat duidelijker en verdiepende uitleg...

361 00:23:53:06 00:23:55:12
of handreikingen
hoe je daarmee om kan gaan.

362 00:23:55:15 00:23:58:20
Maar één van de twee tools
die ik er vandaag uitlicht...

363 00:23:58:23 00:24:02:23
om wat meer ambitie
of focus te bepalen, is deze.

364 00:24:03:01 00:24:06:16
En dat is dus per thema.
De slide zegt het al.

365 00:24:06:19 00:24:09:15
Je ziet eigenlijk aan de linkerkant
de zes thema's.

366 00:24:09:18 00:24:13:24
Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en
inkoopthema’s. Ik had ze in het begin al genoemd.

367 00:24:14:02 00:24:17:12
En je zou kunnen zeggen,
als je naar de organisatie kijkt:

368 00:24:17:15 00:24:21:09
waar zitten wij eigenlijk
met het thema op dit moment?

369 00:24:21:12 00:24:26:04
En die inventarisatie, die is zo groot
of zo klein als je hem wil maken.

370 00:24:26:07 00:24:30:06
Kan ook zijn, we gaan langs alle teams
en we kijken wat we nu al doen.

371 00:24:30:09 00:24:34:13
Of we kijken naar onze aanbestedingen
die we de laatste jaren hebben gedaan...

372 00:24:34:16 00:24:37:24
en hoe wij daar bepaalde onderwerpen
wel of niet in hebben meegenomen.

373 00:24:38:02 00:24:40:13
Het kan ook betekenen:
we kijken naar ons beleid...

374 00:24:40:16 00:24:44:00
en waar hebben we ook al haakjes
en waar hebben we zaken opgeschreven?

375 00:24:44:03 00:24:46:05
In mijn ervaring werkt het heel erg goed...

376 00:24:46:08 00:24:49:10
om het samen met juist de betrokkenen
die ik net benoemde...

377 00:24:49:13 00:24:51:20
de teams, de opdrachtgevers en beleid...

378 00:24:51:23 00:24:55:04
om dit soort sessies met elkaar te doen
en mondeling door te spreken.

379 00:24:55:07 00:24:58:05
Dat geeft al meteen een energie.

380 00:24:58:08 00:25:02:03
Ik hoor jou hier ook zeggen: Beleid
aan de ene kant, praktijk aan de andere.

381 00:25:02:06 00:25:04:00
Heel herkenbaar.
-Ja, denk ik ook.

382 00:25:04:03 00:25:08:08
En wat dat kan creëren,
is een overzicht zoals hier op de slide...

383 00:25:08:11 00:25:11:21
waarin je kan zien: waar staan we
op dit moment met een bepaald thema...

384 00:25:11:24 00:25:15:09
binnen onze inkooppraktijk
en willen we daarin groeien?

385 00:25:15:12 00:25:19:09
Is bijvoorbeeld onze beleidsambitie daar
hoger dan onze huidige praktijk?

386 00:25:19:12 00:25:21:09
En willen wij daar dus een stap zetten?

387 00:25:21:12 00:25:23:21
Maar het geeft ook de mogelijkheid
om te focussen.

388 00:25:23:24 00:25:26:17
Soms zie ik in wat kleinere settings
of in organisaties...

389 00:25:26:20 00:25:30:15
waarbij er een aantal onderwerpen
heel erg duidelijk meer focus krijgen...

390 00:25:30:18 00:25:33:05
dat er ook gekozen wordt
voor bepaalde onderwerpen...

391 00:25:33:08 00:25:35:15
en er vanuit dat onderwerp
dus meer groei is.

392 00:25:35:18 00:25:41:09
Soms zie je een onderwerp als social return,
dat is al wat bekender, op de agenda.

393 00:25:41:12 00:25:43:17
Dat dat wellicht al wat verder is
in de tijd...

394 00:25:43:20 00:25:47:22
dan een onderwerp als diversiteit
of inclusie, of zelfs wel biodiversiteit.

395 00:25:48:00 00:25:52:09
En dat dat dus een ander startpunt heeft
en een ander stappenplan, naar voren toe.

396 00:25:52:12 00:25:56:11
Maar door zoiets in te vullen,
heb je eigenlijk al een inzicht...

397 00:25:56:14 00:25:58:17
waar je staat en waar je naartoe beweegt.

398 00:25:58:20 00:26:03:19
Een tweede tool die we zien,
en deze zijn niet aan elkaar gekoppeld...

399 00:26:03:22 00:26:08:17
dus kijk niet naar de waardes die je ziet
in de tabellen, maar is het ambitieweb.

400 00:26:08:20 00:26:13:15
En je kan het ambitieweb toepassen
op een project, op je gehele organisatie...

401 00:26:13:18 00:26:16:17
maar ik zie dat het ook wel eens
wordt toegepast op een domein.

402 00:26:16:20 00:26:21:18
Bijvoorbeeld het facilitaire inkoopdomein,
het sociaal domein of het GWW-domein.

403 00:26:21:21 00:26:25:19
En je zou kunnen zeggen: Wat zijn nou
eigenlijk op die thema's onze ambities?

404 00:26:25:22 00:26:29:02
En je ziet drie ambities:
de wettelijke minimumambitie...

405 00:26:29:05 00:26:32:04
een bovengemiddelde ambitie
of een topprioriteit.

406 00:26:32:07 00:26:36:01
Als je zoiets invult, je kunt je voorstellen,
misschien wel op een project...

407 00:26:36:04 00:26:39:23
geeft dat meteen handvatten voor:
wat willen wij hier meenemen als criteria?

408 00:26:40:01 00:26:43:16
Gaan wij met de MVI-criteriatool
naar de minimumeisen kijken...

409 00:26:43:19 00:26:48:09
wat een van de tools is, of gaan wij echt
hier in gunning of in samenwerking...

410 00:26:48:12 00:26:51:18
of zelfs in groei met de markt
gezamenlijk kijken...

411 00:26:51:21 00:26:54:14
naar wat wij op dat element
of dat thema zouden willen?

412 00:26:54:17 00:27:00:16
Dus een ambitieweb toepassen
kan ook weer heel veel inzichten geven...

413 00:27:00:19 00:27:03:09
voor de praktijk,
om het daarna toe te passen.

414 00:27:03:12 00:27:08:12
Ja. Het wordt natuurlijk veel gebruikt voor
aanbestedingen, individuele aanbestedingen.

415 00:27:08:15 00:27:10:23
Maar jij zegt:
je kan het veel breder toepassen.

416 00:27:11:01 00:27:17:00
Je kan het op een productcategorie toepassen.
Je kan het zelfs voor je organisatie doen.

417 00:27:17:03 00:27:20:20
We hebben op de website een hele mooie
handreiking staan over het ambitieweb.

418 00:27:20:23 00:27:25:15
En we verzorgen eigenlijk ook altijd
twee keer per jaar een training...

419 00:27:25:18 00:27:28:15
voor mensen die zelf
met het ambitieweb aan de slag willen...

420 00:27:28:18 00:27:31:12
en een ambitieweb-sessie
willen faciliteren.

421 00:27:31:15 00:27:37:05
Dus we zien dit ook echt
als een hele mooie tool om...

422 00:27:37:08 00:27:39:18
ook wel die mensen
bij elkaar aan tafel te krijgen.

423 00:27:39:21 00:27:42:18
Dat is het belangrijkste.
-Het belangrijkste element daarvan.

