Gemeente mocht laagste prijs als gunningscriterium gebruiken (week 25)

Feiten en omstandigheden

De gemeente Heiloo heeft in september 2024 een meervoudig onderhandse aanbesteding aangekondigd voor het publiceren van het gemeentenieuws in een lokale krant. Zij heeft Uitkijkpost en Rodi Media uitgenodigd om in te schrijven. Op 3 december 2024 heeft de gemeente aan Uitkijkpost meegedeeld dat zij voornemens was de opdracht te gunnen aan Rodi Media.

Uitkijkpost heeft tegen die gunningsbeslissing bezwaar gemaakt en de gemeente verzocht de voorgenomen gunningsbeslissing in te trekken. De gemeente heeft hieraan geen gevolg gegeven, waarna Uitkijkpost een kort geding procedure is begonnen tegen de gemeente. In het vonnis van 31 januari 2025 heeft de voorzieningenrechter de gemeente veroordeeld zowel de gunningsbeslissing aan Rodi Media als de aanbesteding in te trekken. In november 2025 heeft de gemeente opnieuw een onderhandse aanbesteding aangekondigd en zowel Uitkijkpost als Rodi Media uitgenodigd om in te schrijven. Beide inschrijvers hebben in de twee vragenrondes vragen gesteld over het Programma van Eisen en de deadline. Na de eerste vragenronde werd het Programma van Eisen aangepast. Nadat partijen in de volgende vragenronde opnieuw vragen hadden gesteld, heeft de gemeente op 20 januari 2026 deze aanbesteding ingetrokken met de mededeling dat een nieuwe aanbesteding zou volgen. Op 28 januari 2026 heeft de gemeente een aanbesteding uitgeschreven voor advertentieruimte ten behoeve van gemeentelijke publicaties in een huis-aan-huisblad. De gemeente heeft Uitkijkpost en Rodi Media opnieuw uitgenodigd om in te schrijven. In deze aanbesteding heeft de gemeente niet langer concrete eisen gesteld wat betreft oplage, redactie inhoud en bezorging. Het gunningscriterium is ‘laagste prijs’. Op 10 februari 2026 heeft Uitkijkpost schriftelijk formeel bezwaren geuit tegen de opzet van de aanbestedingsprocedure (gunning op basis van laagste prijs). Op 5 maart 2026 heeft de gemeente bekend gemaakt dat zij voornemens is de gunning toe te kennen aan Rodi Media. Uitkijkpost vordert dat de voorzieningenrechter bepaalt dat de gemeente gehouden is de gunningsbeslissing in te trekken en de aanbesteding in te trekken c.q. te beëindigen en verder bepaalt dat de tweede aanbesteding wordt voortgezet. Het oordeel van de rechter:

Te laat geklaagd

“De gemeente heeft onder meer als verweer gevoerd dat Uitkijkpost te laat geklaagd heeft tegen het beëindigen van de tweede aanbesteding. Uitkijkpost heeft hierover gesteld dat zij ook nu nog kan klagen tegen de intrekking van die aanbesteding omdat de gemeente daarbij geen Alcatel-termijn had gesteld. Dit betoog slaagt niet. De gemeente heeft op 20 januari 2026 zowel Uitkijkpost als Rodi Media geïnformeerd dat de tweede aanbesteding werd ingetrokken. Op dat moment heeft Uitkijkpost tegen die beëindiging geen bezwaar gemaakt. Die bezwaren voert zij voor het eerst nu, nadat in de huidige aanbestedingsprocedure is gegund. In het Grossmann-arrest is geoordeeld dat van een deelnemer aan een aanbesteding een proactieve houding mag worden verwacht, zodat wordt voorkomen dat aanbestedingsprocedures onnodig worden vertraagd en wordt bewerkstelligd dat eventuele omissies in de procedure zodanig tijdig aan de orde worden gesteld dat zij nog (eenvoudig) kunnen worden hersteld. Dit is zowel in het belang van de aanbestedende dienst als van de (andere) deelnemers, omdat voorkomen wordt dat kosten worden gemaakt voor een procedure die niet aan eisen voldoet. Het tijdstip waarop over een bepaald aspect van een aanbestedingsprocedure moet worden geklaagd, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. In algemene zin dient van een gegadigde te worden verwacht dat hij zijn bezwaren kenbaar maakt zo spoedig mogelijk nadat hij kennis had of had behoren te hebben van de gestelde gebreken in de procedure. Die proactieve houding mag ook worden wanneer een inschrijver het niet eens is met de intrekking van een aanbesteding. Dat is bij uitstek een beslissing waarvoor geldt dat de hiervoor omschreven ratio van de Grossmann exceptie van de inschrijver actie verlangt. Dit betekent dat wordt geoordeeld dat Uitkijkpost te laat heeft geklaagd. Haar vordering om te bepalen dat de tweede aanbesteding wordt voortgezet wordt dan ook afgewezen.”

Gelijk speelveld

“Wat betreft de huidige aanbesteding heeft Uitkijkpost aangevoerd dat geen sprake is van een gelijk speelveld tussen de inschrijvers als uitsluitend wordt uitgegaan van de laagste prijs. Uitkijkpost heeft verklaard dat zij voor de druk van haar blad afhankelijk is van Rodi Rotatie en dat zij voor de verspreiding van haar blad deels gebruik maakt van Rodi Verspreiding, beiden onderdeel van de Rodi|Groep, zodat Rodi Media marktkennis heeft van Uitkijkpost, wat in haar voordeel werkt en heeft gewerkt omdat Rodi Media weet dat haar prijs 25 % goedkoper is dan de kostprijs van Uitkijkpost. Uitkijkpost stelt dat de gemeente hiervoor een maatregel had moeten treffen. De gemeente heeft dit betwist. Zij heeft benadrukt dat beide inschrijvers de door haar gevraagde kwaliteit kunnen leveren en dat de kwaliteit van beide bladen niet veel verschilt, terwijl het aan een inschrijver is om te bepalen met welke prijs er wordt ingeschreven. Uitkijkpost had alle ruimte bij het aanbieden van haar prijs en had in beginsel ook strategisch mogen inschrijven. De gemeente betwist dat zij vooraf wist dat Uitkijkpost een aanbesteding op basis van laagste prijs nooit zou kunnen winnen.”

Verwijt aan gemeente niet terecht

“De omstandigheid dat Uitkijkpost voor het drukken en verspreiden van haar blad gebruik maakt van diensten van de Rodi Groep, maakt nog niet dat dit de gemeente ervan had moeten weerhouden als gunningscriterium ‘laagste prijs’ te bepalen. Niet gesteld of gebleken is dat de gemeente er vooraf mee bekend was dat Uitkijkpost gebruik maakt van deze diensten van Rodi Media. Bovendien was Uitkijkpost er uit de eerdere aanbestedingen mee bekend dat alleen zij en Rodi Media waren uitgenodigd om in te schrijven. Uitkijkpost had kunnen proberen haar bedrijfsproces aan te passen door bijvoorbeeld een andere drukker te vinden voor haar blad. Dat zij dit niet heeft gedaan, dient voor haar rekening en risico te blijven. Dit betekent dat het verwijt van Uitkijkpost aan de gemeente niet terecht is.”

VdLC publishers/consultants BV, 24 juni 2026

Lees de volledige uitspraak op rechtspraak.nl