Spotlight op de Toekomst tijdens het 20e PIANOo-congres

“Het inkoopvak verandert de komende jaren door een groot aantal ontwikkelingen”, begon dagvoorzitter Viola Heeneman. Zij werkt zelf bij het steunpunt Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Thema's als veilig inkopen en cyberveiligheid, AI, duurzaamheid en de toenemende aandacht voor strategisch inkopen hebben steeds meer impact op de inkooppraktijk. Viola vroeg het publiek de hand op te steken: wie denkt er dat het inkoopvak over 5 jaar fundamenteel anders is? En wie denkt er dat het vak de komende jaren veel uitdagender gaat worden? Het merendeel van de zaal rekent zich tot minstens één van de twee groepen.

Herziening van de aanbestedingsrichtlijn

Op het podium schoof Viola aan tafel bij Joost Weekers, plaatsvervangend directeur Mededinging en Consumenten bij het ministerie van Economische Zaken. Ze bespraken de herziening van de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Volgens Joost hebben zowel aanbestedende diensten als ondernemers een duidelijke boodschap richting Brussel: “maak het eenvoudiger.” Samenwerking met andere lidstaten is belangrijk, stelde hij. “Nederland heeft een sterke positie in Europa, maar bereikt het meeste door samen met andere landen op te trekken.”

Aanbesteden als strategisch instrument op internationaal toneel

Viola en Joost gaven daarna het podium aan Haroon Sheikh, senior onderzoeker en bijzonder hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij plaatste het inkoopvak en strategisch inkopen in een bredere internationale context. Volgens Haroon is digitalisering een geopolitiek vraagstuk geworden: “Wie de digitale infrastructuur beheerst, heeft invloed op economie, veiligheid en samenleving.” 

Haroon presenteerde de digitale keten aan de hand van zijn eigen model. Dat gaat van grondstoffen en chips tot cloud, kunstmatige intelligentie en applicaties. Hij toonde op welke vlakken Europa het goed doet en waar Europa nog afhankelijk is. Vooral op het gebied van grondstoffen en cloud-voorzieningen blijft Europa sterk afhankelijk van andere wereldmachten.

Publieke inkoop vertegenwoordigt een groot deel van de Europese economie. Het is volgens Haroon een krachtig instrument om maatschappelijke en strategische doelen te realiseren. “Inkopers en aanbesteders moeten bewuster worden over bij wie ze inkopen. Praat daar met elkaar over om dat bewustzijn te vergroten. Laten we daar vandaag mee beginnen!” 

Deelsessies en randprogramma

Na de plenaire opening ging het doek op voor de rest van het programma. De bezoekers konden kiezen uit 25 verschillende deelsessies over actuele onderwerpen binnen het vakgebied. Onder meer cyberveiligheid, circulariteit, aanbestedingsrecht, en het verschil tussen beleid en uitvoering kwamen aan bod.

Van de volgende sessies is er een verslag gemaakt:

• Cyberbeveiligingswet en NIS2
• Circulariteit en aanbestedingsrecht
• Omgaan met de afstand tussen beleid en inkoop
• TenderNed als strategische partner
• MVOI in de praktijk

De beschikbare presentaties kun je downloaden op de congressite: Presentaties: PIANOo-congres 2026

Ook buiten de sessiezalen was er volop ruimte voor ontmoeting en kennisdeling. In de Expozaal konden bezoekers enkele praktijkvoorbeelden bekijken. Daarnaast konden ze terecht bij de regiomanagers of het live vragenloket van PIANOo. Ook TenderNed beantwoordde vragen van deelnemers, bijvoorbeeld over praktisch gebruik van het online marktplein voor aanbestedingen. Deelnemers vroegen bovendien veel om demo's van de toepassingen die TenderNed aan het ontwikkelen is. 

RVO daagde de deelnemers uit om mee te doen met de Innovation Impact Challenge, waarmee de innovatiekracht van bedrijven wordt gestimuleerd en aanbestedende diensten als ‘launching customer’ dienen. Daarnaast zorgde de Sign Language Koffie Bar voor smakelijke koffie en (non-verbale) gesprekken.

Het theater van de toekomst

In de slotakte van de dag verschoof het toneel naar het grote scherm. Gedurende de dag was een vlogger door het theater gegaan. Zij vroeg bezoekers naar de grootste uitdagingen binnen het vak en hun verwachtingen voor de komende 5 jaar. De antwoorden waren te zien tijdens de opening van de plenaire afsluiting. 

Als laatste inhoudelijke spreker vertelde Rick den Ridder, data scientist bij TenderNed, over de mogelijkheden van AI binnen het aanbestedingsproces. Met praktijkvoorbeelden liet hij zien hoe AI kan ondersteunen bij het plannen, opstellen, publiceren en doorzoeken van aanbestedingen. Rick: “Tegelijkertijd blijven menselijke beoordeling en verantwoordelijkheid essentieel. De visie van TenderNed is daarom duidelijk: AI ondersteunt, maar neemt het werk niet over.”

Samen met Ingeborg Leermakers-Doppenberg, teammanager van PIANOo, blikte Viola terug op de dag. Een belangrijke conclusie: “regelgeving alleen biedt niet alle antwoorden. De wet moet ook door de praktijk worden vormgegeven. En we hebben elkaar nodig om de toenemende complexiteit te bespreken en de praktijk te snappen.”

De finale was een ode aan het vak door Reinier van der Veer, beter bekend als Dichtwater. “De wereld verandert voortdurend”, dichtte hij, “maar wij hebben invloed op de richting waarin. Iedere deelnemer hier is een pixel, en samen vormen wij de hogere resolutie van het scherm. Op deze dag zijn wij de eerste bouwsteen van het theater van de toekomst.”

PIANOo-congres 2026: blik terug met deze video

Ben jij er in 2027 ook (weer) bij?

Graag tot volgend jaar. Houd de PIANOo-website en LinkedIn-pagina in de gaten voor het laatste nieuws.