424 00:27:42:21 00:27:44:20
Ben je het met me eens?
-Ja, zeker.

425 00:27:44:23 00:27:48:05
En soms zie ik ook, en misschien
loop ik voor op het volgende thema...

426 00:27:48:08 00:27:50:03
waarbij het soms gaat over sentiment.

427 00:27:50:06 00:27:53:06
Zelfs daar waar er aarzeling is:
'past het wel'...

428 00:27:53:09 00:27:57:06
'kunnen we dat in die tijd wel realiseren,
hebben we daar wel de middelen voor'...

429 00:27:57:09 00:28:01:20
is het gesprek heel relevant en geeft het
juist op die manier weer openingen...

430 00:28:01:23 00:28:05:11
om te zeggen: misschien kunnen we het
niet nu als gunningscriterium doen...

431 00:28:05:14 00:28:09:17
maar zien we wel kansen voor de toekomst
om het in de standaardprocessen in te richten.

432 00:28:09:20 00:28:12:03
En dat soort gesprekken
komen eigenlijk voort...

433 00:28:12:06 00:28:16:12
door het gesprek te openen
via bepaalde tools.

434 00:28:16:15 00:28:18:08
Dank je wel.

435 00:28:20:24 00:28:24:17
We hadden het er net ook eventjes over:
waar sta je in je organisatie?

436 00:28:24:20 00:28:29:14
Een soort nulmeting. Als je kijkt naar: waar
liggen m'n ambities, waar wil ik naartoe...

437 00:28:29:17 00:28:31:17
dan wil je ook weten: waar sta ik nu?
-Ja.

438 00:28:34:02 00:28:36:12
Richard, dat hebben jullie
volgens mij ook gedaan.

439 00:28:36:15 00:28:39:05
Nulmeting is misschien een zwaar woord.
-Ja, dat klopt.

440 00:28:39:08 00:28:45:06
Dan denk je aan effectmonitoring
of hele enquêtes die je gaat doen.

441 00:28:45:09 00:28:47:16
Het kan ook simpeler, toch?
-Ja, klopt.

442 00:28:47:19 00:28:50:24
Een nulmeting klinkt heel groot ook.

443 00:28:51:02 00:28:54:17
Maar wij zijn met teams in gesprek gegaan,
met categorieën...

444 00:28:54:20 00:28:57:10
en we hebben gevraagd:
wat hebben jullie gedaan?

445 00:28:57:13 00:28:59:23
En dan krijg je gewoon
heel veel mooie voorbeelden.

446 00:29:00:01 00:29:03:08
En dat vind ik eigenlijk ook
een soort nulmeting.

447 00:29:03:11 00:29:06:15
Je kan het ook heel laagdrempelig doen.
-Ja.

448 00:29:06:18 00:29:09:09
Die voorbeelden zijn we
aan het clusteren en verzamelen.

449 00:29:09:12 00:29:13:21
En die komen dan weer in een inkoophandboek
dat we vanaf april gaan uitrollen.

450 00:29:13:24 00:29:19:09
Ja, en een effect daarvan is natuurlijk dat
mensen zien: we doen eigenlijk al best veel.

451 00:29:19:12 00:29:23:07
Voortbouwen op iets wat al bestaat
in plaats van met iets heel nieuws beginnen.

452 00:29:23:10 00:29:25:04
Precies.
-Ja.

453 00:29:27:12 00:29:33:10
Je noemde al eventjes jullie inkoopplan.

454 00:29:33:13 00:29:36:03
Handboek?
-Inkoophandboek.

455 00:29:36:06 00:29:39:11
Duurzaam inkoophandboek.
Ik moet het wel goed zeggen, inderdaad.

456 00:29:40:11 00:29:45:17
Wat is de ideale rol van beleid
bij de samenstelling van dat handboek?

457 00:29:45:20 00:29:49:09
En misschien ook wel voor het opstellen
van een actieplan?

458 00:29:49:12 00:29:52:15
Wat mij betreft, komen we dan terug op
wat we eerder al zeiden.

459 00:29:52:18 00:29:55:02
Door beleid gaat het vrijblijvende eraf.
-Ja.

460 00:29:55:05 00:30:00:03
En dat heb je toch wel nodig
om met elkaar door te kunnen pakken.

461 00:30:00:06 00:30:06:14
Je hebt gewoon iets om op terug te vallen.
En dat werkt dan.

462 00:30:06:17 00:30:08:16
Zou je iets meer kunnen vertellen over...

463 00:30:08:19 00:30:12:21
hoe jullie je circulaire ambities
verder hebben geconcretiseerd?

464 00:30:12:24 00:30:17:04
Jazeker. We hebben nu al
een aantal werksessies georganiseerd...

465 00:30:17:07 00:30:21:00
met collega's van Team Civiel en BBOR.

466 00:30:21:03 00:30:23:15
Met hen willen we
een nieuwe standaard neerzetten...

467 00:30:23:18 00:30:26:07
voor toekomstige aanbestedingen rondom GWW.

468 00:30:26:10 00:30:28:22
Dus we kijken naar:
wat gebeurt er al in de praktijk?

469 00:30:29:00 00:30:33:05
En we merken, we spreken veel ondernemers,
ook vanuit de ketensamenwerking...

470 00:30:33:08 00:30:38:05
en die zeggen vaak: gemeente, we kunnen
al zoveel meer dan jullie aan ons vragen.

471 00:30:38:08 00:30:42:23
En dat is dus die praktijk
die we nu dus mee naar binnen nemen...

472 00:30:43:01 00:30:45:22
en waarvoor we dus een nieuwe standaard
proberen neer te zetten...

473 00:30:46:00 00:30:47:21
voor toekomstige aanbestedingen.

474 00:30:47:24 00:30:51:03
Dus daarover zijn we
druk met elkaar in gesprek.

475 00:30:51:06 00:30:56:00
En dan hebben we, denk ik, ook een heel
mooi voorbeeld. Dat is de Lindehoeve.

476 00:30:56:03 00:30:57:21
Nou, dat is een...

477 00:30:59:11 00:31:04:21
Wat je nu op het scherm ziet,
is een slide van ons uitvoeringsprogramma.

478 00:31:04:24 00:31:09:12
We werken vanuit de gemeente Hoeksche Waard
aan de hand van een uitvoeringsprogramma...

479 00:31:09:15 00:31:11:24
en dat geeft gewoon enorm veel houvast.

480 00:31:12:02 00:31:16:21
Daar kunnen we op terugvallen
en ook lekker doorpakken daardoor.

481 00:31:16:24 00:31:20:19
En de Lindehoeve,
daar pak ik even op terug...

482 00:31:20:22 00:31:23:03
dat is denk ik een heel mooi
praktijkvoorbeeld.

483 00:31:23:06 00:31:28:12
Dat wordt nu nog benoemd als een soort
toevalstreffer, maar dat is het...

484 00:31:28:15 00:31:32:01
Waar we naartoe willen,
is dat dat de praktijk wordt...

485 00:31:32:04 00:31:33:18
voor toekomstige aanbestedingen.

486 00:31:33:21 00:31:37:15
Wat we daar doen, is dat...

487 00:31:37:18 00:31:39:09
De Lindehoeve is een...

488 00:31:39:12 00:31:42:04
Sorry, ik maak er een rommeltje van,
want volgens mij...

489 00:31:42:07 00:31:45:17
De volgorde is niet helemaal
zoals het bedoeld was, maar dat geeft niet.

