Innovatie
De overheid kan de markt stimuleren om met innovatieve en unieke nieuwe oplossingen te komen om haar publieke taken beter te kunnen uitvoeren. Deze innovaties richten zich vaak op het betrouwbaarder, duurzamer, goedkoper, sneller en veiliger uitvoeren van publieke taken. Ook kan innovatiegericht inkopen ingezet worden om bij veranderende publieke taken innovatieve oplossingen in te kopen.
Wat is innovatiegericht inkopen?
animatie_8_innovatiegericht_inkopen-zbwx0vt.xml
Download video
- Download in MP4 HD formaat MP4 HD | 41.6 MB
Audiodescriptie downloaden
Uitgeschreven tekst
In deze animatie wordt, aan de hand van een voorbeeld uit de praktijk,
uitgelegd wat wordt bedoeld met innovatiegericht inkopen.
Titel:
Innovatiegericht Inkopen - Beter Aanbesteden
Beeldlogo van Beter Aanbesteden;
Tekst: Innovatiegericht inkopen;
VOICE-OVER:
De overheid heeft belangrijke maatschappelijke taken. Bijvoorbeeld om te zorgen voor een veilige, duurzame leefomgeving,
een eerlijke en sociale samenleving en een bloeiende economie. Overheden kunnen de markt stimuleren om innovatieve oplossingen te bedenken.
Daarmee spelen ze in op maatschappelijke en technologische ontwikkelingen, en kunnen ze hun publieke taken beter uitvoeren.
Daarom kopen steeds meer gemeenten, provincies en waterschappen innovatiegericht in.
Tekst: Gemeente; Provincie; Waterschap;
VOICE-OVER:
Om te profiteren van het creatieve en innovatieve potentieel van bedrijven stel je een andere vraag aan de markt.
Je vraagt bijvoorbeeld niet om een brug, maar om de beste manier om over de rivier te komen.
Dan is het wel belangrijk om je open te stellen voor originele ideeën vanuit verschillende invalshoeken. Neem Naomi.
Zij werkt bij de gemeente en wil een betere aansluiting van de studiekeuze van jongeren op de lokale banenmarkt;
Tekst: Studiekeuze; Banenmarkt;
VOICE-OVER:
een probleem dat speelt in heel Nederland.
Naomi schrijft een aanbesteding uit met de vraag om een oplossing te bedenken om deze kloof te dichten.
Tekst: Aanbesteding;
VOICE-OVER:
Doordat zij niet specificeert welk product ze wil hebben, geeft ze ondernemers de ruimte voor innovatieve oplossingen.
De start-up van Steven wint met het idee voor een chatbot. Deze plug-in sluit goed aan op de wereld van jongeren die alles online opzoeken.
Het project is een succes! Winst voor beiden. Steven heeft laten zien dat zijn innovatieve oplossing werkt en kan dat gebruiken in zijn acquisitie.
En de gemeente heeft een effectieve manier om jongeren te informeren bij hun studiekeuze.
VOICE-OVER:
Meer weten over innovatiegericht inkopen?
Ga naar pianoo.nl.
Tekst: Meer weten? Ga naar onze website www.pianoo.nl/innovatie;
Beeldlogo van VNG;
Beeldlogo van VNO-NCW;
Beeldlogo van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat;
Beeldlogo van MKB Nederland
Beeldlogo van PIANOo, Expertisecentrum Aanbesteden;
Aan de slag
Bij innovatiegericht inkopen is het formuleren van de vraag en de wijze van contact met de markt anders dan dan bij regulier inkopen. Het is vooral succesvol als de overheid in deze markt een dominante opdrachtgever is en het overgrote deel van de opdrachten aan de bedrijven actief in deze markt vergeeft.
Strategieën
Er zijn verschillende manieren hoe je een innovatiegerichte aanpak onderdeel maakt van je organisatie. Betrek in ieder geval de markt. Je kunt bijvoorbeeld marktpartijen de ruimte bieden om met innovatieve oplossingen te komen, richting geven aan de markt of innoveren in samenwerking met de markt, door middel van co-creatie.
Over innovatie inkopen
Een innovatie oplossing is een oplossing die op dit moment nog niet bestaat, nog niet bewezen is, of nog niet op grote schaal wordt toegepast.
Werkgroep
De werkgroep Innovatiegericht Inkopen bestaat uit koplopers en wetenschappers op het gebied van innovatiegericht inkopen.
In het kort - metrokaart
Meestgestelde vragen rond het inkopen van innovatie: Hoe stimuleer ik innovatiegericht inkopen? Wat zijn de voordelen van innovatiegericht inkopen? Op deze en andere veelgestelde vragen vind je een antwoord op deze pagina.
Praktijk & Tools
Diverse stappenplannen, handreikingen, voorbeelddocumenten, onderzoeken, adviesdocumenten en praktijkvoorbeelden op basis waarvan je innovatiegericht kunt inkopen.
Vraag het PIANOo
Heb je een vraag, opmerking of suggestie? Neem dan contact op met PIANOo.
Uitgelicht
Analyse innovatievriendelijke inkooporganisaties in de publieke sector 2024
Met het innovatiepartnerschap, de concurrentiegerichte dialoog of door een selectiecriterium of gunningscriterium gericht op innovatie, stimuleer je het ontwikkelen en het gebruik van innovaties. Welke publieke organisaties maken hier het meest gebruik van? Gemiddeld genomen kocht het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de meeste keren innovatievriendelijk in over 2024. Rijkswaterstaat behaalde opnieuw de hoogste totaalscore op toepassing van innovatievriendelijke instrumenten in aanbestedingen. Van de verschillende type organisaties springen de ministeries en de speciale-sectorbedrijven er uit. (maart 2025)
Nieuws
Universiteit Utrecht publiceert richtlijnen om inkopen van innovaties voor te bereiden
22 juli 2026 Bron: Europese CommissieOnderzoekers van de universiteit Utrecht hebben een praktisch richtlijndocument ontwikkeld voor publieke inkopers om inzicht te geven in de beschikbare voorbereidingsmethoden. Dit document, opgesteld als onderdeel van het EU DemoTrans Project, helpt bij het stimuleren van innovaties door middel van inkoop.
Aanbesteden goed voor innovatie? Niet in de EU
3 juni 2026 Bron: iBestuurPublieke aanbesteding wordt vaak gepresenteerd als hét middel om innovatie te stimuleren. Twee recente onderzoeken van de Europese Commissie laten zien dat dit in de praktijk niet zo werkt. In vergelijking met andere wereldeconomieën maakt de Europese Unie (EU) slecht gebruik van zijn potentieel om innovatieve oplossingen in te kopen.