Terugkijken: webinar over Handreiking Monitoring MVOI

• Download in MP4 HD formaat MP4 HD | 858.9 MB

1 00:00:15:18 00:00:22:02
Goedemorgen, welkom bij de verdiepings-
sessie over MVOI in contractmanagement.

2 00:00:22:05 00:00:25:16
Mijn naam is Hans Bloemendaal.
Ik ben vandaag de host.

3 00:00:25:19 00:00:28:14
Ik ben adviseur MVOI bij PIANOo.

4 00:00:28:17 00:00:32:15
Lonneke, jij bent themaleider
duurzaam inkopen bij CE Delft.

5 00:00:32:18 00:00:36:02
Kan je iets vertellen
over het werkveld waar jij in actief bent?

6 00:00:36:05 00:00:39:23
Ja, zeker.
Ik zit in het team van ketenanalyse...

7 00:00:40:01 00:00:45:13
dus we berekenen milieu-impact van heel veel
verschillende organisaties en producten.

8 00:00:45:16 00:00:49:00
Zelf ben ik verantwoordelijk voor alle
projecten rondom duurzaam inkopen.

9 00:00:49:03 00:00:50:22
Maatschappelijk verantwoord inkopen.

10 00:00:51:00 00:00:55:23
Godard, jij bent transitieregisseur
circulair opdrachtgeven en inkopen...

11 00:00:56:01 00:00:57:11
bij de gemeente Rotterdam.

12 00:00:57:14 00:01:01:24
Mooi dat die O van opdrachtgever
ook bij jou in je functie zit.

13 00:01:02:16 00:01:04:17
Daarin kunnen we elkaar de hand geven.

14 00:01:04:20 00:01:07:22
Jij bent initiatiefnemer ook
van deze set indicatoren.

15 00:01:09:13 00:01:11:14
Hoe is dat zo gekomen?

16 00:01:11:17 00:01:16:00
Al sinds 2013 ben ik
met het thema circulair inkopen bezig...

17 00:01:16:03 00:01:20:09
en merk dat het daar altijd
terugkomt op een definitiekwestie...

18 00:01:21:05 00:01:24:13
en dat het dan heel fijn is
om met elkaar het eens te zijn...

19 00:01:24:16 00:01:28:20
over de set, over de woorden
waar je mee spreekt...

20 00:01:28:23 00:01:34:13
en indicatoren zijn een hele fijne manier
om invulling te geven aan een definitie.

21 00:01:34:16 00:01:39:19
Erikjan, jij bent adviseur MVOI
bij de gemeente Zwolle.

22 00:01:41:00 00:01:43:06
We zien eigenlijk
bij steeds meer organisaties...

23 00:01:43:09 00:01:49:24
dat er een adviseur, een coördinator is
op het gebied van MVOI.

24 00:01:51:01 00:01:53:04
Als je dat bent voor de gemeente Zwolle,
wat doe je dan?

25 00:01:53:07 00:01:58:05
Waar hou je je mee bezig
en waar zit jouw positie?

26 00:01:58:08 00:02:01:21
De gemeente Zwolle heeft een tijdje terug
het Manifest MVOI ondertekend.

27 00:02:01:24 00:02:04:13
Vervolgens hebben we
een actieplan MVOI opgesteld...

28 00:02:04:16 00:02:06:16
en om dat handen en voeten te geven...

29 00:02:06:19 00:02:12:20
hebben we er inderdaad voor gekozen
om centraal een MVOI-adviseur aan te stellen.

30 00:02:12:23 00:02:18:21
En ik hou me dus bezig met MVOI,
van strategie tot organisatie tot uitvoering.

31 00:02:18:24 00:02:21:08
Met name op dat laatste vlak,
de uitvoering...

32 00:02:21:11 00:02:25:11
en vervolgens weer de koppeling
naar onze organisatiedoelstellingen...

33 00:02:25:14 00:02:30:13
hebben we ook heel veel aan de set
van KPI's die hier is opgesteld.

34 00:02:30:16 00:02:34:20
Ik geef heel graag het woord aan jullie,
even zonder onderbreking...

35 00:02:34:23 00:02:39:03
en we komen straks terug
met vragen vanuit het publiek.

36 00:02:39:06 00:02:41:16
We zien de indicatoren
ook als een mogelijkheid...

37 00:02:41:19 00:02:45:11
voor allereerst beleidsmakers...

38 00:02:45:14 00:02:49:06
om met indicatoren
eigenlijk verder te concretiseren...

39 00:02:49:09 00:02:51:20
waar ze met hun thema's naartoe willen.

40 00:02:51:23 00:02:54:16
Dus dat ze daar een aantal
randvoorwaarden kunnen scheppen...

41 00:02:54:19 00:02:58:09
die ze eigenlijk
in de organisatie doorvertalen...

42 00:02:58:12 00:03:01:20
zodat interne opdrachtgevers
daarmee hun project kunnen starten...

43 00:03:01:23 00:03:06:06
zodat een inkoper op basis van de set
indicatoren een keuze zou kunnen maken:

44 00:03:06:09 00:03:08:13
welke indicatoren nemen we mee
in de aanbesteding?

45 00:03:08:16 00:03:12:02
Welke eisen en criteria horen daaronder?

46 00:03:12:05 00:03:17:07
En dat een contractmanager ook weet
welke data hij moet gaan opvragen...

47 00:03:17:10 00:03:20:12
en hoe hij dat zou kunnen
gaan controleren en registreren.

48 00:03:21:14 00:03:23:18
Dat leidt uiteindelijk weer tot inzicht...

49 00:03:25:21 00:03:30:00
op beleidsniveau, op bestuurlijk niveau,
op directieniveau...

50 00:03:30:03 00:03:32:20
zodat er kan worden bijgestuurd
waar dat nodig is...

51 00:03:32:23 00:03:35:03
als je je doelstellingen wil gaan behalen.

52 00:03:37:03 00:03:40:08
Met de set indicatoren
zou je bijvoorbeeld...

53 00:03:40:11 00:03:43:18
je ambitiewebsessie
al wat concreter kunnen maken.

54 00:03:43:21 00:03:48:03
Er zijn, denk ik, veel organisaties
die werken met ambitiewebtooling...

55 00:03:48:06 00:03:53:08
en die ook geholpen zouden zijn
door op dat moment al concreter te maken...

56 00:03:53:11 00:03:57:20
wat dan de indicatoren zijn binnen
de thema's die we willen gaan oppakken.

57 00:03:57:23 00:04:03:19
Dus wel een hele goede om daar al een
keuze in te maken tijdens die vroege fase.

58 00:04:03:22 00:04:06:23
Je kunt het ook gebruiken
om in een marktconsultatie op te vragen...

59 00:04:07:01 00:04:09:18
wat er wel en wat er niet
handig aan indicatoren is...

60 00:04:09:21 00:04:14:02
over welke indicatoren
partijen al goed kunnen rapporteren...

61 00:04:14:05 00:04:15:14
en welke misschien nog niet.

62 00:04:15:17 00:04:18:15
Dan toets je ook eigenlijk
de haalbaarheid ervan.

63 00:04:18:18 00:04:22:12
Het gaat je helpen om uiteindelijk veel
concreter en ook uniformer te worden...

64 00:04:22:15 00:04:25:20
in de eisen en criteria
die je gaat opstellen.

65 00:04:25:23 00:04:28:16
Ook heel belangrijk dat we
langzamerhand toe gaan werken...

66 00:04:28:19 00:04:30:06
naar iets meer uniformering...

67 00:04:30:09 00:04:36:16
en dat we van het divergeren
nu naar het convergeren toe gaan.

68 00:04:37:20 00:04:42:00
Het gaat contractbeheer
ook helpen met het opvragen van data.

69 00:04:42:03 00:04:45:13
Maar uiteindelijk leidt dat dan
tot inzicht op je resultaten...

70 00:04:45:16 00:04:47:19
op je MVOI-effecten.

71 00:04:48:22 00:04:53:03
Nou, wat al even genoemd is,
dat is denk ik een hele belangrijke.

72 00:04:53:24 00:04:57:08
Je inzicht: waar sta je ten opzichte
van de doelen die je hebt gesteld?

73 00:04:57:11 00:05:01:15
Ik denk dat er heel weinig gemeentes
tot nu toe daarop goed kunnen rapporteren...

74 00:05:01:18 00:05:05:12
omdat ze eigenlijk nog onvoldoende
informatie opvragen in hun projecten.

75 00:05:05:15 00:05:12:02
En het gaat dus ook helpen in uniformiteit,
wat ook nog eens kan bijdragen...

76 00:05:12:05 00:05:14:17
aan het verlagen van de lasten
voor opdrachtnemers...

77 00:05:14:20 00:05:16:24
want dat is ook
een veelgehoorde klacht:

78 00:05:17:02 00:05:20:15
dat zij worden overvallen
door telkens weer andere vraagstukken.

79 00:05:21:18 00:05:24:09
De bedoeling is dat
dit een hele praktische gids is...

80 00:05:24:12 00:05:27:21
dus de 70 indicatoren
die er te vinden zijn...

81 00:05:27:24 00:05:30:04
moeten ook praktisch toepasbaar zijn.

82 00:05:30:07 00:05:34:04
Daar wordt ook heel veel uitleg
aan gegeven in de handreiking zelf.

83 00:05:34:07 00:05:38:13
En een hoop inkoopcategorieën
vallen eronder.

84 00:05:38:16 00:05:42:17
Soms zullen er specifieke
categorieën uitgelicht zijn.

85 00:05:42:20 00:05:47:03
Zoals bijvoorbeeld GWW, waar een gemeente
vaak veel impact kan maken...

86 00:05:47:06 00:05:50:18
waar we dan wat verder op ingaan
in de set indicatoren...

87 00:05:50:21 00:05:54:03
maar hij is voor veel inkoopgroepen
ook toepasbaar.

88 00:05:54:06 00:05:57:09
Als uitgangspunt hebben we
de zes MVOI-thema's gevolgd...

89 00:05:57:12 00:06:00:07
zoals die ook in het actieplan MVOI staan.

