Nieuwe adviezen Commissie van Aanbestedingsexperts
De Commissie van Aanbestedingsexperts heeft weer een aantal nieuwe adviezen gepubliceerd: overlap met bestaande overeenkomsten niet duidelijk en vermeend ongeoorloofd gebruik concurrentiegevoelige informatie, gebruik RAW-beeldbestek strijdig met aanbestedingsbeginselen, paritair karakter RAW-systematiek, (schijn van) partijdigheid en onjuiste toepassing gunnings- en beoordelingscriteria, duidelijk grensoverschrijdend belang en softwareoplossing moet bij inschrijving wel of niet al volledig voldoen aan het programma van eisen.
Overlap met bestaande overeenkomsten niet duidelijk en vermeend ongeoorloofd gebruik concurrentiegevoelige informatie
Dit advies ziet op een Europese openbare aanbestedingsprocedure voor een raamovereenkomst voor het verduurzamen van terreinverlichting. Volgens ondernemer vallen werkzaamheden aan terreinverlichting die aanbesteder met de nieuwe raamovereenkomst wil inkopen al binnen de scope van de B&O-overeenkomsten die aanbesteder met klager heeft gesloten. Daarnaast klaagt ondernemer dat aanbesteder mogelijk ongeoorloofd gebruik heeft gemaakt van concurrentiegevoelige informatie, omdat ondernemer in het kader van de B&O-overeenkomsten al offertes heeft uitgebracht en eenheidsprijzen heeft verstrekt voor werkzaamheden aan terreinverlichting.
Ten aanzien van klachtonderdeel 1 stelt de Commissie vast dat tussen partijen niet in geschil is dat de werkzaamheden aan terreinverlichting zowel onder de B&O-overeenkomsten als onder de nieuwe raamovereenkomst kunnen vallen. Uit de B&O-overeenkomsten, mede gelezen in het licht van de nota van inlichtingen, volgt volgens de Commissie niet dat aanbesteder zich een algemene of ongeclausuleerde bevoegdheid heeft voorbehouden om dergelijke werkzaamheden buiten de B&O-overeenkomsten in te kopen. Omdat de nieuwe raamovereenkomst overlapt met de B&O-overeenkomsten, had aanbesteder in de aanbestedingsstukken van die nieuwe raamovereenkomst op passende wijze moeten duidelijk maken dat de feitelijke afname onder de raamovereenkomst afhankelijk kan zijn van rechten en verplichtingen uit de B&O-overeenkomsten. De Commissie heeft zo’n voorziening niet aangetroffen. Daarmee handelt aanbesteder in strijd met het transparantiebeginsel. Klachtonderdeel 1 is gegrond.
Ten aanzien van klachtonderdeel 2 oordeelt de Commissie dat niet is gebleken dat aanbesteder ongeoorloofd gebruik heeft gemaakt van concurrentiegevoelige informatie van ondernemer. Het enkele feit dat aanbesteder beschikt over offertes of eenheidsprijzen van ondernemer en die informatie gebruikt als onderdeel van historische gegevens bij de voorbereiding of raming van een aanbesteding, is niet zonder meer ongeoorloofd. Wel moet aanbesteder zorgvuldig omgaan met dergelijke gegevens en mag hij vertrouwelijke informatie niet, ook niet indirect, openbaar maken als daarmee de mededinging kan worden vervalst. Ondernemer heeft echter niet concreet gemaakt dat aanbesteder offertes, eenheidsprijzen of andere bedrijfsvertrouwelijke informatie openbaar heeft gemaakt of op naar ondernemer herleidbare wijze heeft gedeeld. Klachtonderdeel 2 is ongegrond.
Gebruik RAW-beeldbestek strijdig met aanbestedingsbeginselen, paritair karakter RAW-systematiek
De klacht van een brancheorganisatie in groenonderhoud en -voorzieningen gaat over een Europese openbare aanbesteding van een RAW-beeldbestek voor onderhoud aan bomen in het gebied van aanbesteder.
De brancheorganisatie klaagt onder meer dat het door aanbesteder gehanteerde RAW-beeldbestek afwijkt en daarmee in strijd is met de verplichte uitgangspunten van de RAW-systematiek, de aanbestedingsbeginselen en de Gids Proportionaliteit. Bovendien zou aanbesteder deze afwijking van de systematiek hebben moeten motiveren op grond van Voorschrift 3.9C Gids Proportionaliteit.