490 00:31:45:20 00:31:48:17
Ik zou hier even op doorpakken,
want het is superinteressant.

491 00:31:48:20 00:31:52:01
Ja, precies. De Lindehoeve...
-Ik zal ook even de dia erbij pakken.

492 00:31:52:04 00:31:54:20
Ik zal even verder doorscrollen.

493 00:31:54:23 00:31:57:02
Dit is de juiste. Daar hebben we hem.

494 00:31:57:05 00:32:01:04
Ja, de Lindehoeve,
dat is een stuk terrein in Oud-Beijerland...

495 00:32:01:07 00:32:04:07
en daar is heel de bestrating
hoogwaardig hergebruikt.

496 00:32:04:10 00:32:09:12
Dus letterlijk op een locatie vrijgekomen en
weer teruggeplaatst op een andere locatie.

497 00:32:09:15 00:32:12:01
En de praktijk laat zien
dat het gewoon al kan.

498 00:32:12:04 00:32:14:19
Alleen dit wordt nog bestempeld
als een toevalstreffer.

499 00:32:14:22 00:32:18:21
Dus we zijn nu ook juist met de heren
uit Team Civiel en BBOR in gesprek:

500 00:32:18:24 00:32:22:24
onder welke randvoorwaarden
is dit dan gelukt...

501 00:32:23:02 00:32:26:22
en kunnen we die vaker creëren,
zodat het niet bij toevalstreffers blijft...

502 00:32:27:00 00:32:32:03
maar juist een soort nieuwe standaard wordt
in soortgelijke toekomstige situaties?

503 00:32:32:06 00:32:35:00
Ja.
-Dus daar werken we aan.

504 00:32:35:03 00:32:39:00
Een beetje het plaatje
dat Jenny in het begin al liet zien.

505 00:32:39:03 00:32:44:20
Dus van het ad hoc linksonder,
steeds verder naar meer structuur.

506 00:32:44:23 00:32:47:17
Precies. En die structuur
proberen we aan te brengen...

507 00:32:47:20 00:32:52:18
door bijvoorbeeld ook met elkaar het
Handboek Openbare Ruimte beet te pakken...

508 00:32:52:21 00:32:57:01
en daar bijvoorbeeld ook circulariteit
aan toe te voegen, daarin te borgen.

509 00:32:57:04 00:33:01:00
En zo werken we met elkaar
aan de borging daarvan.

510 00:33:01:03 00:33:04:16
Overigens iets wat ik wel meer zie,
is dat op het moment dat...

511 00:33:04:19 00:33:08:04
in bepaalde categorieën
en de openbare ruimte, bijvoorbeeld...

512 00:33:08:07 00:33:11:07
basiselementen van duurzaamheid en MVOI
worden verkend...

513 00:33:11:10 00:33:16:05
die daar eigenlijk voor de toekomst vast in
horen, dat dat terechtkomt in de processen.

514 00:33:16:08 00:33:20:06
En soms is dat een LIOR. [MO2.1]Een programma
van ambities, zie ik ook wel eens.

515 00:33:20:09 00:33:24:12
Daar zie je dit soort elementen al langzaam
in verschijnen en dat is ook die borging.

516 00:33:24:15 00:33:27:22
Borg het dan in de basisprocessen.

517 00:33:28:00 00:33:32:03
Zodat het niet meer
die toevalstreffer hoeft te zijn.

518 00:33:32:06 00:33:36:22
Een heel mooi voorbeeld op onze website,
die heeft pas nog een update gehad...

519 00:33:37:00 00:33:39:08
is De Leidse Ladder,
kennen jullie misschien wel.

520 00:33:39:11 00:33:43:20
Dat is een manier om het ook
in je organisatie te borgen.

521 00:33:43:23 00:33:47:03
Leuk om alvast zo'n
heel concreet voorbeeld te zien.

522 00:33:47:06 00:33:53:05
We gaan toch even een paar stapjes terug
en dan kijk ik Richard aan, want...

523 00:33:54:06 00:33:59:15
Ik wilde jou eigenlijk vragen hoe jullie het
opgepakt hebben om het verder in te vullen.

524 00:33:59:18 00:34:03:02
En ik zag een hele mooie dia
met een soort tijdlijn erin...

525 00:34:03:05 00:34:06:04
en daar wilde ik eventjes
op terugpakken als het kan.

526 00:34:06:07 00:34:09:22
Dat sluit ook aan bij een eerdere sheet,
die laten we natuurlijk niet zien.

527 00:34:10:00 00:34:15:01
Maar daarop werd ook de route beschreven.
En ik moet wel eerlijk bekennen...

528 00:34:15:04 00:34:18:21
wij zijn nog niet aan de achterkant
van die route. We zijn nog halverwege.

529 00:34:18:24 00:34:21:03
We zijn een beetje zoekende
naar het vervolg.

530 00:34:21:06 00:34:25:09
De route die Jenny in het begin liet zien.
-Klopt. Ja.

531 00:34:25:12 00:34:28:22
We hebben natuurlijk de ondertekening
van het manifest net afgerond...

532 00:34:29:00 00:34:32:19
en we zien eigenlijk de volgende stap
in dat duurzaam inkoophandboek.

533 00:34:32:22 00:34:37:01
Dus in dat duurzame inkoophandboek
gaan we meerdere inkoopcategorieën...

534 00:34:37:04 00:34:41:14
beschrijven met praktische standaarden.

535 00:34:41:17 00:34:46:23
En we gaan daarbij ook voorbeelden noemen
van wat we al gedaan hebben.

536 00:34:47:01 00:34:51:02
Dat sluit een beetje aan bij die nulmeting.

537 00:34:51:05 00:34:55:00
Vervolgens, en daar
hebben wij wel over getwijfeld...

538 00:34:55:03 00:35:00:06
moeten we dan een actieplan en een
inkoophandboek met elkaar gaan verbinden?

539 00:35:00:09 00:35:03:03
En wij laten het eigenlijk
twee aparte documenten...

540 00:35:03:06 00:35:05:12
die wel op elkaar moeten aansluiten.

541 00:35:05:15 00:35:10:14
Dus enerzijds willen we in het
inkoophandboek de categorieën beschrijven.

542 00:35:10:17 00:35:17:07
Vervolgens moet het actieplan eigenlijk weer
ingrijpen op de acties die we gaan doen.

543 00:35:18:07 00:35:22:16
En de laatste stap is dan echt dat we
gaan monitoren en evaluatie gaan doen.

544 00:35:24:10 00:35:27:03
Dit is hoe wij het zelf hebben ingericht.

545 00:35:27:06 00:35:30:12
Wij denken dat dit logisch is,
om eigenlijk van een manifest...

546 00:35:30:15 00:35:33:23
steeds concreter te gaan.
-Ja.

547 00:35:34:01 00:35:37:16
En het manifest helpt jullie, omdat daar
de bestuurlijke handtekening staat.

548 00:35:37:19 00:35:40:11
Dus heb je mandaat in je organisatie,
draagvlak.

549 00:35:40:14 00:35:45:05
Klopt. En wat we eerder al zeiden,
het is niet meer vrijblijvend.

550 00:35:45:08 00:35:48:16
Je moet ook jaarlijks
gaan rapporteren naar bestuur, dus.

551 00:35:48:19 00:35:51:02
En dat gaan we ook doen.
Dat hebben we toegezegd.