90 00:06:00:10 00:06:04:01
Wat Godard al zei, hebben we verdergewerkt
op werk van Planet+Partners...

91 00:06:04:04 00:06:08:08
en een aantal thema's
hebben we iets verder uitgediept.

92 00:06:08:11 00:06:10:21
Onder klimaat
bijvoorbeeld klimaatadaptatie.

93 00:06:10:24 00:06:14:08
Bij milieu hebben we biodiversiteit
extra aandacht gegeven...

94 00:06:14:11 00:06:21:08
en bij social return kwam het stukje:
wat doe je nou als organisatie zelf?

95 00:06:21:11 00:06:24:08
Dat is iets verder uitgediept.

96 00:06:25:06 00:06:29:03
De set met criteria,
of met KPI's en vragen...

97 00:06:29:06 00:06:32:16
kun je zien als een soort menukaart.
Dus je noemde al 70.

98 00:06:32:19 00:06:35:18
Dat zijn zowel indicatoren
als procesvragen.

99 00:06:35:21 00:06:38:11
Het is niet de bedoeling
om ze allemaal toe te passen.

100 00:06:38:14 00:06:42:16
Kies eerst even het hoofdgerecht,
degene waar we op focussen...

101 00:06:42:19 00:06:48:03
en van daaruit is het een soort
ingroeimodel om verder uit te breiden.

102 00:06:48:06 00:06:51:01
Dus het is belangrijk
om te starten met die productgroepen...

103 00:06:51:04 00:06:54:07
die de hoogste impact hebben,
waar de grootste uitgaven zitten.

104 00:06:54:10 00:06:58:20
Of productgroepen waar data beschikbaar is,
daar is het ook mogelijk om uit te vragen.

105 00:06:58:23 00:07:04:14
Dus als voorbeeld: start dan met alle
GWW-contracten boven de 50.000 euro...

106 00:07:04:17 00:07:08:11
en alle leveringen
van bijvoorbeeld kantoormeubilair.

107 00:07:08:14 00:07:10:20
Daarin kan iedereen
zijn eigen keuzes maken.

108 00:07:12:01 00:07:15:04
Wat ik al zei, we hebben
indicatoren en procesvragen.

109 00:07:15:07 00:07:19:21
De indicatoren zijn echt gericht op data
uitvragen om resultaten zichtbaar te maken...

110 00:07:19:24 00:07:22:07
waarmee effectmonitoring mogelijk is.

111 00:07:22:10 00:07:30:11
En de procesvragen geven meer inzicht
in de inspanningen van de opdrachtnemers.

112 00:07:30:14 00:07:33:15
We hebben KPI's en ook verdiepende KPI's...

113 00:07:33:18 00:07:38:20
omdat we merkten dat sommige
een hoge administratieve last hebben.

114 00:07:38:23 00:07:41:18
Daar is de complexiteit
gewoon wat groter van.

115 00:07:42:16 00:07:45:21
Grote gemeenten zoals Rotterdam
kunnen daarmee aan de slag gaan...

116 00:07:45:24 00:07:50:01
maar voor kleinere gemeenten zijn die KPI's
misschien gewoon net een stap te ver.

117 00:07:50:04 00:07:52:12
Daarom hebben we
dat onderscheid ook gemaakt...

118 00:07:52:15 00:07:57:09
zodat de gebruiker zelf kan kiezen
wat het beste past.

119 00:07:57:12 00:08:01:07
De data wordt in principe aangeleverd
door de opdrachtnemers...

120 00:08:01:10 00:08:04:14
maar in sommige gevallen
ook door de opdrachtgever zelf.

121 00:08:06:04 00:08:09:18
Per KPI beschrijven we
in de handleiding de scope.

122 00:08:09:21 00:08:13:06
Dus wat is de inhoud van deze indicator?

123 00:08:13:09 00:08:16:02
We duiden ook de verschillen
bij de onderdelen...

124 00:08:16:05 00:08:19:11
want niet elk contract
omvat dezelfde onderdelen.

125 00:08:19:14 00:08:23:17
Je kunt het hebben over materiaalgebruik,
over realisatie van projecten...

126 00:08:23:20 00:08:25:20
en over transport.

127 00:08:25:23 00:08:31:11
Materieel is dan vooral
bij GWW en gebouwen van belang.

128 00:08:31:14 00:08:35:02
En dienstverlening kan een onderdeel zijn,
maar zit niet in alle contracten.

129 00:08:35:05 00:08:38:11
Dus vandaar dat we onderscheid maken
in wat er van belang is...

130 00:08:38:14 00:08:41:02
in specifieke contracten.

131 00:08:41:05 00:08:43:04
Per indicator beschrijven we
ook de methode.

132 00:08:43:07 00:08:46:23
Dus hoe bereken je nou eigenlijk
de uitkomst van je indicator?

133 00:08:47:01 00:08:51:15
En we benoemen enkele kwaliteitskenmerken
waar de data aan kan voldoen...

134 00:08:51:18 00:08:53:09
bij rapportage.

135 00:08:53:12 00:08:56:23
We hebben zes thema's.
Ik zal er drie even iets verder uitdiepen...

136 00:08:57:01 00:09:00:21
en daarna een overzicht geven
van alle indicatoren.

137 00:09:00:24 00:09:06:02
Voor klimaat hebben we de CO2-uitstoot
als belangrijkste KPI.

138 00:09:06:05 00:09:09:17
Dat gaat niet alleen om CO2,
maar ook om alle andere broeikasgassen...

139 00:09:09:20 00:09:12:15
die we dan uitdrukken in CO2-equivalenten.

140 00:09:13:14 00:09:16:09
Het gaat in principe
om de totale ketenemissies...

141 00:09:16:12 00:09:20:07
van alle geleverde materialen en producten.

142 00:09:20:10 00:09:23:01
Bij leveringen hebben we het dan
over cradle-to-gate...

143 00:09:23:04 00:09:27:24
dus van echt de winning van grondstoffen
tot aan de levering van de producten.

144 00:09:28:02 00:09:31:03
Bij bouwprojecten spreek je dan
over module A1 tot A3.

145 00:09:31:06 00:09:34:15
Mensen die de bepalingsmethode kennen,
die in die sector werkzaam zijn...

146 00:09:34:18 00:09:37:01
zullen dat herkennen.

147 00:09:37:04 00:09:41:11
Bij vrijkomend materiaal,
dus als je ook afvoert...

148 00:09:41:14 00:09:45:00
gaat het bij leveringen
om de afvalverwerking van het materiaal.

149 00:09:45:03 00:09:47:16
Wordt het verwerkt?
Word het gecomposteerd?

150 00:09:47:19 00:09:50:21
Wat gebeurt er na afloop mee?

151 00:09:50:24 00:09:55:10
En bij bouw spreken we dan
over module C3 tot C4.

152 00:09:56:05 00:09:59:03
We benoemen ook een aantal methodes
in de handreiking.

153 00:09:59:06 00:10:04:12
Voor leveringen gaat het
om CO2-voetafdruk...

154 00:10:04:15 00:10:10:06
ofwel LCA-rapport, ofwel Environmental
Product Declaration, de EPD.

155 00:10:10:09 00:10:13:21
Dat zijn bekende termen
hoe mensen rapporteren.

156 00:10:13:24 00:10:17:15
Dat kan volgens bepaalde methodes.
We hebben een aantal ISO-normen genoemd...

157 00:10:17:18 00:10:20:13
maar ook het GHG Protocol
is hier een belangrijke methodiek...

158 00:10:20:16 00:10:24:06
die gebruikt wordt
voor CO2-uitstootrapportage.

159 00:10:24:09 00:10:26:13
Voor bouwprojecten,
ik noemde hem al even...

160 00:10:26:16 00:10:28:23
is de bepalingsmethode heel bepalend.

161 00:10:29:01 00:10:34:20
Voor gebouwen heb je het dan
over de MPG-berekening...

162 00:10:34:23 00:10:37:24
of voor werken over de MKI.

163 00:10:38:02 00:10:42:00
Eén onderdeel van die berekening
vormt dus ook de CO2-uitstoot...

164 00:10:42:03 00:10:45:18
die je dus in één keer over kan nemen
vanuit die berekeningen.

165 00:10:45:21 00:10:48:21
In de handreiking noemen we ook
een aantal instrumenten.

166 00:10:50:01 00:10:51:13
Er zitten doorklik-links in.

167 00:10:51:16 00:10:54:16
Dus mensen die niet bekend zijn met termen
kunnen via de handreiking...

168 00:10:54:19 00:10:58:06
gewoon doorklikken
om meer informatie te krijgen.

169 00:10:58:09 00:11:02:18
Maar om even een soort voorbeeld
te geven van: hoe werkt dat nou eigenlijk?

170 00:11:02:21 00:11:05:14
Bijvoorbeeld bij de levering
van kantoormeubilair.

171 00:11:05:17 00:11:09:11
Dan kun je zeggen: nou, het gaat
om materiaal, dat zit in de stoelen...

172 00:11:09:14 00:11:12:09
en het gaat om transport,
want het moet aangeleverd worden.

173 00:11:12:12 00:11:15:23
En wat ga je dan uitvragen?
Nou, dat kan een CO2-footprint zijn...

174 00:11:16:01 00:11:20:17
of een hele LCA of EPD
waar je de CO2-uitstoot uit kunt halen.

175 00:11:21:12 00:11:27:04
En de scope gaat echt van cradle-to-gate,
dus de hele ketenemissies.

176 00:11:27:07 00:11:30:13
Bij bouw hebben we
een aantal projecten benoemd.

177 00:11:30:16 00:11:33:18
Je kunt het hebben over
de levering van stoeptegels.

178 00:11:33:21 00:11:36:20
Dat is de meest eenvoudige kleine opdracht.

179 00:11:36:23 00:11:38:24
Daar gaat het alleen
om materiaal en transport...

180 00:11:39:02 00:11:42:05
eigenlijk vergelijkbaar
als leveren met meubilair.

181 00:11:43:13 00:11:48:08
En je kunt de CO2-uitstoot vragen,
berekend volgens de bepalingsmethode.