De Commissie oordeelt dat aanbesteder, door het uitgangspunt van kostenhomogeniteit te veronachtzamen, onvoldoende transparant heeft gemaakt welke werkzaamheden per eenheid werden verlangd en onvoldoende heeft gewaarborgd dat inschrijvers op basis van gelijke uitgangspunten konden inschrijven. Daarnaast acht de Commissie het disproportioneel dat de risico’s die voortvloeien uit het feit dat inschrijvers door het ontbreken van kostenhomogeniteit zelf invulling aan de opdracht moeten geven, bij aannemer zijn gelegd, terwijl aanbesteder deze risico’s het best kan beheersen. Ook acht de Commissie het disproportioneel van inschrijvers te verlangen dat zij door middel van locatieonderzoek de onderhoudstoestand van alle 6.852 bomen moeten vaststellen.
Tot slot ziet de Commissie af van een oordeel over de stelling dat aanbesteder in strijd met Voorschrift 3.9C Gids Proportionaliteit de RAW-systematiek niet integraal heeft toegepast en deze afwijking had moeten motiveren. De Commissie kan niet vaststellen dat de Standaard RAW Bepalingen en daarmee de RAW-systematiek paritair zijn opgesteld in de zin van Voorschrift 3.9C. Daarnaast vraagt zij zich af of de systematiek uit oogpunt van proportionaliteit voldoende toegankelijk en beschikbaar is voor alle inschrijvers.
(Schijn van) partijdigheid en onjuiste toepassing gunnings- en beoordelingscriteria
Dit advies gaat over een nadere opdracht voor campagnedienstverlening. Volgens ondernemer is sprake van (de schijn van) partijdigheid, omdat de offertes in de minicompetitie niet anoniem zijn ingediend en beoordeeld. Daarnaast klaagt ondernemer dat aanbesteder de gunnings- en beoordelingscriteria niet juist en niet transparant heeft gehanteerd.
De Commissie acht het klachtonderdeel over (de schijn van) partijdigheid gegrond. Nadat ondernemer objectieve gegevens had verstrekt waaruit het risico op partijdigheid bleek, heeft aanbesteder nagelaten daarnaar onderzoek te doen en, indien nodig, passende maatregelen te nemen. De Commissie laat daarbij in het midden of het anonimiseren van de procedure, indien maatregelen nodig waren geweest, een passende maatregel zou zijn.
De Commissie acht het klachtonderdeel over de hantering van de gunnings- en beoordelingscriteria ongegrond. Niet blijkt dat aanbesteder buiten het vooraf bekendgemaakte beoordelingskader is getreden. Ondernemer heeft bovendien onvoldoende concreet onderbouwd waarom dit wél het geval zou zijn. Omdat niet is gebleken van procedurele of inhoudelijke onjuistheden of onduidelijkheden, oordeelt de Commissie dat ondernemer niet heeft aangetoond dat de gunningsbeslissing ondeugdelijk is.
Advies 798: (Schijn van) partijdigheid en onjuiste toepassing gunnings- en beoordelingscriteria
Duidelijk grensoverschrijdend belang?
Dit advies gaat over een opdracht voor de levering en het beheer van een participatieplatform die meervoudig onderhands is aanbesteed. Ondernemer, een Belgische SaaS-leverancier en tevens de zittende dienstverlener, is niet voor de procedure uitgenodigd. Hij is het niet eens met de wijze waarop aanbesteder de procedure heeft voorbereid en uitgevoerd.
De klacht is gegrond. De Commissie vindt dat aanbesteder de voorbereiding van de procedure onjuist heeft uitgevoerd. Aanbesteder had onderzoek moeten verrichten naar het grensoverschrijdend belang van de opdracht. Niet is gebleken dat aanbesteder dit onderzoek heeft gedaan.
Advies 824: Duidelijk grensoverschrijdend belang?
Moet softwareoplossing bij inschrijving al volledig voldoen aan het programma van eisen?
Dit spoedadvies betreft de aanbesteding van een standaard softwareoplossing voor afvalmanagement en inwonerscommunicatie. Ondernemer vindt dat aanbesteder ten onrechte vasthoudt aan het uitgangspunt dat de aangeboden oplossing bij inschrijving al volledig aan het programma van eisen moet voldoen. Volgens hem is het eisenpakket zeer uitgebreid en specifiek, waardoor geen enkele standaardoplossing in de markt daaraan volledig kan voldoen. Dit is volgens ondernemer disproportioneel, belemmert onnodig de mededinging en zorgt voor een ongelijk speelveld, omdat uitzonderingen op het uitgangspunt niet consequent worden toegepast. De Commissie is van oordeel dat ondernemer zijn klacht onvoldoende concreet heeft onderbouwd en acht de klacht ongegrond.
Advies 830: Moet softwareoplossing bij inschrijving al volledig voldoen aan het programma van eisen?