552 00:35:51:05 00:35:54:19
Ja. En niet alleen aan het bestuur.
-Ook aan PIANOo.

553 00:35:54:22 00:35:58:21
Maar dat is veel minder belangrijk.
Het gaat vooral om je eigen organisatie.

554 00:35:58:24 00:36:01:12
Dat je naar bestuur
inderdaad ook rapporteert...

555 00:36:01:15 00:36:04:12
maar ook aan al die andere mensen
die hieraan gewerkt hebben.

556 00:36:04:15 00:36:11:04
Er zijn heel veel mensen bij betrokken,
dus mooi dat je dat ook meteen meepakt.

557 00:36:14:22 00:36:19:00
Even kijken, dan gaan we door naar...

558 00:36:20:09 00:36:22:12
Had jij hierna nog...
-Nee, geen vragen.

559 00:36:22:15 00:36:26:21
Nee. Oké, dan gaan we naar
een afsluitend vraagmoment.

560 00:36:26:24 00:36:30:01
Oei, we hebben
een aantal vragen binnengekregen.

561 00:36:31:21 00:36:35:11
Ja, we gaan weer eventjes terug
naar het ondertekenmoment.

562 00:36:36:15 00:36:40:01
Wat waren voor de wethouder
of het college nou doorslaggevende...

563 00:36:41:14 00:36:44:03
Wat was nou doorslaggevend
om te ondertekenen?

564 00:36:45:22 00:36:50:14
Goede vraag. Dat heb ik zo ook niet één
twee, drie gevraagd, wat doorslaggevend was.

565 00:36:52:02 00:36:55:21
Anderzijds hebben we vooral ook ingestoken
van: eigenlijk doen we al...

566 00:36:55:24 00:37:00:00
Natuurlijk is het ondertekenen een heel mooi
moment, dat zou ik niet onderkennen hier.

567 00:37:00:03 00:37:05:00
Maar wat dat betreft, gaat er natuurlijk
niet heel veel veranderen vanaf morgen.

568 00:37:05:03 00:37:08:03
Want we handelen al zo,
we passen al duurzaam inkopen toe.

569 00:37:08:06 00:37:11:15
Dus wij zien het echt wel
als een bestuurlijke commitment...

570 00:37:11:18 00:37:15:13
een bestuurlijke stap
die heel belangrijk is om te agenderen.

571 00:37:15:16 00:37:20:05
Maar we gaan niet vanaf morgen ineens
heel anders werken en anders aanbesteden.

572 00:37:20:08 00:37:24:01
Nee, zeker niet omdat jullie natuurlijk
nu een aantal jaren...

573 00:37:24:04 00:37:26:13
de tijd genomen hebben
om hier al aan te werken...

574 00:37:26:16 00:37:30:18
zodat die handtekening makkelijker kwam.
-Ja, zeker weten. Ja.

575 00:37:30:21 00:37:34:12
Dus de drempel om het te ondertekenen,
is in ieder geval veel lager geworden.

576 00:37:34:15 00:37:38:18
Dan gaan we naar het inkoophandboek.

577 00:37:41:08 00:37:45:02
En dan is de vraag: hoe vrijblijvend is dat?

578 00:37:46:17 00:37:52:22
Vaak zijn er initiatieven
die meer ter inspiratie gelden...

579 00:37:53:00 00:37:56:17
en dan toch uiteindelijk
niet heel erg veel opleveren.

580 00:37:56:20 00:37:58:19
Is dat inkoophandboek vrijblijvend...

581 00:37:58:22 00:38:03:12
of zit daar wel degelijk
een stukje verplichtend karakter in?

582 00:38:05:05 00:38:09:13
Ik vind zelf een verplichtend karakter.
Je laat het vastleggen door het directieteam.

583 00:38:09:16 00:38:12:10
Daardoor ga je eigenlijk
een beleidsregel opstellen.

584 00:38:12:13 00:38:16:16
Het is natuurlijk wel zo dat we
meerdere categorieën gaan beschrijven.

585 00:38:16:19 00:38:19:19
Voor die categorieën ontwikkel je standaarden.
-Exact.

586 00:38:19:22 00:38:24:08
Het kan natuurlijk best zijn dat een
specifieke aanbesteding in een categorie...

587 00:38:24:11 00:38:27:07
een deel van je maatregelen meeneemt.

588 00:38:28:23 00:38:30:19
Maar dat is denk ik ook geen probleem.

589 00:38:30:22 00:38:34:00
Het mooie is
dat zo'n inkoophandboek nooit af is.

590 00:38:34:03 00:38:36:01
Dat blijft ook constant in ontwikkeling.

591 00:38:36:04 00:38:40:06
Bijvoorbeeld die werksessies die we hebben
met collega's uit Team Civiel en BBOR...

592 00:38:40:09 00:38:43:05
de uitkomst daarvan,
als we een paar stappen verder zijn...

593 00:38:43:08 00:38:46:11
wordt ook weer onderdeel
van dat inkoophandboek.

594 00:38:46:14 00:38:48:22
En zo wordt het, denk ik...

595 00:38:49:00 00:38:53:15
mocht het al als vrijblijvend voelen,
ook steeds minder vrijblijvend.

596 00:38:55:02 00:38:57:15
Wat denk ik ook wel helpt...

597 00:38:57:18 00:39:01:22
is dat op het moment dat je iets beschrijft
en het is nog redelijk abstract...

598 00:39:02:00 00:39:07:02
wat je ook wel vaak ziet,
dan is het lastiger om het af te dwingen.

599 00:39:07:05 00:39:10:15
En doordat je natuurlijk met
die productcategorieën aan de slag gaat...

600 00:39:10:18 00:39:12:03
maak je het heel concreet.

601 00:39:12:06 00:39:16:23
Dus dan wordt het ook makkelijker
om het te handhaven, kan ik me voorstellen.

602 00:39:17:01 00:39:20:10
En toe te passen, ja. Exact.
-En toe te passen. Ja.

603 00:39:26:09 00:39:29:24
Dan gaan we naar de volgende pollvraag,
de laatste van vanmiddag.

604 00:39:31:03 00:39:34:06
En dan gaat het over het sentiment
in je organisatie.

605 00:39:34:09 00:39:37:14
We hebben het al een beetje over
het sentiment in het bestuur gehad.

606 00:39:37:17 00:39:40:14
Heb je die nou wel of niet mee
en wat gaf nu de doorslag?

607 00:39:41:14 00:39:44:23
Maar je organisatie is groter
dan alleen maar het bestuur...

608 00:39:46:02 00:39:52:02
dus we zijn eigenlijk wel heel benieuwd
naar het sentiment in jouw organisatie.

609 00:39:52:05 00:39:57:10
En je hebt de keuze uit vier antwoorden,
maar je mag er maar één kiezen deze keer.

610 00:39:57:13 00:40:00:18
Mensen in je organisatie
zijn heel enthousiast.

611 00:40:00:21 00:40:03:00
Ze vinden het belangrijk
en zeggen eigenlijk:

612 00:40:03:03 00:40:05:24
ja, natuurlijk pakken we dit beet,
belangrijk onderwerp.

613 00:40:06:02 00:40:07:13
Mensen zijn gematigd positief.

614 00:40:07:16 00:40:10:18
Ja, we hebben hier doelstellingen op
als organisatie.

615 00:40:10:21 00:40:13:06
We hebben bepaalde ambities als gemeente.