182 00:11:48:11 00:11:53:16
Dan gaat het om module A1 tot A3
volgens die bepalingsmethode.

183 00:11:54:22 00:11:57:10
Als je het hebt
over het betegelen van een stoep...

184 00:11:57:13 00:12:02:04
dan komt er ook materieel bij kijken,
dus wat je inzet voor het aanleggen.

185 00:12:02:07 00:12:05:11
En dienstverlening,
dus dan komt ook de bouwfase erbij...

186 00:12:05:14 00:12:07:18
waar je de CO2-uitstoot van wilt hebben.

187 00:12:08:18 00:12:12:05
Ga je nog een stap verder
en wil je ook de oude bestrating afvoeren...

188 00:12:12:08 00:12:14:06
dan komt er materiaal-output bij.

189 00:12:15:01 00:12:18:00
En in termen van de modules
binnen de bepalingsmethode...

190 00:12:18:03 00:12:22:03
heb je het dan over module C1 tot C4,
de sloop- en verwerkingsfase.

191 00:12:22:06 00:12:26:13
Dus zo zie je dat ieder contract
een andere scope kan hebben...

192 00:12:26:16 00:12:31:19
afhankelijk ook van hoe de opdracht
eigenlijk is beschreven.

193 00:12:33:15 00:12:37:01
Naast de indicatoren hebben we
een aantal procesvragen.

194 00:12:37:04 00:12:41:12
We willen iets meer weten: wat zit er
eigenlijk achter die CO2-uitstoot?

195 00:12:41:15 00:12:43:22
Volgens welke methode is er gerapporteerd?

196 00:12:44:00 00:12:48:12
Dat is ook handig om vast te leggen,
om te weten of je de CO2-uitstoot...

197 00:12:48:15 00:12:53:10
van de ene opdracht
kan vergelijken met de andere opdracht.

198 00:12:53:13 00:12:59:15
En we vragen ook: welke scope
is er voor de CO2-uitstoot gekozen?

199 00:12:59:18 00:13:04:14
Bij voorkeur willen we alle scopes
rapporteren, dus scope 1, 2 en 3.

200 00:13:04:17 00:13:08:14
Dus je eigen energieverbruik
of je eigen emissies...

201 00:13:08:17 00:13:10:06
maar ook de emissies in de keten.

202 00:13:10:09 00:13:12:22
Maar in de praktijk weten we
dat dat niet altijd gebeurt.

203 00:13:13:00 00:13:17:14
Daarom is het wel goed om vast te leggen:
is er gerapporteerd op alleen scope 1 en 2...

204 00:13:17:17 00:13:20:08
of zit scope 3 er wel bij?

205 00:13:20:11 00:13:25:07
Tot slot willen we ook weten: is het gekeurd
door een onafhankelijk erkende LCA-expert?

206 00:13:25:10 00:13:28:04
Omdat dat iets zegt
over de kwaliteit van je berekening.

207 00:13:29:04 00:13:31:08
Dan gaan we naar het onderwerp circulair.

208 00:13:31:11 00:13:33:15
Bij circulair willen we graag weten:

209 00:13:33:18 00:13:37:06
wat is het materiaalverbruik,
dus hoeveel heb je verbruikt?

210 00:13:38:04 00:13:40:12
Maar ook om te weten:

211 00:13:40:15 00:13:45:09
hoeveel primair niet-biobased materiaal
hebben we nou eigenlijk?

212 00:13:45:12 00:13:48:01
We willen weten:
waar komt het materiaal vandaan?

213 00:13:48:04 00:13:51:20
Uiteindelijk is de doelstelling
om die eerste omlaag te brengen.

214 00:13:51:23 00:13:54:19
Zo min mogelijk fossiel, nieuw materiaal...

215 00:13:54:22 00:13:59:11
en zoveel mogelijk hergebruikt,
gerecycled of biobased materiaal.

216 00:13:59:14 00:14:02:11
Nou, maak je ook gebruik
van bijvoorbeeld klei en leem...

217 00:14:02:14 00:14:05:21
dan hebben we er
een verdiepende KPI in zitten.

218 00:14:05:24 00:14:09:12
Dat gaat over duurzaam gewonnen
hernieuwbaar materiaal.

219 00:14:09:15 00:14:14:15
Dat is een nieuwe indicator die ook
bij het nieuwe normaal wordt toegepast...

220 00:14:14:18 00:14:19:07
einde dit jaar, maar daarop vooruitlopend
hebben wij hem vast in deze set opgenomen...

221 00:14:19:10 00:14:24:23
maar wel als verdiepende KPI aangemerkt
omdat dat nog niet heel gangbaar is.

222 00:14:25:01 00:14:28:12
Dus voor ambitieuze organisaties
kun je hiermee aan de slag.

223 00:14:30:09 00:14:32:10
Waar gaat het om?
Nou, het gaat om de som...

224 00:14:32:13 00:14:35:17
van het gewicht
van al het geleverde materiaal.

225 00:14:35:20 00:14:39:12
Als je een raamcontract hebt, dan gaat het
om de jaarlijkse materiaalstromen.

226 00:14:39:15 00:14:42:15
Anders gewoon binnen de opdracht.

227 00:14:42:18 00:14:47:02
Qua methode is het eigenlijk
heel vergelijkbaar met CO2-uitstoot...

228 00:14:47:05 00:14:49:20
behalve dat je nu ook
met materiaalpaspoorten kan werken.

229 00:14:49:23 00:14:53:12
Dus een materiaalpaspoort
of materiaalstroomanalyse...

230 00:14:53:15 00:14:57:05
dat zijn de methodes
die je hiervoor kunt gebruiken.

231 00:14:59:04 00:15:01:11
Dan hebben we ook nog vrijkomend materiaal.

232 00:15:01:14 00:15:07:00
Daar willen we ook weten:
hoeveel materiaal voer je af?

233 00:15:08:09 00:15:09:24
En ook daar: waar gaat dat naartoe?

234 00:15:10:02 00:15:12:18
Wat gaat er naar de stort,
verbranding en compostering?

235 00:15:12:21 00:15:14:12
Dat is eigenlijk de indicator...

236 00:15:14:15 00:15:18:17
die we bij de doelstelling
zoveel mogelijk omlaag willen brengen.

237 00:15:18:20 00:15:21:14
Dan is het handig om te weten:
hoeveel wordt er hergebruikt?

238 00:15:21:17 00:15:23:16
Hoeveel wordt er gerecycled?

239 00:15:25:00 00:15:28:09
Ook bij circulair hebben we
een aantal procesvragen.

240 00:15:28:12 00:15:31:05
Dat is met name
als je materiaalgebruik hebt...

241 00:15:31:08 00:15:36:03
of als je het ontwerp bepaalt
van een gebouw of een werk.

242 00:15:36:06 00:15:38:05
De vraag die we dan stellen, is:

243 00:15:38:08 00:15:42:10
is er rekening gehouden met de mogelijkheid
voor toekomstig hergebruik?

244 00:15:42:13 00:15:44:06
Is er de mogelijkheid voor reparatie?

245 00:15:44:09 00:15:48:16
Is bioafbreekbaarheid een onderwerp
als dat relevant is?

246 00:15:48:19 00:15:52:12
Zo diepen we dat ook wat uit,
bijvoorbeeld toekomstig hergebruik.

247 00:15:52:15 00:15:55:06
Dan kun je gebruikmaken
van de losmaakbaarheidsindex...

248 00:15:55:09 00:15:57:12
of bepaalde productinformatie.

249 00:15:57:15 00:16:02:01
Je kunt ook vragen om een beschrijving
van het take-back systeem...

250 00:16:02:04 00:16:05:06
of voor bouwprojecten
een beschrijving van Module D.

251 00:16:05:09 00:16:08:16
Dat wordt ook in de bepalingsmethode
verder uitgelegd.

252 00:16:09:16 00:16:12:17
Een andere vraag is:
is er ingezet op levensduurverlenging?

253 00:16:12:20 00:16:15:22
Dat is natuurlijk
wat bij de start van een project...

254 00:16:16:00 00:16:18:06
heel bepalend kan zijn
voor de duurzaamheid.

255 00:16:18:09 00:16:21:19
Ik zeg altijd: niet inkopen
is de beste vorm van duurzaam inkopen.

256 00:16:21:22 00:16:27:11
Die bewustwording willen we met deze vraag
ook bij de opdrachtnemers krijgen.

257 00:16:27:14 00:16:32:19
En binnen circulair zijn kritieke grondstoffen
natuurlijk ook heel belangrijk.

258 00:16:32:22 00:16:36:13
Dus is er een lijst beschikbaar,
inclusief hoeveelheden?

259 00:16:36:16 00:16:40:01
We hebben dat ook verder gedefinieerd.

260 00:16:40:04 00:16:44:08
Het gaat dan om grondstoffen die genoemd
worden op de website van de Rijksoverheid.

261 00:16:44:11 00:16:47:09
Dus dat zijn 34 metalen en mineralen.

262 00:16:47:12 00:16:50:09
Op die manier bevat de handreiking ook
een aantal definities van:

263 00:16:50:12 00:16:52:20
waar hebben we het nou precies over?

264 00:16:53:17 00:16:55:18
Dan hebben we het thema social return.

265 00:16:55:21 00:17:02:00
Wat we daar zagen, is dat eigenlijk de vraag
vaak bij opdrachtnemers wordt neergelegd.

266 00:17:02:03 00:17:03:20
Maar uit de gesprekken bleek...

267 00:17:03:23 00:17:06:20
dat je als organisatie
ook heel veel zelf kan doen.

268 00:17:06:23 00:17:10:21
Je kunt bijvoorbeeld kiezen
om opdrachten in te besteden...

269 00:17:10:24 00:17:16:09
dus in eigen beheer uit te laten voeren,
dus dat je zelf de opdracht definieert...

270 00:17:16:12 00:17:21:12
en mensen uit de doelgroep aanneemt
om deze opdracht uit te laten voeren.

271 00:17:22:23 00:17:26:05
Nou, die informatie volgt gewoon
uit je eigen loonadministratie...

