Inschrijver mocht niet worden uitgesloten wegens ernstige beroepsfout (week 37)
Uitsluiting | ernstige fout | zelf reinigende maatregelen | proportionaliteitstoets
In oktober 2025 heeft de Gemeente Leeuwarden de Open House toelatingsprocedure voor de opdracht Wonen in Friesland 2022 opengesteld voor tussentijdse toetreding. [A] B.V. werd uitgesloten van verdere deelname aan de Open House toelatingsprocedure, omdat volgens de gemeente op [A] B.V. de uitsluitingsgronden ernstige beroepsfout en valse verklaring van toepassing waren. De rechter concludeert dat de Gemeente in de beslissingen onvoldoende heeft gemotiveerd dat [A] B.V. haar betrouwbaarheid onvoldoende heeft aangetoond, dat de besluitvorming van de Gemeente op dit punt onzorgvuldig is geweest en dat de Gemeente ten onrechte niet, althans niet kenbaar, een proportionaliteitstoets heeft gedaan. [A] B.V. mocht niet worden uitgesloten van deelname aan de Open House toelatingsprocedures Beschermd Wonen Intramuraal en Wonen in Friesland. (ECLI:NL:RBNNE:2026:3816, Rechtbank Noord-Nederland, Datum uitspraak 23 april 2026, Datum publicatie 8 september 2026)
Feiten en omstandigheden
Met ingang van 1 januari 2015 zijn de Friese gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet, Wmo 2015 en de Participatiewet (sociaal domein). De Friese gemeenten hebben hun samenwerking op het gebied van het sociaal domein vorm gegeven in een zogenoemde centrumgemeenteregeling, waarin de Gemeente Leeuwarden is aangewezen als centrumgemeente. De uitvoering van de taken voortvloeiend uit de centrumgemeenteregeling wordt verzorgd door de samenwerkingsorganisatie Sociaal Domein Fryslân (SDF), die werkt voor de Friese gemeenten en die organisatorisch aangestuurd wordt door de centrumgemeente. De Gemeente Leeuwarden heeft op grond van de centrumgemeenteregeling mandaat, volmacht en machtiging verkregen om namens de andere Friese gemeenten te mogen handelen. In oktober 2025 heeft de Gemeente de Open House toelatingsprocedure voor de opdracht Wonen in Friesland 2022 opengesteld voor tussentijdse toetreding. Op 23 maart 2026 heeft SDF de gunningsbeslissing ingetrokken die zij op 25 augustus 2025 inzake de inschrijving van [A] B.V. op de Open House toelatingsprocedure Intramuraal Beschermd wonen 2026 e.v. had genomen. SDF heeft in die brief ook haar nieuwe gunningsbeslissing meegedeeld aan [A] B.V. Die hield in dat [A] B.V. werd uitgesloten van verdere deelname aan de Open House toelatingsprocedure. Aan die beslissing werd ten grondslag gelegd dat volgens SDF op [A] B.V. de uitsluitingsgronden ernstige beroepsfout en valse verklaring in de zin van artikel 2.87 lid 1 sub c respectievelijk h Aw van toepassing waren. [A] B.V. vordert dat de voorzieningenrechter de Gemeente zal gebieden de buitengerechtelijke ontbinding ongedaan te maken door de beslissing van 17 maart 2026 in te trekken. Het oordeel van de rechter:
Ernstige beroepsfout
“In de beslissing tot uitsluiting van [A] B.V. aan deelname van de Open House toelatingsprocedure Wonen in Friesland heeft de Gemeente daarnaast aan de conclusie dat [A] B.V. haar betrouwbaarheid onvoldoende heeft aangetoond ten grondslag gelegd dat [A] B.V. ten onrechte in haar inschrijving op die opdracht geen melding heeft gemaakt van de ernstige beroepsfout. De voorzieningenrechter gaat ervan uit dat hier wordt gedoeld op de ontucht van [A] met zijn dochter. Hoewel aan die beslissing niet ten grondslag is gelegd dat op [A] B.V. de uitsluitingsgrond valse verklaring van toepassing is en deze uitsluitingsgrond in de UEA ook niet van toepassing is verklaard op deze toelatingsprocedure, wordt dit verwijt dus via de achterdeur van de betrouwbaarheidstoets alsnog ten grondslag gelegd aan de beslissing. De voorzieningenrechter acht dit onzorgvuldig. Voorts overweegt de voorzieningenrechter dat [B] op het moment van inschrijving al bezig was om [A] , de persoon die de ontucht had gepleegd, uit de onderneming te snijden en dat zij in dat kader al verschillende maatregelen had genomen.”
Zelfreinigende maatregelen
“Zoals hiervoor is overwogen, heeft de Gemeente onvoldoende gemotiveerd waarom die zelfreinigende maatregelen onvoldoende waren. Ook was ten tijde van de inschrijving al lang bij de Gemeente bekend dat [A] ontucht had gepleegd met een van zijn dochters. Daar was voorafgaand aan de inschrijving op 30 september 2025 al uitgebreid met [B] over gesproken. Dus van het achterhouden door [A] B.V. van voor de beslissing wezenlijke informatie is ook geen sprake. Onder deze omstandigheden had op de weg van de Gemeente gelegen om in de beslissing nader toe te lichten waarom zij desalniettemin haar conclusie dat [A] B.V. haar betrouwbaarheid onvoldoende had aangetoond, mede baseerde op het feit dat [A] B.V. in haar inschrijving geen melding had gemaakt van de ernstige beroepsfout. Nu de Gemeente dat heeft nagelaten, ontbeert de beslissing ook op dit punt een deugdelijke motivering.”
Proportionaliteitsbeginsel
“Bovendien heeft de Gemeente niet, althans niet kenbaar, beoordeeld of de uitsluitingsbeslissingen proportioneel zijn. Er staat wel een paragraaf met het kopje ‘Proportionaliteitsbeginsel (art. 2.87a Aw)’ in die beslissingen maar in de paragraaf wordt niet getoetst aan het proportionaliteitsbeginsel maar wordt de betrouwbaarheid getoetst. Anders dan die paragraaf lijkt te veronderstellen zijn de toetsing van de betrouwbaarheid als bedoeld in 2.87a Aw 2012 en de toetsing van de proportionaliteit als bedoeld in artikel 2.88 Aw 2012 twee aparte toetsingen. In de ontbindingsbeslissing heeft geen van beide toetsingen plaatsgevonden, zodat deze om die reden op dit onderdeel ook onvoldoende is gemotiveerd.”
[A] BV mocht niet worden uitgesloten
“De conclusie is daarom dat de Gemeente in de beslissingen onvoldoende heeft gemotiveerd dat [A] B.V. haar betrouwbaarheid onvoldoende heeft aangetoond, dat de besluitvorming van de Gemeente op dit punt onzorgvuldig is geweest en dat de Gemeente ten onrechte niet althans niet kenbaar een proportionaliteitstoets heeft gedaan. Daarom staat voorshands niet vast dat de raamovereenkomsten mochten worden ontbonden en [A] B.V. mocht worden uitgesloten van deelname aan de Open House toelatingsprocedures Beschermd Wonen Intramuraal en Wonen in Friesland wegens de toepasselijkheid van een uitsluitingsgrond.”
VdLC publishers/consultants BV, 16 september 2026
Lees de volledige uitspraak op rechtspraak.nl