Wijzigen eis na gunning betreft geen wezenlijke wijziging (week 21)

Feiten en omstandigheden

De Gemeente Rotterdam heeft een Europese openbare aanbesteding voor het verrichten van doelgroepenvervoer gepubliceerd. In Eis 184 van het Programma van Eisen, die betrekking heeft op zogenoemde CAV-ritten, staat dat een reiziger slechts kan reizen van en naar bestemmingen tot maximaal 25 kilometer van zijn woonadres. De Gemeente heeft de Opdracht inmiddels definitief gegund aan RMC. Na de gunning heeft de Gemeente het voornemen geuit om Eis 184 te wijzigen, in die zin dat de beperking tot reizen van en naar bestemmingen tot maximaal 25 km van het woonadres komt te vervallen voor CAV-reizen waarvan het vertrek- en aankomstpunt binnen de gemeentegrenzen zijn gelegen. Trevvel c.s. maken bezwaar tegen deze voorgenomen wijziging en stellen zich op het standpunt dat de Gemeente de CAV-ritten van meer dan 25 kilometer van het woonadres van de reiziger apart moet aanbesteden, dan wel de Opdracht opnieuw moet aanbesteden voor zover de Gemeente (alsnog) een samenvoeging wenst. Het oordeel van de rechter:

Geen sprake van een wezenlijke wijziging

“De voorzieningenrechter moet de vraag beantwoorden of het de Gemeente moet worden toegestaan om Eis 184 te wijzigen op de manier die zij voorstaat of dat de Gemeente gehouden is om alle CAV-reizen van en naar bestemming van meer dan 25 kilometer van het woonadres van de reiziger apart (of eventueel gezamenlijk met een nieuwe aanbesteding van de Opdracht als geheel) aan te besteden. De Gemeente beroept zich in dit verband op een aantal uitzonderingen op de aanbestedingsplicht in het geval van een wijziging van de Opdracht. Het gaat om de artikelen 2.163c (herzieningsclausule), 2.163e (onvoorzienbare omstandigheden), 2.163d (aanvullende opdracht) en 2.163g (geen wezenlijke wijziging) van de Aanbestedingswet 2012 (‘Aw’). De voorzieningenrechter is van oordeel dat inderdaad geen sprake is van een wezenlijke wijziging, zoals bedoeld in artikel 2.163g lid 2 Aw, en dat het de Gemeente om die reden vrij staat om Eis 184 te wijzigen op de aangekondigde manier.”

Oorspronkelijke aanbestedingsprocedure

“Trevvel c.s. hebben niet aannemelijk gemaakt dat de voorgenomen wijziging voorziet in voorwaarden die, als zij deel van de oorspronkelijke aanbestedingsprocedure hadden uitgemaakt, (i) de toelating van andere dan de oorspronkelijk geselecteerde gegadigden mogelijk zou hebben gemaakt, (ii) de gunning van de Opdracht aan een andere inschrijver mogelijk zou hebben gemaakt of (iii) bijkomende deelnemers aan de aanbestedingsprocedure zouden hebben aangetrokken. Voor wat betreft de punten (i) en (iii) geldt dat Trevvel c.s. hierover niets hebben gesteld. Voor wat betreft punt (ii) is het volgende redengevend.”

Prijs en kwaliteit

“De Gemeente heeft de inschrijvingen van alle inschrijvers beoordeeld op prijs en kwaliteit. Ten aanzien van het gunningscriterium prijs moesten inschrijvers tarieven offreren voor vijf soorten vervoer. De geoffreerde tarieven telden samen op tot een fictieve inschrijfprijs. De Gemeente heeft ervoor gekozen om een fictieve inschrijfprijs van lager dan 35.000.000 euro het maximale aantal van 300 punten toe te kennen. Voor het gunningscriterium kwaliteit konden inschrijvers maximaal 700 punten behalen. RMC heeft niet alleen het maximale aantal punten op het gunningscriterium prijs behaald, maar zij heeft als enige inschrijver ook het maximale aantal punten op het gunningscriterium kwaliteit behaald. Zelfs als Trevvel c.s. (of een andere inschrijver) door de toevoeging van een deel van de CAV-reizen van en naar bestemmingen van meer dan 25 kilometer van het woonadres van de reiziger concurrerender hadden kunnen inschrijven op het gunningscriterium prijs en op dat gunningscriterium dus een hogere score hadden behaald, dan nog had dit nooit tot een andere winnaar van de aanbesteding kunnen leiden. Doorslaggevend is in dat geval dat Trevvel c.s. (of een andere inschrijver) hooguit hetzelfde aantal punten op het gunningscriterium prijs hadden behaald als RMC, terwijl Trevvel c.s. (of een andere inschrijver) op het gunningscriterium kwaliteit nog steeds minder punten zouden hebben behaald dan RMC. Trevvel c.s. hebben niet toegelicht waarom de voorgenomen wijziging ook invloed zou kunnen hebben op hun inschrijving (of de inschrijving van een andere inschrijver) voor zover dit het gunningscriterium kwaliteit betreft. Het is dan ook niet aannemelijk dat de voorgenomen wijziging voorziet in voorwaarden die, als zij deel van de oorspronkelijke aanbestedingsprocedure hadden uitgemaakt, de gunning van de Opdracht aan een andere inschrijver mogelijk zou hebben gemaakt.”

Economisch evenwicht

“Alles overwegende hebben Trevvel c.s. onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de opbrengst van CAV-ritten van meer dan 25 kilometer (aanzienlijk) hoger ligt dan voor kortere CAV-ritten en dat de voorgenomen wijziging om die reden het economische evenwicht van de Opdracht ten gunste van RMC verandert op een wijze die niet is voorzien in de oorspronkelijke opdracht, laat staan dat die verandering substantieel is. Daarbij acht de voorzieningenrechter ook relevant dat de winnende (inschrijf)prijs van RMC voor de Opdracht 280.000.000 euro bedraagt, terwijl de CAV-ritten van meer dan 25 kilometer van het woonadres van de reiziger volgens Trevvel c.s. een omzet van 8.400.000 euro à 10.800.000 euro over de maximale looptijd van de Opdracht (8 jaar) vertegenwoordigen. Dit betekent dat, uitgaande van de (inschrijf)prijs van RMC en de door Trevvel c.s. gestelde bedragen, toevoeging van deze CAV-ritten aan de Opdracht zorgt voor een geschatte omzetstijging van slechts 3% à 3,86%. Dat is moeilijk substantieel te noemen, nog daargelaten dat de Gemeente de door Trevvel c.s. genoemde bedragen heeft betwist (volgens de Gemeente gaat het om een omzet van 7.800.000 euro over de maximale looptijd van de Opdracht) en heeft gesteld dat de voorgenomen wijziging hooguit een extra winst van (vóór belasting) 100.000 euro per jaar vertegenwoordigt.

Omdat geen sprake is van een wezenlijke wijziging en het de Gemeente om die reden moet worden toegestaan om Eis 184 te wijzigen op de manier die zij voorstaat, worden de vorderingen van Trevvel c.s. afgewezen.

VdLC publishers/consultants BV, 27 mei 2026

Lees de volledige uitspraak op rechtspraak.nl