272 00:17:26:08 00:17:29:05
of de administratie
van het sociaal werkbedrijf.

273 00:17:30:11 00:17:34:01
Een andere manier
is om te werken met opdrachten...

274 00:17:34:04 00:17:36:15
die je speciaal
aan sociale opdrachtnemers uitzet.

275 00:17:36:18 00:17:39:12
Dus je kunt dan werken
met een voorbehouden opdracht...

276 00:17:39:15 00:17:43:00
volgens Artikel 2.82
van de Aanbestedingswet.

277 00:17:43:03 00:17:48:15
Of je kunt vastleggen als je een gewone
aanbesteding in de markt hebt gezet:

278 00:17:48:18 00:17:53:11
hoeveel van die aanbestedingen hebben we
eigenlijk gegund aan sociale ondernemers?

279 00:17:53:14 00:17:57:08
Dus dit zijn zaken die je zelf
als organisatie kunt vastleggen.

280 00:17:57:11 00:18:00:15
Ook dit volgt uit de administratie
van je eigen inkoopafdeling.

281 00:18:00:18 00:18:05:01
Bijvoorbeeld in Oracle,
daar kun je deze informatie uit halen.

282 00:18:05:04 00:18:08:09
Deze twee verdiepende KPI's
hebben we toegevoegd...

283 00:18:08:12 00:18:11:20
omdat het invloed heeft
op hoeveel je nog...

284 00:18:11:23 00:18:16:00
door je opdrachtnemers
kunt besteden aan social return.

285 00:18:16:03 00:18:19:24
Vanwege die uitwisseling
is dat wat uitgebreid.

286 00:18:22:00 00:18:25:02
Deze KPI geldt dus eigenlijk
voor alle opdrachten...

287 00:18:25:05 00:18:27:09
waarbij dienstverlening relevant is.

288 00:18:27:12 00:18:33:07
We willen het bedrag dat besteed is aan social
return door de opdrachtnemer vastleggen.

289 00:18:33:10 00:18:38:13
Daarbij zijn verschillende mogelijkheden,
dus je kunt arbeidsparticipatie vastleggen...

290 00:18:38:16 00:18:40:08
arbeidsontwikkeling...

291 00:18:40:11 00:18:44:08
of als je inkoopt bij een sociaal
werkbedrijf of sociale ondernemers...

292 00:18:44:11 00:18:47:20
dat je die dus
als onderaannemer aanneemt...

293 00:18:47:23 00:18:49:18
of maatschappelijke activiteiten.

294 00:18:49:21 00:18:51:18
Dit alles kun je vastleggen.

295 00:18:53:02 00:18:57:17
Voor grote organisaties kun je ook
de uitsplitsing daarin vastleggen...

296 00:18:57:20 00:19:03:09
omdat je liever wil dat mogelijkheid A
meer gebruikt wordt dan mogelijkheid E.

297 00:19:03:12 00:19:06:23
Dus zo kun je ook sturen van:
hé, waar zit ik?

298 00:19:08:12 00:19:11:10
Dit volgt allemaal uit de administratie
van de opdrachtnemer.

299 00:19:11:13 00:19:15:24
Methodieken die hier gebruikt kunnen worden,
zijn de Bouwblokkenmethode of Wizzr.

300 00:19:16:02 00:19:21:07
Bekende methodieken bij veel gemeentes.
Nou, dit waren de drie thema's.

301 00:19:21:10 00:19:26:15
Ik zal even in een kort overzicht
alle KPI's en procesvragen doorlopen.

302 00:19:27:15 00:19:30:10
Voor klimaat hebben we mitigatie al gehad.

303 00:19:30:13 00:19:33:11
Maar klimaatadaptatie
is ook een belangrijk onderwerp.

304 00:19:33:14 00:19:35:02
Eigenlijk steeds belangrijker.

305 00:19:35:05 00:19:39:14
Dat is specifiek voor de GWW-sector,
dus grond-, weg- en waterbouw...

306 00:19:39:17 00:19:41:04
en voor gebouwen.

307 00:19:41:07 00:19:44:07
Dan gaat het bijvoorbeeld
om de waterbergingscapaciteit...

308 00:19:44:10 00:19:49:05
het schaduwoppervlak of het aantal bomen
en het aandeel onverhard oppervlak...

309 00:19:49:08 00:19:52:11
om dit vast te leggen,
om daar een indruk van te krijgen van:

310 00:19:52:14 00:19:56:24
hé, hoe hebben we klimaatadaptatie
eigenlijk in deze opdracht verwerkt?

311 00:19:58:02 00:20:01:18
Deze had ik ook al toegelicht.

312 00:20:02:18 00:20:07:15
Maar bij klimaat kunnen we ook de vraag
stellen: is CO2-compensatie toegepast?

313 00:20:07:18 00:20:10:16
Dat geeft ook inzicht
in hoe de opdrachtnemer bezig is.

314 00:20:10:19 00:20:14:04
Of is de optie
voor energieneutraliteit meegenomen?

315 00:20:14:07 00:20:19:13
Dat zijn weer vragen
die bewustwording geven van:

316 00:20:19:16 00:20:21:21
hoe zijn we eigenlijk hiermee bezig?

317 00:20:21:24 00:20:27:20
Of is bij het ontwerp gestuurd op zoveel
mogelijk materiaalgebonden CO2-opslag?

318 00:20:27:23 00:20:31:19
Voor klimaatadaptatie
willen we eigenlijk ook...

319 00:20:31:22 00:20:34:20
dat risico's en kansen
al zijn afgewogen in de ontwerpfase.

320 00:20:34:23 00:20:38:15
Dus hou je rekening met hitte,
met bodemdaling, met droogte?

321 00:20:38:18 00:20:41:18
Heb je ook een watertoets uitgevoerd
of een gebiedscanvas?

322 00:20:41:21 00:20:45:15
Dit zijn allemaal hulpmiddelen waarin je
vanuit de handreiking door kunt klikken...

323 00:20:45:18 00:20:48:13
om hier meer informatie over te krijgen.

324 00:20:49:11 00:20:55:06
Voor circulair heb ik alle indicatoren
en procesvragen al doorgenomen.

325 00:20:55:09 00:20:58:04
Voor milieu, waar gaat het daar om?

326 00:20:58:07 00:21:01:07
Nou, onder andere luchtkwaliteit,
dan hebben we het over transport...

327 00:21:01:10 00:21:06:18
en de inzet van materieel
en het aandeel van zero-emissie daarbij.

328 00:21:08:04 00:21:12:06
Als verdiepende KPI, die is lichtblauw
gekleurd, de onderste nu...

329 00:21:12:09 00:21:14:09
is het aantal draaiuren.

330 00:21:14:12 00:21:16:14
Deze hebben we als verdiepend aangemerkt...

331 00:21:16:17 00:21:20:07
want uiteindelijk willen we wel weten
hoeveel draaiuren er nou zijn gemaakt...

332 00:21:20:10 00:21:23:06
met het zero-emissie-materieel...

333 00:21:23:09 00:21:25:22
maar in de praktijk
is dit soms lastig vast te leggen.

334 00:21:26:00 00:21:30:11
Dus echt ambitieuze organisaties raden we
aan om het op die manier te rapporteren.

335 00:21:30:14 00:21:33:10
Wil je nog
op een iets makkelijker niveau...

336 00:21:33:13 00:21:36:10
dan kunnen we gewoon werken
met het aantal ingezet materieel.

337 00:21:36:13 00:21:41:06
Dus gewoon in stuks van zero-emissie.
Hoeveel zet je in voor je opdracht?

338 00:21:42:02 00:21:45:14
Bij biodiversiteit
hebben we het over het oppervlak.

339 00:21:45:17 00:21:48:23
Hoeveel is daarvan plantmateriaal?

340 00:21:49:01 00:21:53:00
En daar weer van: hoeveel is er dan
biologisch gekweekt en inheems?

341 00:21:53:03 00:21:54:20
Hoeveel bomen zijn er?

342 00:21:54:23 00:21:59:12
Groenonderhoudsprojecten
vallen ook onder de GWW.

343 00:21:59:15 00:22:03:11
Als er bestrijdingsmiddelen worden gebruikt,
hoeveel is er dan bioafbreekbaar?

344 00:22:04:14 00:22:07:08
Tot slot hebben we
de MKI-waarde en de MPG-waarde...

345 00:22:07:11 00:22:10:13
hieronder ook opgenomen
onder het thema milieu...

346 00:22:10:16 00:22:14:12
omdat dit eigenlijk
samengebundelde indicatoren zijn...

347 00:22:14:15 00:22:18:12
die iets zeggen
over een groot aantal milieu-impacts.

348 00:22:19:20 00:22:23:06
En we hebben procesvragen.
Die eerste vraag is een verdiepende.

349 00:22:23:09 00:22:27:12
Maken de toeleveranciers
hun impact op biodiversiteit inzichtelijk?

350 00:22:27:15 00:22:30:15
Die is verdiepend omdat die
nog niet heel veel wordt toegepast.

351 00:22:30:18 00:22:33:15
Hij kan wel binnen alle sectoren
worden uitgevraagd.

352 00:22:33:18 00:22:36:18
Het is ook een onderwerp
dat steeds belangrijker wordt.

353 00:22:36:21 00:22:40:08
Dus daarom denk ik ook:
goed om op te nemen.

354 00:22:40:11 00:22:43:16
Verder hebben we het over
groenverbindingen, natuurkansenscan...

355 00:22:43:19 00:22:46:16
ecologisch beheer, dat soort thema's.

356 00:22:46:19 00:22:52:11
Bij ketenverantwoordelijkheid
ga ik twee onderwerpen toelichten.

357 00:22:52:14 00:22:54:23
Ten eerste gaat het
om het duurzaamheidscertificaat.

358 00:22:55:01 00:22:59:07
Dus heb je een duurzaamheidscertificaat
van de producten of materialen...

359 00:22:59:10 00:23:03:15
die geleverd worden
op milieu en/of sociaal?

360 00:23:03:18 00:23:06:24
Het tweede deel gaat over
de stappen van het due diligence-proces.