616 00:40:14:16 00:40:18:06
Er zijn ook wel wat mensen negatief.
Het moet, dus we doen het.

617 00:40:18:09 00:40:20:15
En de laatste keuze die je kan maken:

618 00:40:22:08 00:40:26:07
Geldt voor jouw organisatie
dat mensen er negatief in zitten?

619 00:40:26:10 00:40:30:13
Dat gaan we er niet bij doen. We hebben
zoveel andere dingen aan ons hoofd.

620 00:40:32:01 00:40:35:14
Dat is een mooie uitslag, denk ik.

621 00:40:35:17 00:40:41:04
Toch over het algemeen mensen
die positief zijn, zij het gematigd.

622 00:40:43:16 00:40:46:23
We hebben hierop doelstellingen
als organisatie.

623 00:40:47:01 00:40:52:19
En dat is 67 procent, dus een mooie score.

624 00:40:52:22 00:40:55:03
Niemand zegt heel enthousiast.

625 00:40:55:06 00:40:59:12
Dus niemand geeft aan: de hele organisatie
heb ik al mee. Dat komt wel goed.

626 00:41:01:00 00:41:07:06
En dan het negatieve sentiment
is bij elkaar zo rond de 35 procent.

627 00:41:07:09 00:41:10:08
Een aantal zegt inderdaad:
we gaan het er echt niet bij doen...

628 00:41:10:11 00:41:14:10
en een aantal:
het moet, dus we doen het maar.

629 00:41:17:23 00:41:24:11
Herkenbaar? Dat toch bijna twee derde, of
meer dan twee derde zegt: Gematigd positief.

630 00:41:25:11 00:41:27:01
Ik vind het wel herkenbaar, hoor.

631 00:41:27:04 00:41:30:07
Ik had graag gezegd dat heel
de organisatie heel enthousiast is...

632 00:41:30:10 00:41:32:16
maar dan zou ik iets vertellen
wat niet waar is.

633 00:41:32:19 00:41:35:12
Maar gematigd positief
is denk ik wel een juist antwoord.

634 00:41:35:15 00:41:38:10
En ik denk zelf,
als ik het naar mezelf toe redeneer...

635 00:41:38:13 00:41:42:03
dat ze intern ook zeggen:
natuurlijk is het belangrijk, maar...

636 00:41:42:06 00:41:46:04
een projectleider, een budgethouder
heeft ook nog heel veel andere doelen.

637 00:41:46:07 00:41:49:24
Dus ik denk dat daarom ook het antwoord is:
gematigd positief.

638 00:41:50:24 00:41:55:21
Ja. Jij herkent het, denk ik, Lisette.

639 00:41:55:24 00:42:00:15
Ja, ik ben zelf heel positief, maar ik herken
wat je zegt. Gematigd positief, ja.

640 00:42:00:18 00:42:02:08
Ja, oké.

641 00:42:06:07 00:42:08:18
Ja, Lisette,
om aan dat sentiment te werken...

642 00:42:08:21 00:42:12:10
kan ik me ook voorstellen
dat je werkt met andere partijen om je heen.

643 00:42:12:13 00:42:16:09
Je organisatie staat niet los
van de rest van de wereld.

644 00:42:16:12 00:42:18:13
Jullie hebben heel nadrukkelijk...

645 00:42:18:16 00:42:23:12
de verbinding gezocht
met de markt, met ketenpartners.

646 00:42:23:15 00:42:26:24
Hoe heeft dat gewerkt
en wat is de invloed daarvan geweest?

647 00:42:27:02 00:42:30:19
Eigenlijk ook op het sentiment
binnen jouw organisatie...

648 00:42:30:22 00:42:33:22
maar welk sentiment trof je aan
bij andere organisaties?

649 00:42:35:00 00:42:38:05
Ja, we hebben inderdaad
een ketensamenwerking opgestart...

650 00:42:38:08 00:42:42:12
met allemaal partijen uit de bouw en infra,
er doen er echt al een flink aantal mee.

651 00:42:42:15 00:42:44:17
Dus dat is uiteraard enorm waardevol.

652 00:42:44:20 00:42:47:04
We hebben ook een intentieverklaring
ondertekend.

653 00:42:47:07 00:42:49:18
Ook met drie wethouders
die getekend hebben...

654 00:42:49:21 00:42:53:08
van de gemeente Hoeksche Waard,
Nissewaard en Goeree-Overflakkee.

655 00:42:53:11 00:43:00:02
En het mooie is dat al deze partijen
heel graag circulair bezig willen zijn.

656 00:43:00:05 00:43:04:00
Dus we werken met elkaar om bouwmaterialen
hoogwaardig te hergebruiken.

657 00:43:04:03 00:43:06:15
Dus misschien geeft dit ook
een wat vertekend beeld.

658 00:43:06:18 00:43:11:08
Maar deze groep,
een aantal van deze zeggen gewoon al:

659 00:43:11:11 00:43:14:00
geef ons eenduidigheid.

660 00:43:14:03 00:43:16:15
Dus ja, dat sentiment is gewoon positief.

661 00:43:16:18 00:43:19:19
Ze kunnen vaak al veel meer
dan wij aan ze vragen.

662 00:43:20:19 00:43:24:03
Door dus juist met elkaar
die kaders te schetsen...

663 00:43:24:06 00:43:27:22
geven we hen ook meer zekerheid,
waarop zij mogelijk kunnen investeren.

664 00:43:28:00 00:43:33:10
Dus een aantal van hen vraagt er gewoon om
dat we hiermee aan de slag gaan, met MVOI.

665 00:43:33:13 00:43:38:21
Ja. Dus de boodschap is natuurlijk:
ga ook naar buiten toe.

666 00:43:38:24 00:43:41:02
Betrek anderen erbij.
Ga niet zomaar zelf...

667 00:43:41:05 00:43:43:22
Nee, zeker niet, want de markt
kan echt al zoveel meer...

668 00:43:44:00 00:43:46:21
dan wij vragen,
is wat wij dus vaak terughoren.

669 00:43:48:15 00:43:51:05
Als ik daarop mag aanvullen,
er was eerder de vraag:

670 00:43:51:08 00:43:53:14
wat was doorslaggevend om te tekenen?

671 00:43:53:17 00:43:55:15
Ik zeg niet dat dit doorslaggevend is...

672 00:43:55:18 00:43:59:15
maar anderzijds natuurlijk was de
ketensamenwerking net ervoor getekend.

673 00:43:59:18 00:44:01:09
Het paste wel heel goed in elkaar.

674 00:44:01:12 00:44:04:19
Dus dit was een van die haakjes
die we uiteraard meegenomen hebben...

675 00:44:04:22 00:44:12:13
ook richting de wethouder.
-Ja. Ik zie een vraag verschijnen.

676 00:44:12:16 00:44:15:12
Er zijn er meer, maar eentje
gaat echt over dit onderwerp...

677 00:44:15:15 00:44:18:00
dus wel leuk
om die er meteen even uit te lichten.

678 00:44:18:03 00:44:20:10
We merken dat het nog
veel laaghangend fruit is.

679 00:44:20:13 00:44:23:05
Herkenning bij het feit
dat de markt al veel verder is.

680 00:44:23:08 00:44:27:01
Hoe krijg je dat bij elkaar?
-Door echt met elkaar in gesprek te gaan.

681 00:44:27:04 00:44:29:19
Het is zo'n heerlijke open deur,
sorry daarvoor.

