Hoe koop je digitaal soevereine software in?
Er wordt in beleidsstukken vaak gesproken over het willen bereiken van meer digitale soevereiniteit en digitale autonomie. Die begrippen worden soms door elkaar heen gebruikt, en vooral besproken in relatie tot het willen overstappen van Amerikaanse cloudleveranciers naar Europese partijen. Minder vaak wordt de link gelegd met het bredere streven naar leveranciersonafhankelijkheid en de kwalijke invloed daarop van vendor lock-in. Mathieu Paapst van Forum Standaardisatie aan het woord.
In deze bijdrage maakt hij de onderlinge samenhang duidelijk tussen deze 4 begrippen en zal duidelijk worden dat open source en open standaarden daarin ook een belangrijke rol hebben.
De 4 begrippen
Digitale soevereiniteit verwijst naar het juridische en politieke vermogen van staten of publieke instellingen om in de digitale omgeving hun eigen regels, waarden en strategische belangen daadwerkelijk effectief te kunnen handhaven. Het begrip heeft een geopolitiek karakter en ziet onder meer op controle over digitale infrastructuur, bescherming van persoonsgegevens en de mogelijkheid om digitale markten effectief te reguleren.
Digitale autonomie betreft het operationele en organisatorische vermogen van een organisatie of overheid om digitale systemen, data en infrastructuur te gebruiken, beheren en wijzigen zonder onaanvaardbare afhankelijkheid van externe partijen.
Leveranciersonafhankelijkheid vormt een belangrijke onderliggende voorwaarde om digitaal autonoom te kunnen worden.
Leveranciersonafhankelijkheid is een ontwerp- en contracteringsprincipe dat beoogt de structurele afhankelijkheid van één specifieke ICT-leverancier te voorkomen, en structurele keuzevrijheid gedurende de levenscyclus van een specifiek ICT-systeem te behouden.
Vendor lock-in kan in algemene zin worden omschreven als de situatie waarin een organisatie in zodanige mate afhankelijk is geworden van een specifieke leverancier, technologie of dienst, dat overstappen naar een superieur of beter alternatief gepaard gaat met substantieel hoge overstapkosten, of door aanzienlijke praktische belemmeringen of ongemak.
ICT-aanbesteding is strategisch instrument
ICT-aanbestedingen vormen de cruciale hefboom waarmee overheidsorganisaties digitale autonomie kunnen nastreven en vestigen. In aanbestedingen en contractbepalingen formuleren zij, impliciet of expliciet, de keuzes die het vermogen om van leverancier te wisselen bepalen.
Lees het volledige artikel op opensourcewerken.nl