361 00:23:07:02 00:23:09:15
Dus dat zijn eigenlijk de ISV-voorwaarden.

362 00:23:09:18 00:23:14:15
In januari is daar een nieuwe bestektekst
voor gepubliceerd op de website van PIANOo.

363 00:23:14:18 00:23:17:18
Dat is de basis geweest
voor deze indicatoren...

364 00:23:17:21 00:23:20:17
dus die sluiten daar één op één op aan.

365 00:23:20:20 00:23:24:13
En diversiteit en inclusie
gaat om drie onderwerpen.

366 00:23:24:16 00:23:28:13
Is er beleid?
Is de sociale veiligheid geborgd?

367 00:23:28:16 00:23:34:00
En vormt toegankelijkheid een onderdeel van
het geleverde werk of de geleverde dienst?

368 00:23:34:03 00:23:38:23
Dan gaat het om zowel fysieke,
sociale als digitale toegankelijkheid.

369 00:23:40:13 00:23:42:12
En social return
hebben we het al over gehad.

370 00:23:42:15 00:23:45:15
De eerste twee onderwerpen,
inbesteden en sociale ondernemers.

371 00:23:45:18 00:23:50:07
Wat doe je zelf?
En social return door opdrachtnemers.

372 00:23:50:10 00:23:55:05
Jullie gaan de Excel doorlopen
aan de hand van één of twee voorbeelden.

373 00:23:55:08 00:23:57:17
Dat gaan jullie volgens mij
gezamenlijk oppakken.

374 00:23:57:20 00:24:00:18
Ja. In de eerste kolom heb je het thema.

375 00:24:00:21 00:24:05:18
Nou, de zes thema's zijn duidelijk
herkenbaar en de subthema's ook.

376 00:24:05:21 00:24:08:17
Dan hebben we een kolom met de KPI's.

377 00:24:08:20 00:24:14:17
Ongeveer 35 indicatoren die gericht zijn
op resultaat en kwantitatieve uitvraag...

378 00:24:14:20 00:24:17:12
en een kolom met procesvragen
die meer gericht zijn...

379 00:24:17:15 00:24:20:18
op de inspanning van de opdrachtnemer.

380 00:24:20:21 00:24:24:14
Daarnaast staan er twee kolommen
met methodieken en instrumenten.

381 00:24:24:17 00:24:28:11
Die geven eigenlijk per KPI aan:
welke methodiek kun je gebruiken?

382 00:24:28:14 00:24:32:10
Zijn er al instrumenten
waarmee je dit kunt berekenen?

383 00:24:33:07 00:24:35:21
De kolom daarna geeft de sector aan.

384 00:24:35:24 00:24:38:22
Dus we geven aan
of het voor alle sectoren geschikt is.

385 00:24:39:00 00:24:43:02
Soms geven we aan of het
voor de GWW of voor gebouwen geschikt is.

386 00:24:43:05 00:24:44:22
Daarna volgen vier kolommen...

387 00:24:45:00 00:24:48:08
die ingaan op de onderdelen
waar ik net ook al iets over zei.

388 00:24:48:11 00:24:52:17
Dus je hebt materiaal, materieel,
transport en dienstverlening.

389 00:24:52:20 00:24:56:20
Wat je dan ziet, is dat als dienstverlening
een belangrijke rol heeft...

390 00:24:56:23 00:25:00:09
dan komen ook de onderste thema's,
de sociale thema's, meer naar voren.

391 00:25:00:12 00:25:03:02
Want social return
of diversiteit en inclusie...

392 00:25:03:05 00:25:05:17
is met name belangrijk
als je het hebt over mensen.

393 00:25:05:20 00:25:10:20
Anders is het gewoon niet proportioneel
om dat in je opdracht uit te gaan vragen.

394 00:25:10:23 00:25:15:13
Dus die vinkjes of kruisjes die daar staan,
geven aan welk onderdeel...

395 00:25:15:16 00:25:19:06
bij welk thema het meest logisch is.

396 00:25:19:09 00:25:21:19
Dan staan er rechts
nog een aantal kolommen...

397 00:25:21:22 00:25:25:14
en die zijn eigenlijk behulpzaam
voor de opdrachtnemers...

398 00:25:25:17 00:25:28:13
die bijvoorbeeld al rapporteren op CSRD.

399 00:25:28:16 00:25:32:22
We hebben een koppeling gemaakt
met de ESRS'en vanuit CSRD.

400 00:25:33:00 00:25:35:22
Dus de rapportage-eisen
die vanuit CSRD worden gesteld...

401 00:25:36:00 00:25:38:12
hebben we aan de indicatoren gekoppeld.
Zo kan je zien:

402 00:25:38:15 00:25:46:06
oké, ik wil CO2-uitstoot
die correspondeert met DR44 uit de CSRD.

403 00:25:47:10 00:25:50:01
Naast de CSRD heb je ook de VSME.

404 00:25:50:04 00:25:53:16
Dat is de vrijwillige standaard
voor het midden- en kleinbedrijf.

405 00:25:53:19 00:25:56:24
Er zullen ook wat kleinere bedrijven
hiermee werken.

406 00:25:57:02 00:25:59:08
Daarvoor hebben we
dezelfde koppeling gemaakt.

407 00:25:59:11 00:26:01:07
Die hebben net een andere nummering.

408 00:26:01:10 00:26:03:12
En tot slot
de Sustainable Development Goals.

409 00:26:03:15 00:26:07:19
Dus voor organisaties die graag rapporteren
via de Sustainable Development Goals...

410 00:26:07:22 00:26:12:09
hebben we ook aangegeven welke indicatoren
met welke goals samenhangen.

411 00:26:14:02 00:26:16:10
Dat even kort over de Excel.

412 00:26:16:13 00:26:19:01
Nu wilde jij iets gaan monitoren,
Godard.

413 00:26:19:04 00:26:23:06
Ja, stel nou dat wij een school
gaan laten bouwen in Rotterdam.

414 00:26:25:02 00:26:27:02
Hoe zou je hiermee aan de slag kunnen?

415 00:26:27:05 00:26:32:18
Nou, dan is mijn eerste vraag:
wat zijn belangrijke thema's voor je school?

416 00:26:32:21 00:26:35:22
We hebben sowieso
een CO2-reductie-doelstelling.

417 00:26:36:00 00:26:39:12
Dus dat is een belangrijke
en daarnaast social return.

418 00:26:39:15 00:26:43:06
Laten we zeggen dat we
5% social return in het project willen.

419 00:26:43:09 00:26:45:05
Ja, hele goede.

420 00:26:45:08 00:26:50:23
Dan kun je in de eerste kolom de thema's
selecteren via waar het pijltje staat.

421 00:26:51:24 00:26:55:16
Je ziet dan:
klimaat is aangevinkt en social return.

422 00:26:55:19 00:27:01:02
Speelt klimaatadaptatie ook een rol?
Speelt het een rol in beleid?

423 00:27:01:05 00:27:06:13
We willen wel een groen dak op de school,
dus ik denk dat het daaronder valt.

424 00:27:06:16 00:27:10:09
Zeker, dan heb je het
over de waterbergingscapaciteit.

425 00:27:11:10 00:27:13:11
Dat is een hele belangrijke.

426 00:27:13:14 00:27:17:12
Je ziet ook dat klimaatadaptatie
eigenlijk steeds belangrijker wordt.

427 00:27:17:15 00:27:19:23
Dus die zou ik zeker meenemen.

428 00:27:21:22 00:27:25:16
Je ziet ook een aantal...

429 00:27:25:19 00:27:31:21
Even kijken hoor.
Indicatoren gericht op GWW.

430 00:27:31:24 00:27:34:09
Maar het gaat alleen
om het gebouw denk ik, hè?

431 00:27:34:12 00:27:37:16
Klopt, ja. We hebben wel
een schoolplein eromheen...

432 00:27:37:19 00:27:39:22
maar dat is een ander contract.
-Prima.

433 00:27:40:00 00:27:45:10
Dan kun je bij de sector selecteren
dat je alles met gebouwen wil hebben.

434 00:27:45:13 00:27:51:18
Je ziet daar GWW staan
en die haal ik even weg.

435 00:27:52:22 00:27:55:12
Je ziet GWW komma,
daar hoort nog 'gebouwen' achter.

436 00:27:55:15 00:28:00:11
Dus we hebben nu alles
waar alleen gebouwen een rol bij spelen.

437 00:28:02:15 00:28:07:06
Even kijken, klimaatmitigatie,
dat noemde je net al: jullie CO2-doelstelling.

438 00:28:07:09 00:28:10:10
Die wil je gewoon meenemen denk ik, hè?
-Ja, zeker.

439 00:28:11:18 00:28:13:08
Nou, misschien goed om te weten...

440 00:28:13:11 00:28:17:15
Want ik denk dat jullie ook een doelstelling
hebben op het gebruik van het gebouw?

441 00:28:17:18 00:28:20:23
Ja.
-Ja, dat zit niet in deze indicator.

442 00:28:21:01 00:28:25:03
Dus deze indicator gaat vooral
over het materiaalgebruik, het transport...

443 00:28:25:06 00:28:28:00
het materieel tijdens de bouwfase.
-Ja.

444 00:28:28:03 00:28:31:00
Dus als je ook iets wil
met de CO2-uitstoot in het gebouw...

445 00:28:31:03 00:28:33:22
dan kun je bijvoorbeeld vragen
om een BENG-certificaat...

446 00:28:34:00 00:28:38:09
of een energielabel
waarmee je gewoon verzekerd bent...

447 00:28:38:12 00:28:41:04
van laag energieverbruik tijdens gebruik.

448 00:28:41:07 00:28:44:21
Maar scope 1, 2 en 3 van het bouwproces
zitten er wel in?

449 00:28:44:24 00:28:49:21
Dat zit hierin. Ja, zeker,
dus dat nemen we gewoon mee.

450 00:28:50:23 00:28:56:15
Dan zien we ook een aantal KPI's
die gericht zijn op de ontwerpfase.

451 00:28:56:18 00:28:59:04
Nou, jullie wilden zowel ontwerp als bouw.