682 00:44:29:22 00:44:32:08
En wat is in gesprek gaan?
Hoe organiseer je dat?

683 00:44:32:11 00:44:37:13
Nou ja, wij organiseren dat dus door
deze ketensamenwerking op te zetten.

684 00:44:37:16 00:44:39:20
En dat gaat echt van architect
tot aan sloper.

685 00:44:39:23 00:44:43:21
En er zitten ook concurrenten van elkaar
binnen de ketensamenwerking.

686 00:44:43:24 00:44:46:04
Maar wel met elkaar aan tafel.

687 00:44:46:07 00:44:50:07
Echt, zoek elkaar op.
-Ja, oké.

688 00:44:53:19 00:44:56:06
Ja, we hebben het best wel veel
over circulariteit.

689 00:44:56:09 00:45:00:06
Dat is natuurlijk ook een onderwerp
dat heel veel hoog op de agenda staat.

690 00:45:00:09 00:45:02:02
Ook bij andere organisaties.

691 00:45:03:04 00:45:06:13
Staat beleidsmatig ook bij jullie
hoog op de agenda.

692 00:45:07:14 00:45:10:12
Andere thema's
die daar misschien op aansluiten...

693 00:45:10:15 00:45:14:22
die ook bij jullie van belang zijn
of waar de aandacht op gevestigd is?

694 00:45:15:00 00:45:16:07
Waar de focus op ligt.

695 00:45:16:10 00:45:19:05
Ja, er zijn meerdere thema's
die belangrijk zijn.

696 00:45:19:08 00:45:21:21
En circulariteit
staat inderdaad hoog op de agenda.

697 00:45:21:24 00:45:25:13
Dat komt onder andere ook
door de geopolitieke onzekerheid.

698 00:45:25:16 00:45:29:10
Dat zullen we landelijk en Europees gezien
denk ik wel zien, die trend.

699 00:45:29:13 00:45:33:00
En we staan vanuit de gemeente
ook echt wel voor een aantal grote opgaven.

700 00:45:33:03 00:45:36:03
Dus er zijn zeker meerdere thema's
die hoog op de agenda staan.

701 00:45:36:06 00:45:42:14
Ja. Klimaat, denk ik sowieso.
-Ja, zeker. Absoluut. Biodiversiteit.

702 00:45:42:17 00:45:46:00
Biodiversiteit.
Goed dat je die ook nog eventjes noemt.

703 00:45:46:03 00:45:51:20
Als je het hebt over GWW kun je al
heel snel daar ook het nodige bereiken.

704 00:45:51:23 00:45:57:08
Ja, zeker. En uiteraard zijn al die thema's
ook weer onderdeel van ons inkoophandboek.

705 00:45:57:11 00:46:01:06
Dat vind ik wel...
Lisette is natuurlijk projectleider circulair.

706 00:46:01:09 00:46:04:24
Maar ze zorgt ervoor
dat ze ook de andere thema's meeneemt.

707 00:46:05:02 00:46:09:12
Dus we vliegen niet alleen circulair aan,
we kijken wel over alle thema's breed.

708 00:46:09:15 00:46:12:15
Maar je hebt altijd dat één thema
iets verder is dan een ander.

709 00:46:12:18 00:46:15:01
Dus dan komen we weer aan
bij die eerdere sheets.

710 00:46:15:04 00:46:18:12
Je kan volgens mij nooit al je zes thema's
op hetzelfde niveau hebben.

711 00:46:18:15 00:46:21:01
Sommigen zijn verder,
sommigen zijn in ontwikkeling.

712 00:46:21:04 00:46:28:00
Ja. En hoe doe je dat dan?
Want er zit best veel energie op circulair.

713 00:46:28:03 00:46:31:24
En jij zegt: we gaan dan toch echt bewust
ook met die andere thema's aan de slag.

714 00:46:32:02 00:46:34:19
Hoe pakken jullie dat op?
Hoe krijg je dat voor elkaar?

715 00:46:34:22 00:46:37:05
Dat Lisette dat ook allemaal meeneemt.

716 00:46:37:08 00:46:41:15
Ja, ik ga langs bij alle teams.
Die probeer ik echt wel mee te nemen...

717 00:46:41:18 00:46:46:03
in wat we in gang gezet hebben, ook met die
ketensamenwerking en met elkaar op inkoop.

718 00:46:46:06 00:46:49:22
En je wil niet dat één thema
te ver vooruit gaat lopen, uiteraard.

719 00:46:50:00 00:46:54:06
Dus probeer het echt juist integraal
aan te pakken, aan te vliegen.

720 00:46:59:18 00:47:01:22
Die beleidsaandacht,
we hadden het er al over.

721 00:47:02:00 00:47:04:07
Hoe kan je die nou inzetten
voor het MVOI-plan?

722 00:47:04:10 00:47:10:14
En dan komen toch ook die andere thema's
misschien weer eventjes om de hoek kijken.

723 00:47:10:17 00:47:14:23
Hoe doe je dat, Richard?
-Die andere thema's inzetten?

724 00:47:15:01 00:47:20:17
We hadden het er net even over dat die
beleidsaandacht dus echt wel aanwezig is.

725 00:47:20:20 00:47:24:11
Maar hoe gebruik je die? Hoe zet je die
nou in om te komen tot dat MVOI-plan?

726 00:47:24:14 00:47:28:04
En een aanvullende vraag
daarop zou kunnen zijn:

727 00:47:28:07 00:47:31:15
Hoe betrek je dan
die andere thema's daarbij?

728 00:47:32:21 00:47:37:03
Het is heel belangrijk dat je gewoon intern
ook de juiste ondersteuning hebt.

729 00:47:37:06 00:47:42:07
En we hebben natuurlijk
op alle thema's inmiddels adviseurs.

730 00:47:42:10 00:47:43:19
Dat vind ik heel belangrijk.

731 00:47:43:22 00:47:48:00
Dat je vanuit inkoop ook echt die
interne kennis hebt om te ondersteunen.

732 00:47:48:03 00:47:51:10
Want vervolgens is het vooral
bij elkaar brengen.

733 00:47:51:13 00:47:55:08
En we zitten nog wel te denken
aan de monitoring en evaluatie.

734 00:47:55:11 00:47:59:01
Dat is nog even een zoektocht. We zijn
aan het kijken: hoe gaan we het doen?

735 00:47:59:04 00:48:02:00
Maar mijn gedachte is wel om elk thema...

736 00:48:03:17 00:48:08:18
misschien afzonderlijk te laten monitoren
en evalueren en dan samen te brengen.

737 00:48:11:03 00:48:15:12
Maar het is wel belangrijk. Hoe ga je
die zes thema's gezamenlijk beetpakken?

738 00:48:18:05 00:48:24:02
Ga ik naar Jenny. Want we begonnen
eigenlijk dit blokje ook over sentiment.

739 00:48:24:05 00:48:25:20
Klopt.

740 00:48:25:23 00:48:29:21
Hoe ga je nou om met dat negatieve
of positieve sentiment?

741 00:48:29:24 00:48:33:16
Waar we nu de voorbeelden van horen,
is daar waar er positief sentiment is.

742 00:48:33:19 00:48:37:10
De markt is positief.
De wethouder is positief...

743 00:48:37:13 00:48:39:18
dus daar gaat eigenlijk
vanzelf iets gebeuren.

744 00:48:39:21 00:48:42:20
En jullie springen op die trein
en jullie proberen daar...

