Gekozen opzet sluit deel van de markt uit (week 29 en 30)

Feiten en omstandigheden

De Politie heeft een (niet openbare) Europese aanbesteding georganiseerd voor de levering van werkplekapparatuur en gerelateerde diensten. Op de aanbestedingsprocedure is de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied (ADV) van toepassing. Op 26 maart 2026 heeft Dell een klacht ingediend bij het Klachtenmeldpunt Inkoop van de Politie (hierna: het klachtenmeldpunt). Deze klacht komt er op neer dat verschillende elementen van de aanbesteding in strijd zijn met de ADV en de aanbestedingsrechtelijke beginselen.  Op 14 april 2026 heeft het klachtenmeldpunt aan Dell bericht dat het klachtenbehandelteam de klacht ontvankelijk heeft verklaard en tot het oordeel is gekomen dat de klachten van Dell ongegrond zijn, waarbij het klachtbehandelteam wel enkele adviezen en aanbevelingen aan het inkoopteam meegeeft ten behoeve van de inschrijvingsfase. Verder bericht het klachtenmeldpunt dat zij zich aansluit bij de bevindingen van het klachtenbehandelteam en dat zij de klacht van Dell daarom ongegrond verklaart.
Op 21 april 2026 heeft Dell de Politie in kort geding gedagvaard. Het oordeel van de rechter:

Geen ruimte om te wijzigen

“De voorzieningenrechter is van oordeel dat, anders dan de Politie betoogt, artikel 2.131 ADV de Politie niet de ruimte geeft om de inkoopprijzen en de technische specificaties na het aangaan van de raamovereenkomst nader in te vullen c.q. te wijzigen. Een belangrijk aanknopingspunt voor dat oordeel vormt artikel 2.129 ADV, waarin staat dat partijen bij de plaatsingen van opdrachten die op een raamovereenkomst zijn gebaseerd, geen substantiële wijzigingen mogen aanbrengen in de raamovereenkomst gestelde voorwaarden. Verder is de uitleg van de voorzieningenrechter van artikel 2.131 ADV in lijn met de uitleg die de Commissie van Aanbestedingsexperts (CvAE) geeft aan het – vrijwel gelijkluidende – artikel 2.142 van de Aanbestedingswet 2012 (Aw). De CvAE heeft meerdere adviezen uitgebracht waarin zij overweegt dat een aanbesteder in strijd handelt met artikel 2.142 Aw als de voorwaarden waaronder de nadere opdrachten onder de raamovereenkomst zullen worden gegund onvoldoende in de raamovereenkomst zijn bepaald. Daarvan is volgens de CvAE sprake als een raamovereenkomst te ruim is geformuleerd en te veel ruimte laat voor nadere invulling bij het gunnen van de nadere opdrachten. Volgens de CvAE biedt artikel 2.142 lid 2 Aw de aanbesteder weliswaar ruimte om de ondernemer schriftelijk te raadplegen en hem indien nodig te verzoeken zijn inschrijvingen aan te vullen, maar een dergelijk verzoek mag er niet toe leiden dat de essentiële elementen voor de te plaatsen overheidsopdrachten, zoals producteisen en prijzen, pas na het aangaan van de raamovereenkomst worden ingevuld. Bij deze uitleg betrekt de CvAE ook de omstandigheid dat bij raamovereenkomsten met één ondernemer alleen bij de aanbesteding van de raamovereenkomst mededinging plaatsvindt, en niet bij het gunnen van nadere opdrachten.”

Explanatory Note

De Politie heeft nog gewezen op paragraaf 2.2 van de Explanatory Note van de Europese Commissie (de Commissie) over raamovereenkomsten, waaruit volgens haar blijkt dat het mogelijk is om een raamovereenkomst te sluiten met één ondernemer zonder dat die overeenkomst alle voorwaarden – waaronder prijzen – bevat en waarin minimale technische specificaties (voor computers) kunnen worden gegeven, zodat bij elke nadere overeenkomst de laatste modellen kunnen worden aangeboden. Dell heeft er echter op gewezen dat paragraaf 2.2 van deze Explanatory Note zowel betrekking heeft op raamovereenkomsten met één ondernemer als op raamovereenkomsten met meerdere ondernemers. Daarmee is dus niet zonder meer gezegd dat de betreffende opmerkingen van de Commissie over prijzen en technische specificaties (ook) betrekking hebben op raamovereenkomsten met één ondernemer. De tekst van voetnoten 18 en 19 bij die paragraaf biedt juist een aanwijzing voor het tegendeel. In die voetnoten legt de Commissie een verband tussen het op een later moment bepalen van de prijs en de productspecificaties en het heropenen van de concurrentie (‘reopening competition’) en dat lijkt eerder te duiden op een raamovereenkomst met meerdere ondernemers. De tekst van de Explanatory Note biedt dus onvoldoende houvast voor het standpunt van de Politie.

Aanbesteding kan niet worden voortgezet

“Het is de Politie dus niet toegestaan om inkoopprijzen en de technische specificaties pas op een later moment in te vullen c.q. te wijzigen in de nadere overeenkomsten. Door dat wel te doen, handelt de Politie in strijd met artikel 2.131 ADV, nu de voorwaarden waaronder de nadere overeenkomsten zullen worden gesloten, onvoldoende zijn gespecificeerd. Hoewel de voorzieningenrechter zich goed kan voorstellen dat de Politie vanwege de marktkenmerken is gebaat bij flexibiliteit, neemt dat niet weg dat zij zich moet houden aan de voorschriften die de ADV stelt. Bovendien heeft de door de Politie gekozen opzet, waarbij niet de Politie, maar de reseller zelf (die anders dan de Politie niet aan de aanbestedingsrechtelijke beginselen gehouden is) na het einde van de eerste nadere overeenkomsten een nieuwe uitvraag doet bij de door haar betrokken onderaannemers, bovendien tot gevolg dat een deel van de markt bij voorbaat wordt uitgesloten om mee te dingen onder de nieuwe voorwaarden. Dat betekent dat de aanbesteding in de huidige vorm niet kan worden voortgezet en er een heraanbesteding moet plaatsvinden als de Politie de opdracht nog wenst te gunnen.”

De vorderingen van Dell tot staking van de aanbesteding en tot heraanbesteding van de opdracht (als de Politie de opdracht nog wenst te gunnen) zullen daarom worden toegewezen.

VdLC publishers/consultants BV, 29 juli 2026

Lees de volledige uitspraak op rechtspraak.nl