452 00:28:59:07 00:29:01:22
Ik heb ze voor nu
in de sheets even weggelaten.

453 00:29:02:00 00:29:05:16
Daar kun je ook selecteren of je het ontwerp
er wel of niet in mee wil nemen.

454 00:29:05:19 00:29:09:10
Maar om het allemaal passend te krijgen,
halen we die ook even weg.

455 00:29:11:01 00:29:14:23
Nou, dan is dit denk ik de set.
Mis je nog iets?

456 00:29:15:01 00:29:18:09
Nou, ik zit te denken:
milieuprestatie in gebouwen.

457 00:29:18:12 00:29:21:03
Ja, dat is een goeie.
-Kunnen we daar iets mee?

458 00:29:21:06 00:29:22:23
Daar kunnen we zeker wat mee.

459 00:29:23:01 00:29:25:16
Die staat onder het thema milieu.
-Ja.

460 00:29:26:19 00:29:30:18
Vanuit die milieuprestatie gebouwen
heb je natuurlijk ook de CO2-uitstoot.

461 00:29:30:21 00:29:35:03
Dat is één onderdeel, maar omdat het veel
breder is, staat die onder het thema milieu.

462 00:29:35:06 00:29:38:16
Dus ik heb de selectie even aangepast
bij de thema's.

463 00:29:39:11 00:29:45:14
MPG is natuurlijk niet verplicht voor scholen,
wel voor kantoorgebouwen, woningen.

464 00:29:45:17 00:29:47:18
Maar het is zeker
een goede om mee te nemen.

465 00:29:47:21 00:29:53:03
Je kunt een minimale waarde eraan vragen
als minimumeis in je contract.

466 00:29:53:06 00:29:57:12
Of als gunningscriterium kun je zeggen:
degene met de laagste MPG-waarde.

467 00:29:57:15 00:29:59:15
Dus dat is wel een...

468 00:29:59:18 00:30:02:16
Dan heb je wel een beetje dubbeling
met die eerste.

469 00:30:02:19 00:30:07:18
Klopt, ja. Eén van de indicatoren
binnen die MPG is de CO2-uitstoot.

470 00:30:07:21 00:30:12:15
Dat is ook vaak een grote, dus daar zit
inderdaad een stukje dubbele monitoring.

471 00:30:12:18 00:30:16:00
Maar dat is verder niet erg.

472 00:30:18:13 00:30:22:05
Even kijken. Met social return...

473 00:30:22:20 00:30:25:21
Ja, daar hebben we die 5%-doelstelling.
-Die 5%-doelstelling.

474 00:30:25:24 00:30:28:21
Die gaat eigenlijk
om wat opdrachtnemers doen?

475 00:30:28:24 00:30:32:04
Dus je opdrachtnemer moet 5% halen?
-Ja.

476 00:30:32:07 00:30:37:14
Nou, wat we daar zien, is dat er
nog twee indicatoren voor staan.

477 00:30:38:17 00:30:41:22
Nou, jullie als grote gemeente
met een grote afdeling social return...

478 00:30:42:00 00:30:44:11
kunnen dat best wel aan
om deze ook te monitoren.

479 00:30:44:14 00:30:48:01
Het is een verdiepende KPI,
maar ik denk dat het goed is...

480 00:30:48:04 00:30:52:05
om ook vast te gaan leggen:
hé, wat doen we nou zelf?

481 00:30:52:08 00:30:55:09
Alleen binnen deze opdracht,
als je specifiek deze opdracht hebt...

482 00:30:55:12 00:30:59:01
is dat dan weer niet
zo'n heel logische keuze.

483 00:30:59:04 00:31:01:18
Dus we halen hem voor nu
binnen deze opdracht weg...

484 00:31:01:21 00:31:06:20
om dat even op een ander niveau wel
te gaan monitoren binnen een andere afdeling.

485 00:31:06:23 00:31:09:17
Ik zal ook laten zien,
want die kolommen had ik verborgen...

486 00:31:09:20 00:31:14:16
maar hiertussen staan de twee kolommen
met de achterliggende methodieken en tools.

487 00:31:14:19 00:31:19:05
Als ik die zichtbaar maak, dan zie je
dat je de CO2-uitstoot kunt vragen...

488 00:31:19:08 00:31:23:11
in ofwel een losse CO2-voetafdruk
of vanuit die MPG-berekening...

489 00:31:23:14 00:31:25:12
want daar komt hij gewoon uitrollen.

490 00:31:26:11 00:31:32:11
Je ziet ook de certificaten
voor CO2-compensatie, bijvoorbeeld.

491 00:31:32:14 00:31:34:20
Nou ja, op deze manier...

492 00:31:34:23 00:31:37:07
Eigenlijk sowieso handig
om die MPG uit te vragen...

493 00:31:37:10 00:31:39:23
want dan heb je die inzicht-
en klimaateffecten ook.

494 00:31:40:01 00:31:41:22
Klopt, ja.

495 00:31:42:00 00:31:45:17
En vanuit die MPG kun je eigenlijk
ook op circulair inzicht krijgen...

496 00:31:45:20 00:31:48:20
want voor de MPG-berekening
heb je ook de hoeveelheden nodig.

497 00:31:48:23 00:31:53:07
Dus een goede methodiek.
-Ja, zeker.

498 00:31:53:10 00:31:56:23
Is het mogelijk om over kantoormeubilair
in twee minuten iets te laten zien?

499 00:31:57:01 00:31:59:21
Gaan we heel kort doen.
Ik loop hem even door.

500 00:31:59:24 00:32:03:20
De vraag is eigenlijk: is er beleid?
Dat bepaalt je thema's.

501 00:32:03:23 00:32:06:13
Heb je al een marktconsultatie gedaan?

502 00:32:06:16 00:32:11:18
Want daarmee kun je ook uitvragen:
wat is er gangbaar in de markt?

503 00:32:11:21 00:32:16:02
De MVI-criteriatool
kan aanknopingspunten bieden.

504 00:32:16:05 00:32:20:01
Er is vaak ook een koppeling
te maken met de indicatoren hierin.

505 00:32:20:04 00:32:26:22
Dat bepaalt eigenlijk de relevante thema's.
Van daaruit kun je de tool induiken.

506 00:32:27:00 00:32:32:08
En ik heb even aangemerkt: voor meubilair
denk ik dat klimaat belangrijk is, circulariteit.

507 00:32:32:11 00:32:35:16
En als het gaat over een onderhoudscontract,
wat ik net al zei...

508 00:32:35:19 00:32:38:22
als je het hebt over mensen,
speelt social return een rol...

509 00:32:39:00 00:32:41:08
en het transport, het aanleveren.

510 00:32:41:11 00:32:45:00
Ik wil ook heel graag tijd geven
aan Erikjan en later aan Steven...

511 00:32:45:03 00:32:48:21
om vanuit wat andere invalshoeken
hiernaar te kijken.

512 00:32:50:21 00:32:53:06
En we beginnen met Erikjan.

513 00:32:53:09 00:32:57:15
Dat gaat dan om de praktijk
binnen de gemeente Zwolle.

514 00:32:59:11 00:33:02:24
Toch even terugkomen
op jouw rol nog, Erikjan.

515 00:33:03:02 00:33:08:07
Jij bent eigenlijk degene
die de brug slaat tussen beleid en praktijk.

516 00:33:08:10 00:33:10:13
Ja, dat kun je wel zeggen inderdaad.

517 00:33:10:16 00:33:19:00
Ik denk dat ik 50% van de tijd bezig ben
met het beleidsmatige aspect rondom MVOI.

518 00:33:19:03 00:33:21:03
Ik doe dat uiteraard niet in mijn eentje.

519 00:33:21:06 00:33:25:09
Dat is het vertalen van alle andere beleids-
doelstellingen van de gemeente Zwolle...

520 00:33:25:12 00:33:31:11
op de zes MVOI-thema's
naar de praktijk van inkoop en aanbesteden.

521 00:33:31:14 00:33:35:09
De rest van de tijd ben ik dus bezig
om bij die inkopen en aanbestedingen...

522 00:33:35:12 00:33:38:01
dat ook daadwerkelijk toe te passen.

523 00:33:38:04 00:33:40:11
Om even een praktisch voorbeeld te geven:

524 00:33:40:14 00:33:44:24
een paar weken terug heeft de gemeente
Zwolle het Schone Lucht Akkoord getekend.

525 00:33:45:02 00:33:50:20
Nou, de beleidsadviseur Milieu
was daar terecht heel erg tevreden over.

526 00:33:50:23 00:33:54:12
Op mijn initiatief hebben we
later deze week een gesprek...

527 00:33:54:15 00:33:59:20
tussen de beleidsadviseur die gaat over de
implementatie van het Schone Lucht Akkoord...

528 00:33:59:23 00:34:05:16
en aan de andere kant iemand
vanuit het fysiek domein...

529 00:34:05:19 00:34:09:15
die weet hoe je de doelstellingen
die in het Schone Lucht Akkoord zitten...

530 00:34:09:18 00:34:14:00
op emissieloos of emissiearm materieel...

531 00:34:14:03 00:34:19:20
kan meenemen in de GWW-aanbestedingen
in het fysiek domein.

532 00:34:19:23 00:34:23:07
Zo breng ik beide terreinen bij elkaar
om ervoor te zorgen...

533 00:34:24:20 00:34:28:08
dat in dit voorbeeld
het Schone Lucht Akkoord...

534 00:34:28:11 00:34:32:03
ook daadwerkelijk handen en voeten
krijgt binnen onze organisatie.

535 00:34:32:06 00:34:36:13
De set van KPI's sluiten daar
uiteraard fantastisch op aan.

536 00:34:36:16 00:34:39:02
Het is vaak eigenlijk
helemaal niet van inkoop...

537 00:34:39:05 00:34:41:23
en daarom is die O van opdrachtgever
erbij gekomen.

538 00:34:42:01 00:34:45:24
Wat voor rol speelt die
en hoe ga jij daarmee om?

539 00:34:46:02 00:34:49:13
Hoe zit dat bij jullie organisatie?
Hoe zorg je dat die ook meegenomen wordt?