745 00:48:42:23 00:48:48:16
juist met inkoop en alle praktische
vertalingen nu ook reactie op te geven.

746 00:48:49:16 00:48:53:02
Het is in de praktijk,
en dat zien we ook in de actieplannen...

747 00:48:53:05 00:48:56:02
niet alleen maar
dat er zoveel welwillendheid is.

748 00:48:56:05 00:48:58:17
Dus bij sommige thema's
zien we ook de zoektochten.

749 00:48:58:20 00:49:03:20
En ik denk dat dat iets is
waar veel organisaties wel naar vragen:

750 00:49:03:23 00:49:05:16
hoe ga ik daar nou mee om?

751 00:49:05:19 00:49:10:19
Als het sentiment juist positief is, dan zie
je dus dat je eigenlijk iets kan aanjagen.

752 00:49:10:22 00:49:12:20
Maar wat als ik tegen weerstand aanloop?

753 00:49:12:23 00:49:17:14
Of: het zal allemaal wel goed zijn,
want niemand is tegen dit onderwerp.

754 00:49:17:17 00:49:22:14
Ik heb nog niemand ontmoet, in al die jaren
dat ik met mensen aan tafel zit...

755 00:49:22:17 00:49:26:09
vanuit de praktijk, markt, die zegt:
ik vind het helemaal niks. Dat kan niet.

756 00:49:26:12 00:49:29:21
Want we zijn hier een maatschappelijke
uitdaging aan het aanvliegen.

757 00:49:29:24 00:49:33:08
Maar de weerstand zit hem dus
vooral vaak in praktische bezwaren.

758 00:49:33:11 00:49:35:16
De middelen, de capaciteit,
de haalbaarheid.

759 00:49:35:19 00:49:40:11
Soms wel de langetermijngevolgen
van bepaalde keuzes.

760 00:49:40:14 00:49:43:21
En dat zie ik ook
als hele terechte reacties.

761 00:49:43:24 00:49:47:08
En vanuit inkoop,
en dan praat ik even vanuit PIANOo...

762 00:49:47:11 00:49:50:11
zou ik zeggen dat we als inkoper
niet hoeven te overtuigen...

763 00:49:50:14 00:49:54:14
om zaken door te voeren,
maar vooral die openheid te hebben...

764 00:49:54:17 00:49:57:08
om dat gesprek aan te gaan
en die zorgen te horen.

765 00:49:57:11 00:50:01:20
En je zou een paar routes kunnen kiezen.
Je kan starten waar de energie zit.

766 00:50:01:23 00:50:04:08
En dat is wat je ziet in de Hoeksche Waard.

767 00:50:04:11 00:50:08:07
Maar je kan ook zeggen: de informatie
die wij horen vanuit andere categorieën...

768 00:50:08:10 00:50:12:12
die dus ook spelen, soms vanuit bepaalde
domeinen waar zorgpunten zitten...

769 00:50:12:15 00:50:16:23
geeft ook informatie aan ons om onze
organisatie langzaam in te laten opbouwen.

770 00:50:17:01 00:50:20:01
Ik kan me voorstellen dat je dan zegt:
we missen tools.

771 00:50:20:04 00:50:23:08
We missen nog de businesscase eronder...

772 00:50:23:11 00:50:28:16
en wij gaan daar juist de organisatie
op helpen en op faciliteren.

773 00:50:28:19 00:50:31:22
Zodat je dus echt wel een weerwoord geeft
op de weerstand.

774 00:50:32:00 00:50:34:16
In plaats van te zeggen:
dat is gewoon iemand die niet wil.

775 00:50:34:19 00:50:37:05
Vaak willen ze wel,
maar is het de vraag: hoe dan?

776 00:50:37:08 00:50:41:02
Dus dat sentiment geeft eigenlijk wel
heel veel interessante informatie.

777 00:50:41:05 00:50:44:23
En we zien ook wel in een aantal
actieplannen juist dat benoemd.

778 00:50:45:01 00:50:48:06
Door in te spelen op sentiment.
Dus hoe ga je nou...

779 00:50:48:09 00:50:52:02
Formeel kan het helpen zaken in processen
te brengen, maar ook informeel.

780 00:50:52:05 00:50:55:07
Hoe ga je om met dat sentiment?
Kan communicatie helpen?

781 00:50:55:10 00:50:59:02
Kan het helpen om een wethouder
als ambassadeur te hebben?

782 00:50:59:05 00:51:01:09
Kan een ketensamenwerking helpen?

783 00:51:01:12 00:51:05:02
Dus om juist ook
dat onderdeel te integreren...

784 00:51:05:05 00:51:09:02
in het hoe en in de borging van MVOI
binnen de organisatie.

785 00:51:09:05 00:51:11:01
We noemen dat vaak de informele route.

786 00:51:11:04 00:51:14:12
De formele via processen en dan
de informele vooral communicatie.

787 00:51:14:15 00:51:17:20
Goede voorbeelden. Voorbeeldfunctie.

788 00:51:17:23 00:51:21:02
Een wethouder die een keer
het voortouw neemt, dat soort dingen.

789 00:51:21:05 00:51:23:07
Correct.
-Ja.

790 00:51:25:11 00:51:29:13
Ja, Jenny, we gaan bijna afsluiten.

791 00:51:29:16 00:51:33:02
Wat zijn de tools voor morgen?
Kun je ons daar nog in meenemen?

792 00:51:33:05 00:51:36:08
Nou, ik verwijs even naar
onze eigen website van PIANOo...

793 00:51:36:11 00:51:40:01
waar je heel veel tools kan vinden
als je morgen nou aan de slag zou willen.

794 00:51:40:04 00:51:43:10
Het actieplan format kun je vinden,
maar niet alleen dat.

795 00:51:43:13 00:51:46:19
Van alle getekende manifestpartijen
die al een actieplan hebben...

796 00:51:46:22 00:51:51:05
kun je het actieplan ook zien. Je kan het
downloaden, je kan er inspiratie uithalen.

797 00:51:51:08 00:51:54:08
Soms kan het ook interessant zijn
om je buurgemeentes te zien...

798 00:51:54:11 00:51:58:22
en daar ook juist de samenwerking
mee op te zoeken. Dus dat is beschikbaar.

799 00:51:59:00 00:52:02:17
Heb ambitieweb met de handreikingen
waar we al over gesproken hebben.

800 00:52:04:04 00:52:07:16
Er zijn heel veel praktijkvoorbeelden,
ook in verschillende domeinen...

801 00:52:07:19 00:52:10:23
of over circulariteit
die reeds beschikbaar zijn.

802 00:52:11:01 00:52:13:15
Vanuit PIANOo zijn er periodieke sessies.

803 00:52:13:18 00:52:16:06
Wat ik soms nog wel
het allerleukste vind, is...

804 00:52:16:09 00:52:21:10
hoe de ander de tools zelf ontwikkelt.

805 00:52:21:13 00:52:25:14
Ik wil eigenlijk nu een link maken
naar een filmpje dat wij hebben ontvangen.

806 00:52:25:17 00:52:29:08
En dat filmpje is van de gemeente
Midden-Groningen.

807 00:52:29:11 00:52:34:13
En die werken ook aan communiceren
over de thema's en wat dat betekent.

808 00:52:34:16 00:52:39:11
En die hebben in dit filmpje, vinden wij,
een hele mooie weergave gegeven van:

809 00:52:39:14 00:52:41:24
wat is nou milieu en biodiversiteit?

