“Altijd openbaar aanbesteden, tenzij...”: veilig inkopen bij Defensie
“Net als Defensie hebben ook andere aanbestedende diensten te maken met cyberveiligheid, kritieke infrastructuur en gevoelige data. Als inkoopexpert of aanbestedingsjurist kun je hierover veel leren van Defensie.” Dat was de boodschap van de 2e digitale bijeenkomst van de Community of Practice (CoP) Veilig Inkopen op 21 mei 2026. Aanbestedingsjuristen Astrid Hoogeveen en Annemarie de Groot en strategisch inkoper Stein Rusman spraken over hun werk bij het ministerie van Defensie.
Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied
De sprekers trapten af met informatie over de juridische kaders van de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied (ADV). Wanneer valt een opdracht daaronder en welke uitzonderingen zijn mogelijk? Aan de hand van praktijkvoorbeelden liet Rusman zien wat de ADV bijzonder maakt. Een voorbeeld hiervan is dat je onder de ADV leveranciers uit derde landen mag uitsluiten, ook als die uit landen komen die zijn aangesloten bij de Government Procurement Agreement (GPA). Daarnaast besprak Rusman de verruimde uitsluitingsgrond op basis van betrouwbaarheid, en de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten (ABRO).
Tips voor veilig inkopen
De belangrijkste praktische les was: “Niet alles wat gevoelig ligt, hoeft uitgezonderd te worden. Het uitgangspunt is: altijd openbaar aanbesteden, tenzij...,” legt De Groot uit. Vervolgens gaf Hoogeveen tips voor veilig inkopen: “Kies bijvoorbeeld voor een procedure met een selectiefase, of aangescherpte selectie- en geschiktheidseisen. Je kunt ook vragen om een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Of stel extra contractuele voorwaarden, bijvoorbeeld rondom geheimhouding of de locatie van onderhoud.”
Niet alles wat gevoelig ligt, hoeft uitgezonderd te worden. Het uitgangspunt is: altijd openbaar aanbesteden, tenzij...,” legt De Groot uit.
Input van de deelnemers
De praktijkvoorbeelden en -tips leverden veel interactie op. Vooral het weren van derde landen leefde sterk. Ook gaven deelnemers aan vaak niet onder de ADV te vallen, maar wel veiligheidsbelangen te hebben. Wat zijn in dat geval de mogelijkheden voor veilig inkopen binnen de reguliere Aanbestedingswet 2012? De Groot: “Veel van de besproken tips en uitzonderingen zijn ook toepasbaar binnen de Aanbestedingswet, mits je het verantwoordt.” De deelnemers kwamen zelf ook met suggesties: “Gebruik bijvoorbeeld de Internationale Sociale Voorwaarwaarden (ISV) als gunningscriteria om inschrijvers uit derde landen te weren. Die voldoen minder vaak aan criteria met betrekking tot duurzaamheid en mensenrechten.”
Tot slot
Tot slot bespraken de deelnemers met elkaar hoe de CoP het beste kan bijdragen aan veilig inkopen, aan de hand van de volgende vragen:
- Wat neem je mee in je praktijk van wat zojuist gepresenteerd is?
- Hoe kan en wil je met elkaar in verbinding blijven, bijvoorbeeld via Signal of LinkedIn?
Uit de sessie bleek er inderdaad behoefte te zijn aan het delen van eenvoudig advies, kennis en praktijkervaringen, tussen de CoP-sessies door. PIANOo onderzoekt de mogelijkheden om deze verbinding te ondersteunen.
Meld je aan voor de Community of Practice
- Houd jij je bezig met veilig inkopen? Meld je dan aan voor de PIANOo Community of Practice.
- Heb jij vragen over de bijeenkomst of over veilig inkopen in het algemeen? Bekijk dan het dossier Veilig Inkopen of stel je vraag aan het vragenloket van PIANOo.