540 00:34:49:16 00:34:52:24
De opdrachtgever
heeft echt een cruciale rol.

541 00:34:54:00 00:34:56:14
Wat wij en veel andere organisaties
weleens zeggen:

542 00:34:56:17 00:35:00:12
MVOI is nadrukkelijk geen inkoopfeestje.
Het is van de organisatie.

543 00:35:01:13 00:35:05:18
Inkoop heeft vaak geen budget,
heeft geen mandaat...

544 00:35:05:21 00:35:10:00
of in ieder geval onvoldoende mandaat om
zelf MVOI mee te nemen in aanbestedingen.

545 00:35:10:03 00:35:16:20
Dus je hebt je opdrachtgever
echt daadwerkelijk gewoon nodig.

546 00:35:16:23 00:35:20:04
En hoe wij dat doen,
is zo vroeg mogelijk bij aanbestedingen...

547 00:35:20:07 00:35:22:20
met de opdrachtgever in gesprek gaan...

548 00:35:23:23 00:35:26:15
over de duurzaamheidsdoelstellingen
van de organisatie...

549 00:35:26:18 00:35:28:23
en hoe we die mee kunnen nemen
in het traject.

550 00:35:29:01 00:35:34:19
Soms is dat heel eenvoudig, en heb je een
enthousiaste collega die het graag meeneemt.

551 00:35:34:22 00:35:39:21
En ja, sommige aanbestedingen
hebben heel veel impact op de organisatie...

552 00:35:39:24 00:35:41:18
en er spelen ook andere belangen.

553 00:35:41:21 00:35:44:10
Denk aan aanbestedingen
binnen het sociaal domein.

554 00:35:44:13 00:35:48:07
Dat zijn vaak aanbestedingen die direct
het leven van onze inwoners raken.

555 00:35:48:10 00:35:50:22
Denk aan doelgroepenvervoer,
WMO-hulpmiddelen.

556 00:35:51:00 00:35:52:14
Daar zul je echt moeten vechten...

557 00:35:52:17 00:35:56:21
om duurzaamheid ook een plekje te geven
in die doelstellingen.

558 00:35:56:24 00:35:59:06
En dan is één van de opties:

559 00:35:59:09 00:36:03:04
MVOI als aparte doelstelling
of circulariteit als doelstelling.

560 00:36:03:07 00:36:08:23
Maar het mooiste is natuurlijk als we
MVOI meenemen in de opdracht zelf.

561 00:36:09:01 00:36:13:03
Hoe we dat nu bijvoorbeeld
binnenkort gaan toepassen...

562 00:36:13:06 00:36:16:24
is bij een aanbesteding voor bedrijfskleding,
die zit eraan te komen.

563 00:36:17:02 00:36:22:01
Kijk, ik als MVOI-adviseur kan waarschijnlijk
prachtig samen met inkoop...

564 00:36:22:04 00:36:27:21
een KPI rondom de samenstelling
van de bedrijfskleding zelf opstellen...

565 00:36:27:24 00:36:29:17
maar ik ga er niet mee lopen.

566 00:36:29:20 00:36:34:08
Het zijn andere mensen in onze organisatie
die die bedrijfskleding elke dag inzetten...

567 00:36:34:11 00:36:37:08
elke dag dragen en het elke dag gebruiken.

568 00:36:37:11 00:36:39:08
Dus we gaan samen met hen in gesprek:

569 00:36:39:11 00:36:43:16
wat zijn nou jullie wensen en eisen
aan jullie kledingpakket?

570 00:36:43:19 00:36:47:02
Daar kan uitkomen dat we ons richten
op de samenstelling van producten.

571 00:36:47:05 00:36:48:22
Dat we die KPI toepassen.

572 00:36:49:00 00:36:53:21
Het kan ook zijn dat we ons richten op een
andere KPI rondom circulariteit, namelijk:

573 00:36:53:24 00:36:57:03
hoe zorgen we ervoor dat we
die levensduur zoveel mogelijk verlengen?

574 00:36:57:06 00:37:00:10
Kunnen we die producten repareren?

575 00:37:00:13 00:37:03:20
Kunnen we iets doen
zodat ze zo lang mogelijk meegaan?

576 00:37:03:23 00:37:09:02
Welke rol hebben wij daarin
als gemeente Zwolle?

577 00:37:09:05 00:37:11:02
Welke rol heeft de leverancier?

578 00:37:11:05 00:37:14:13
Zo kun je door samen te werken
met je opdrachtgever...

579 00:37:14:16 00:37:21:15
volgens mij de MVOI-criteria
en KPI's toepassen...

580 00:37:21:18 00:37:24:22
die het meest relevant zijn voor je opdracht
en dan wordt het een succes.

581 00:37:25:00 00:37:27:14
Steven, ik kondigde je al eventjes aan.

582 00:37:27:17 00:37:31:12
Jij gaat ons meenemen
in de wereld van de opdrachtnemer.

583 00:37:31:15 00:37:35:15
We zitten hier aan tafel met toch wel
opdrachtgever-getinte mensen...

584 00:37:35:18 00:37:37:05
om het maar even zo te noemen.

585 00:37:38:03 00:37:42:15
Het is juist goed om eens te horen:
goh, hoe kijkt de markt ertegenaan?

586 00:37:42:18 00:37:45:24
Misschien goed om dingen
bij de markt ook te toetsen.

587 00:37:46:14 00:37:50:19
Jij bent duurzaamheidsmanager
bij Dura Vermeer Infra Landelijke Projecten.

588 00:37:52:16 00:37:55:24
Wat is jouw rol als duurzaamheidsmanager?
Waar hou je je mee bezig?

589 00:37:56:02 00:38:01:16
We zijn een projectorganisatie, dus 80%
van onze opdrachtgevers is overheid.

590 00:38:01:19 00:38:05:04
Of het nou gemeentes
of provincies of Rijksoverheid is.

591 00:38:06:12 00:38:09:09
In die projecten
is het mijn rol om te zorgen...

592 00:38:09:12 00:38:12:23
dat die projecten verduurzaamd worden.

593 00:38:13:01 00:38:16:12
En dat niet alleen, er worden dus
maatregelen genomen die bijdragen...

594 00:38:16:15 00:38:19:03
aan een verbetering van de KPI's.

595 00:38:19:06 00:38:23:24
Aan de andere kant doe ik dat niet alleen.
Ik heb eigenlijk de hele teams nodig.

596 00:38:24:02 00:38:29:13
Dus van projectmanagement
tot werkvoorbereider, uitvoerder.

597 00:38:29:16 00:38:32:02
Iedereen op de werkvloer.
Al die mensen heb ik nodig...

598 00:38:32:05 00:38:35:05
om te zorgen dat we
de juiste dingen doen op de projecten.

599 00:38:35:08 00:38:36:20
En dat is mijn rol.

600 00:38:36:23 00:38:41:16
Daarnaast hou ik me nog wel bezig
met beleidsvorming van ons eigen bedrijf.

601 00:38:41:19 00:38:44:05
Die aansluiting proberen we
ook wel te zoeken.

602 00:38:44:08 00:38:47:24
Je hebt heel veel KPI's voorbij zien komen.
Hoe kijk jij daartegenaan?

603 00:38:48:02 00:38:52:01
KPI's zijn zeker goed
om bij te houden, om te bewaken...

604 00:38:52:04 00:38:56:07
om te kijken of daar verbetering
in door te voeren is.

605 00:38:59:20 00:39:01:21
Ik zie dat ook wel veel gebeuren.

606 00:39:01:24 00:39:07:12
Ik zie ook wel veel contracten
waar minder mogelijkheden zijn voor ons...

607 00:39:07:15 00:39:09:20
omdat de contractvorm dat niet toelaat.

608 00:39:09:23 00:39:13:10
Denk aan RAW-contracten
of dat soort zaken.

609 00:39:13:13 00:39:16:09
Dat vind ik altijd jammer
als die in de markt komen.

610 00:39:16:12 00:39:18:24
Maar ik noemde net al twee fases.

611 00:39:19:02 00:39:25:02
De contractvorm is bepalend in hoeveel wij
kunnen bijdragen als opdrachtnemer...

612 00:39:25:05 00:39:28:17
omdat we volgens mij heel veel
bij kunnen dragen en dat kunnen bewaken.

613 00:39:28:20 00:39:31:13
Ik zie dat echt wel als waardevol.

614 00:39:31:16 00:39:34:15
Dan kunnen we ook meten
wat we aan het doen zijn...

615 00:39:34:18 00:39:36:14
en laten zien wat we aan het doen zijn.

616 00:39:36:17 00:39:41:24
Godard noemde eerder vanmorgen
ook de administratieve lasten.

617 00:39:42:02 00:39:46:01
Iets waar we het natuurlijk
heel veel over hebben, ook in de politiek.

618 00:39:46:04 00:39:48:00
Hoe kijk jij daartegenaan?

619 00:39:51:04 00:39:54:05
Zeker als we het hebben
over uitvragen in aanbestedingen...

620 00:39:54:08 00:39:58:16
is het voor ons wel heel belangrijk
dat die uitvraag heel concreet is...

621 00:39:58:19 00:40:01:23
en duidelijk is wat er wordt verwacht
en waar we kunnen bijdragen.

622 00:40:02:01 00:40:04:04
Dan ga ik vaak op zoek...

623 00:40:04:07 00:40:08:15
ten eerste naar de link
tussen de ambitie van het project...

624 00:40:08:18 00:40:13:03
en de ambitie die wij als Dura Vermeer hebben.
Heel gelukkig komt die vaak overeen.

625 00:40:13:06 00:40:16:07
We hebben best wel hoge ambities
om stappen te nemen...

626 00:40:16:10 00:40:19:17
in net-zero en circulariteit.

627 00:40:19:20 00:40:23:06
En sinds dit jaar ook
veel ruimte voor natuur geven.

628 00:40:23:09 00:40:25:24
Dus dat zijn stappen
die we graag willen maken.

629 00:40:26:02 00:40:29:24
Die zoek ik ook vaak,
want dan heb je een gemene deler...