810 00:52:42:02 00:52:44:15
Ja, heel laagdrempelig.
-Heel laagdrempelig.

811 00:54:37:11 00:54:41:01
Ja, mooi. Heel laagdrempelig
en je neemt op deze manier...

812 00:54:41:04 00:54:42:20
mensen echt mee met onderwerpen.

813 00:54:42:23 00:54:45:15
Er is een film gemaakt over trapliften ook.

814 00:54:45:18 00:54:48:14
Eigenlijk wordt er elke keer
een ander onderwerp beetgepakt.

815 00:54:48:17 00:54:51:13
En ja MVOI, zo moeilijk is het niet.

816 00:54:51:16 00:54:54:21
Heel mooi om mensen mee te krijgen.
Dat is die informele kant.

817 00:54:54:24 00:54:56:20
Absoluut.
-Ja.

818 00:54:56:23 00:55:04:21
Ik heb één praktische vraag toegespeeld
gekregen en die gaat over het manifest.

819 00:55:04:24 00:55:07:03
Het manifest is verlengd met vijf jaar.

820 00:55:08:17 00:55:11:02
Dat is sowieso goed om te vermelden.

821 00:55:11:05 00:55:14:23
Dus we gaan door op dezelfde voet tot 2030.

822 00:55:15:01 00:55:18:21
Komt er dan ook een nieuw actieplan?
Nou, dat ligt eraan.

823 00:55:18:24 00:55:21:14
In principe kan je door met je actieplan.

824 00:55:21:17 00:55:24:04
Alleen je evalueert natuurlijk
je actieplan.

825 00:55:24:07 00:55:29:23
Je kijkt of het bijgesteld moet worden
en vernieuwt het dan als het ware.

826 00:55:30:01 00:55:32:10
Dus ik kan me voorstellen
dat je het actualiseert.

827 00:55:32:13 00:55:35:00
Een compleet nieuw actieplan is niet nodig.

828 00:55:35:03 00:55:38:13
En we merken ook dat veel organisaties
nog niet zo heel lang geleden...

829 00:55:38:16 00:55:40:15
ook een actieplan hebben opgesteld...

830 00:55:40:18 00:55:44:10
en dat de looptijd van het actieplan
langer doorloopt...

831 00:55:44:13 00:55:46:18
dan de oude looptijd van het manifest.

832 00:55:48:01 00:55:50:05
Dat voor wat betreft de looptijd manifest.

833 00:55:51:19 00:55:54:20
Dan zou ik eigenlijk toe willen
naar de uitsmijter van jullie...

834 00:55:54:23 00:55:57:05
want we gaan afsluiten.

835 00:55:58:09 00:56:02:06
Ik ben wel heel benieuwd wat jullie
als laatste nog mee willen geven.

836 00:56:02:09 00:56:04:17
Lisette, mag ik met jou beginnen?
-Ja, tuurlijk.

837 00:56:04:20 00:56:07:23
Wat voor ons binnen de gemeente
Hoeksche Waard heel vaak werkt...

838 00:56:08:01 00:56:11:11
om mensen mee te krijgen,
is dat we ons in de luwte...

839 00:56:11:14 00:56:14:11
aan het voorbereiden zijn
op wet- en regelgeving.

840 00:56:14:14 00:56:18:06
En dat geeft vaak zo'n gevoel van ruimte.

841 00:56:18:09 00:56:21:03
Ruimte om te experimenteren
en om fouten te maken.

842 00:56:21:06 00:56:27:15
En dat helpt ons echt heel erg om
organisaties extern en intern mee te krijgen.

843 00:56:27:18 00:56:31:02
En probeer juist ook echt
die praktijk erbij te pakken.

844 00:56:31:05 00:56:32:23
Wat werkt er al wel, wat kan er al?

845 00:56:33:01 00:56:36:02
En dat mee te nemen. Dus dat.

846 00:56:37:23 00:56:39:06
Richard?

847 00:56:39:09 00:56:41:16
We zijn bezig
met het duurzaam inkoophandboek.

848 00:56:41:19 00:56:43:18
We hebben al vier categorieën beschreven.

849 00:56:43:21 00:56:46:06
Natuurlijk zijn dat niet al onze inkopen...

850 00:56:46:09 00:56:50:09
maar je hoeft niet gelijk te starten
met 100 procent.

851 00:56:50:12 00:56:53:19
Wat wij belangrijk vinden, is:
start met een duurzaam inkoophandboek.

852 00:56:53:22 00:56:57:20
Werk een aantal categorieën goed uit die
jij belangrijk vindt binnen jouw gemeente.

853 00:56:58:20 00:57:01:11
En ga daar vervolgens mee verder.

854 00:57:01:14 00:57:04:02
En maak ook gewoon
een dynamisch document...

855 00:57:04:05 00:57:08:03
wat je continu gaat bijstellen,
verbreden, aanvullen.

856 00:57:08:06 00:57:10:13
Het is vooral belangrijk om te starten.

857 00:57:11:19 00:57:14:03
Dank je wel. Jenny?

858 00:57:14:06 00:57:18:16
Ja, ik zou dat willen aanvullen met:
zoek je collega's op.

859 00:57:18:19 00:57:22:15
Soms, als je met een startende organisatie
zit of op jouw positie...

860 00:57:22:18 00:57:26:21
kan het zijn dat je alleen daarmee bezig
bent of nog alleen ermee bezig bent...

861 00:57:26:24 00:57:30:17
en zoekt naar je counterpart.
En soms zitten die binnen je organisatie...

862 00:57:30:20 00:57:34:14
maar soms zitten die ook daarbuiten,
in het MVOI-netwerk.

863 00:57:34:17 00:57:38:06
En zoek die collega's op. Dat kan
in ieder geval heel inspirerend werken...

864 00:57:38:09 00:57:40:22
maar je ook weer van input voorzien
voor de toekomst.

865 00:57:41:22 00:57:43:06
Dank je wel.

866 00:57:44:12 00:57:46:07
Daarmee gaan we afsluiten.

867 00:57:46:10 00:57:47:22
De tijd zit erop.

868 00:57:48:22 00:57:51:11
Hele interessante onderwerpen,
denk ik, beetgepakt.

869 00:57:51:14 00:57:54:23
Dank voor jullie bijdrage.
Lisette, Richard...

870 00:57:55:01 00:57:56:01
Jenny.
-Graag gedaan.

871 00:57:56:04 00:57:58:24
Fijn dat jullie er waren
en ons hebben meegenomen...

872 00:57:59:02 00:58:05:11
in alles rondom het manifest
en het inkoophandboek en de actieplannen.

873 00:58:06:19 00:58:09:13
Bedankt ook, kijkers, voor je aandacht.

874 00:58:09:16 00:58:13:00
Er komt de mogelijkheid
om een evaluatie in te vullen.

875 00:58:13:03 00:58:15:06
En zoals gezegd,
jullie krijgen een mail...

876 00:58:15:09 00:58:17:19
waarin ook de presentatie
met jullie wordt gedeeld.

877 00:58:17:22 00:58:19:22
Later zal ook de video beschikbaar zijn...

878 00:58:20:00 00:58:23:17
voor het geval je hem wil delen
met collega's of andere geïnteresseerden.

879 00:58:23:20 00:58:28:01
Daarmee sluit ik af. Nogmaals bedankt
en een fijne middag verder.