630 00:40:30:02 00:40:33:19
en dan kun je
je daarop richten als organisatie.

631 00:40:33:22 00:40:38:15
Tegelijkertijd hebben wij
ook best wel ontwikkelingen...

632 00:40:38:18 00:40:40:07
als het gaat om digitalisering.

633 00:40:40:10 00:40:45:02
Ik zie hier heel veel KPI's
naar voren komen...

634 00:40:45:05 00:40:50:23
maar we zijn best wel druk
met het ontwikkelen van tools...

635 00:40:51:01 00:40:53:02
om die KPI's ook bij te houden.

636 00:40:53:05 00:40:57:15
Die kunnen we ook projectspecifiek maken...

637 00:40:57:18 00:41:00:18
dus afhankelijk van wat er gevraagd wordt
in een project.

638 00:41:00:21 00:41:05:00
Het is toch vooral contractmanagement
waar dit gaat plaatsvinden natuurlijk.

639 00:41:05:03 00:41:07:06
Dat is een hele belangrijke sleutel.

640 00:41:10:10 00:41:14:13
Hoe ervaar je dat? Want wij zeggen:
contractmanagement is heel belangrijk.

641 00:41:14:16 00:41:18:15
Wordt dat ook zo opgevat
en wordt daar invulling aan gegeven?

642 00:41:18:18 00:41:20:02
Ja, de concreetheid van KPI's.

643 00:41:20:05 00:41:23:24
Ik ben ook wel nieuwsgierig
naar hoe dat in de praktijk nou zit.

644 00:41:24:02 00:41:26:22
Hoe de theorie
die hier vandaag besproken wordt...

645 00:41:27:00 00:41:30:00
hoe die nou in de praktijk
in inkoopcontracten terechtkomt...

646 00:41:30:03 00:41:32:02
vanuit onze opdrachtgevers.

647 00:41:32:24 00:41:36:20
Wat ik op dit moment merk,
is dat dat veelal gaat over:

648 00:41:38:15 00:41:42:13
er is beleid vanuit een gemeente
of een provincie.

649 00:41:42:16 00:41:50:03
In de projecten worden een aantal thema's
of indicatoren wel meegegeven.

650 00:41:50:06 00:41:55:17
Het wordt niet heel vaak benoemd dat dat
ook in KPI's duidelijk gemaakt moet worden.

651 00:41:56:22 00:42:00:10
Aan de ene kant zou dat
wel wat strakker mogen...

652 00:42:00:13 00:42:04:19
maar ik probeer altijd te voorkomen
dat het zo strak zit...

653 00:42:04:22 00:42:08:01
dat wij eigenlijk als opdrachtnemer
geen inbreng meer hebben.

654 00:42:08:04 00:42:14:00
Wij willen juist die verbetering en vernieuwing
versnellen en daar invulling aan geven.

655 00:42:14:03 00:42:18:03
Steven stelde een vraag. Ik zou hem
aan jou willen adresseren, Godard.

656 00:42:18:06 00:42:23:07
Hoe landen de KPI's die we net hebben
besproken nou straks in aanbesteding?

657 00:42:23:10 00:42:27:12
Dat is iets waar jij je ook mee bezig houdt.
-Wij zijn ook pas aan het begin.

658 00:42:27:15 00:42:30:20
We zijn met een paar
van de indicatoren wel actief...

659 00:42:30:23 00:42:34:10
die we nu in een tool hebben opgenomen.

660 00:42:34:13 00:42:37:01
Dus voor social return
gebruiken we Wizzr...

661 00:42:37:04 00:42:40:05
maar ook nu voor zero emission
en voor circulair.

662 00:42:40:08 00:42:42:14
Al is dat voor circulair
ook nog in de kinderschoenen...

663 00:42:42:17 00:42:44:24
en kijken we nu vooral
naar het laaghangend fruit.

664 00:42:45:02 00:42:49:24
Dus de projecten waarin we onze eigen
materialen aan een aannemer aanbieden...

665 00:42:50:02 00:42:52:13
die willen we als eerste
inzichtelijk krijgen.

666 00:42:52:16 00:42:55:02
Daar weten we
de duurzaamheidsinformatie van...

667 00:42:55:05 00:42:59:01
dus we weten daar de samenstelling
of de klimaatimpact van die materialen.

668 00:42:59:04 00:43:02:18
Dan willen we vooral nu
dat we inzichtelijk krijgen...

669 00:43:02:21 00:43:06:03
hoeveel van die materialen
we dan gebruiken op projectbasis...

670 00:43:06:06 00:43:07:24
en vervolgens ook op jaarbasis.

671 00:43:08:02 00:43:10:06
Dus we staan ook nog aan het begin.

672 00:43:10:09 00:43:13:13
We hebben nog niet
op al die indicatoren dat geborgd.

673 00:43:13:16 00:43:17:07
Maar wat ik aan het begin zei,
ik denk dat het heel belangrijk is dat we...

674 00:43:17:10 00:43:21:00
bij de start van een project,
net als wat Erikjan al aangaf...

675 00:43:21:03 00:43:25:05
duidelijk maken richting
interne opdrachtgever...

676 00:43:25:08 00:43:28:06
welke we willen gaan monitoren,
welke we willen meenemen.

677 00:43:28:09 00:43:32:20
Dat we samen een keuze maken en dat het
vanaf dan al doorsijpelt in het hele project.

678 00:43:32:23 00:43:35:23
En dat het dan ook logischer wordt
om het in tooling op te nemen...

679 00:43:36:01 00:43:37:24
en uit te gaan vragen.

680 00:43:38:02 00:43:41:24
We hebben het met elkaar
bijna 1,5 uur gehad over de KPI's...

681 00:43:42:02 00:43:44:05
de handreiking die beschikbaar is.

682 00:43:44:08 00:43:48:05
Hebben jullie voor het publiek
nog een boodschap die je mee wil geven?

683 00:43:48:08 00:43:51:05
Begin ik bij jou, Lonneke.
-Ja, is goed.

684 00:43:51:08 00:43:56:02
Ik zou vooral kijken: wat heb je
aan beleid liggen in je eigen organisatie...

685 00:43:56:05 00:44:01:10
en van daaruit, begin klein.
Kijk wat er echt aansluit bij het beleid.

686 00:44:01:13 00:44:08:16
Start met een klein aantal contracten
om van daaruit verder uit te gaan breiden.

687 00:44:08:19 00:44:11:15
Dus ga vooral aan de slag.
-Ja, dank je wel.

688 00:44:11:18 00:44:17:01
We hadden het voor het webinar ook
eventjes met Erikjan over dit onderwerp.

689 00:44:17:04 00:44:20:03
Ik vroeg hem: wat is jouw uitsmijter?
Hij zei precies hetzelfde.

690 00:44:20:06 00:44:23:19
Dus ik ben blij dat jullie
in dat opzicht op één lijn zitten.

691 00:44:24:09 00:44:28:20
Uniformiteit.
-Ja, uniformiteit ook in dit geval.

692 00:44:28:23 00:44:30:24
Godard, wat zou jij mee willen geven?

693 00:44:31:02 00:44:35:20
Essentieel denk ik om hierin te gaan oefenen.
Als projectteams, als beleidsmedewerkers.

694 00:44:35:23 00:44:39:21
Dus zoveel mogelijk
die taal met elkaar gaan delen.

695 00:44:39:24 00:44:41:11
En ook richting marktpartijen...

696 00:44:41:14 00:44:46:19
dat er zo snel mogelijk
een eenduidig gesprek plaatsvindt...

697 00:44:46:22 00:44:50:15
waarin je veel sneller
tot effecten kan komen.

698 00:44:50:18 00:44:53:06
Jullie zijn ook wel benieuwd
naar feedback. Klopt dat?

699 00:44:53:09 00:44:54:21
Zeker.
-Graag, ja.

700 00:44:54:24 00:44:58:01
Dus ga aan de slag,
maar geef ook terug hoe je het ervaart...

701 00:44:58:04 00:45:00:06
en eventuele suggesties die je nog hebt.

702 00:45:00:09 00:45:03:23
Steven, aan jou eigenlijk
bijna het laatste woord.

703 00:45:04:01 00:45:06:03
Bijna het laatste woord, wat een eer.

704 00:45:08:04 00:45:12:10
Ik word sowieso altijd enthousiast
van dit soort initiatieven.

705 00:45:12:13 00:45:16:15
Zeker toen ik deze set met indicatoren las,
toen dacht ik:

706 00:45:16:18 00:45:21:10
nou, dat is best wel compleet
en het zit gewoon goed in elkaar.

707 00:45:23:05 00:45:27:04
Ik stelde alleen ook niet voor niks de vraag:
hoe komt het nou in de praktijk?

708 00:45:27:07 00:45:32:05
Mijn ervaring is dat vaak
de lijn tussen beleid bij een organisatie...

709 00:45:32:08 00:45:34:17
en in de projectenpraktijk...

710 00:45:34:20 00:45:41:05
waar ook alle hectiek van planning en kosten
en al dat soort dingen naar voren komen...

711 00:45:41:08 00:45:48:19
Dan is het nog best soms lastig
om dit soort thema's op de agenda te krijgen.

712 00:45:48:22 00:45:52:13
Heb daar aandacht voor
en zoek ook de samenwerking...

713 00:45:52:16 00:45:54:16
om die uniformiteit te krijgen.

714 00:45:54:19 00:45:56:13
En wat ik net al even noemde:

715 00:45:56:16 00:46:01:09
er zijn heel veel mogelijkheden qua
digitalisering waar wij al heel ver in zijn.

716 00:46:03:05 00:46:07:03
Daar zie ik ook best wel kansen
voor deze indicatoren...

717 00:46:07:06 00:46:12:05
die dan gedurende een project bijna
automatisch bijgehouden kunnen worden.

718 00:46:12:08 00:46:14:08
Dat brengt mij
bij het einde van het webinar.

719 00:46:14:11 00:46:19:24
Ik wil jullie als sprekers,
Lonneke, Godard, Steven en Erikjan...

720 00:46:20:02 00:46:22:22
heel hartelijk bedanken
voor jullie waardevolle bijdragen.